prawną

Encyklopedia PWN

Petrażycki Leon, ur. 13 IV 1867, Kołłątajewo (Witebszczyzna), zm. 15 V 1931, Warszawa,
prawnik, filozof i socjolog.
podmiot zobowiązujący się do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem w zamian za świadczoną przez niego pracę;
uprawnienia przysługujące obywatelom danego państwa i obowiązki na nich spoczywające na podstawie obowiązujących norm prawnych.
prawo cywilne, łac. ius civile, prawo obywatelskie,
zespół norm prawnych regulujących stosunki majątkowe oraz związane z nimi stosunki niemajątkowe między równorzędnymi podmiotami.
prawo porównawcze, metoda prawnoporównawcza badania prawa, zw. też komparatystyką prawniczą,
jedno z podejść badawczych traktowane jako odrębna metoda badań w zakresie nauk prawnych, polegające na porównywaniu systemów prawnych i poszczególnych instytucji prawa oraz doktryn prawnych w różnych państwach;
centr. organ administracji państw. podległy prezesowi Rady Ministrów;
repatriacja
[łac. repatriatio ‘wracanie do ojczyzny’],
termin niejednoznaczny, w regulacjach prawnych i praktyce administracyjnej określany jako powrót na stałe do kraju ojczystego osób, które z różnych przyczyn, zwykle niezależnych od ich woli (głównie w wyniku zmian terytorialnych i regulacji granic państw w następstwie konfliktów zbrojnych, na skutek przymusowych przemieszczeń ludności, uchodźstwa przed prześladowaniami, emigracji z powodów ekonomicznych) znalazły się poza granicami swojego państwa i zamieszkały na terytorium innego państwa, tracąc zazwyczaj dotychczasowe obywatelstwo.
prawo:
ogół sądów jako odrębnych organów państwowych, sprawujących wymiar sprawiedliwości na podstawie przepisów tzw. prawa sądowego (prawo cywilne, karne, procesowe, o ustroju sądów);
warstwa społeczna, ukształtowana w Europie u schyłku średniowiecza, która w społeczeństwie stanowym tworzyła grupę uprzywilejowaną pod względem prawnym, politycznym i ekonomicznym, a następnie była głównym oparciem władzy państwowej w większości systemów absolutystycznych.
decyzje państw., które ustanawiają lub uznają ogólne normy prawne;
początkowo nazwa członków plemienia Judy, należącego do wspólnoty plemiennej pochodzenia semickiego (12 plemion izraelskich), potem zamieszkującego starożytną Judę, stopniowo rozszerzona na wszystkich wyznawców judaizmu.
faza absolutyzmu w Europie w 2. połowie XVIII w.;
antymonopolowe ustawodawstwo, antytrustowe ustawodawstwo,
ekon. przepisy prawne mające na celu niedopuszczenie do powstawania monopoli oraz ograniczenie stosowania praktyk monopolistycznych, popieranie konkurencji i ochronę konsumentów.
instytucja powołana na mocy ustawy z 14 XII 1994 (kilkakrotnie nowelizowanej), z siedzibą w Warszawie;
ekon. techniczne, prawne i ekonomiczne czynniki utrudniające podjęcie (lub zaprzestanie) produkcji danego dobra.
teoretyczna wiedza o sposobach eliminowania zagrożeń życia i zdrowia związanych z wykonywaniem pracy oraz praktyczne stosowanie tej wiedzy.
Bodin
[bodę̣],
Bodinus, Jean Wymowa, ur. 1530, Angers, zm. 1596, Laon,
francuski prawnik i twórca myśli politycznej doby odrodzenia, ideolog francuskiego absolutyzmu.

Słownik języka polskiego PWN

prawo
1. «ogół przepisów i norm prawnych regulujących stosunki między ludźmi danej społeczności»
2. «norma prawna»
3. «nauka o prawie, studia nad prawodawstwem»
4. «uprawnienia przysługujące komuś zgodnie z obowiązującymi przepisami»
5. «zasada rządząca procesami przyrodniczymi i społecznymi, stanowiąca cel badań naukowych»
6. «kierunek studiów związanych z nauką o prawie, z prawoznawstwem»

• prawny, prawniczy • prawnie • prawnik • prawniczka
akt prawny, prawodawczy, normatywny «akt organu państwa ustanawiający normy ogólne, np. ustawa, dekret, rozporządzenie»
czynność prawna «oświadczenie woli w celu wywołania skutków prawnych»
droga prawna «ustalony przepisami prawa sposób prowadzenia spraw sądowych lub urzędowych»
fakt prawny «zdarzenie lub zachowanie, z którym norma prawna wiąże określone skutki prawne»
fikcja prawna «uznanie przez normę prawną faktu, który w rzeczywistości nie istnieje, za istniejący»
luka prawna «brak przepisów prawnych normujących określoną sytuację, potrzebnych dla rozstrzygnięcia jakiegoś zagadnienia prawnego»
norma prawna «reguła zachowania się, skonstruowana na podstawie przepisów prawa»
osoba prawna «jednostka organizacyjna powołana do określonych celów, którą przepis prawny uznaje za samodzielny podmiot prawa cywilnego»
osobowość prawna «zdolność nabywania praw i zaciągania zobowiązań nadana przez ustawę organizatorom, władzom, stowarzyszeniom itp.»
pomoc prawna
1. «całokształt zadań adwokatury»
2. «czynności procesowe dokonywane przez sąd w sprawie, która toczy się w innej miejscowości»
3. «przeprowadzenie przez sąd lub inny organ jednego państwa czynności dotyczących postępowania toczącego się w innym państwie»
porządek prawny «całokształt przepisów prawnych obowiązujących w państwie»
przepis prawny «część aktu prawnego wyodrębniona przez prawodawcę»
radca prawny «prawnik zatrudniony w jakiejś instytucji, który udziela porad i opinii prawnych oraz występuje w imieniu instytucji przed sądami i organami arbitrażowymi»
skutek prawny «następstwo, które pociąga za sobą fakt prawny na podstawie określonej normy prawnej»
stosunek prawny «stosunek powstający między podmiotami prawa, w związku z powstaniem określonego faktu prawnego»
środek prawny
1. «postępowanie służące do zmiany orzeczenia sądu lub władzy, np. zażalenie, apelacja, kasacja»
2. «każdy akt służący do dochodzenia praw, np. pozew, sprzeciw»
zdolność prawna «zdolność nabywania praw cywilnych oraz zaciągania zobowiązań»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia