pierwszy

Encyklopedia PWN

Pierwszy Maja, Święto Pracy,
międzynarodowe święto pracowników;
pol. formacja wojsk. walcząca 1918 z Armią Czerwoną, → Korpusy Polskie w Rosji.
związek taktyczny PSZ na Zachodzie (w Wielkiej Brytanii), utworzony na mocy rozkazu Naczelnego Wodza W. Sikorskiego z dnia 28 IX 1940;
związek taktyczny, formowany od VIII 1943 na podstawie decyzji władz ZSRR;
pol. formacja wojsk. walcząca 1917 po stronie bolszewików, → Biełgorodzki Pułk.
filoz. termin, wywodzący się z filozofii Arystotelesa, oznaczający źródło i pierwszą zasadę wszelkiego ruchu.
formacja wojsk. w powstaniu styczniowym 1863–64, → żuawi śmierci.
byt pierwszy,
[łac.],
ens primum,
filozoficzne określenie najdoskonalszego bytu;
mat. liczba pierwsza występująca w przedstawieniu danej liczby naturalnej w postaci iloczynowej (tzw. rozkład na cz.p.), np. 84 = 2 · 2 · 3 · 7, 630 = 2 · 3 · 3 · 5 · 7;
w. w woj. lubel. (pow. biłgorajski, gmina Tarnogród);
Stefan Pierwszy Koronowany, Stefan Nemanić, serb. Stefan Prvovjenčani, z dynastii Nemaniciów, ur. ok. 1165, zm. 24 IX 1227,
wielki żupan od 1196 i król Serbii od 1217, syn Stefana Nemanii;
potoczne określenie grupy urzędników państwowych związanych ideologicznie z obozem J. Piłsudskiego, działającej 1926–31;
związek taktyczny formowany w ZSRR od V 1943,
formacja wojskowa utworzona przez J. Piłsudskiego w Krakowie, za zgodą władz austriackich, 3 VIII 1914 jako kadra przyszłego wojska;
filoz. w filozofii najbardziej podstawowe powody, dla których jakaś dziedzina rzeczywistości (przedmiotowej lub wewnątrzpodmiotowej) istnieje lub przybiera określoną strukturę.
związek kawalerii sow. w czasie wojny domowej w Rosji 1917–22;
związek taktyczny WP we Francji, utworzony 1939–40;
związek taktyczny PSZ na Zachodzie, formowany 1942–44 w Wielkiej Brytanii;

Ilustracje, multimedia

Tabele, zestawienia

Słownik języka polskiego PWN

bieg pierwszy, drugi, trzeci, czwarty itp. «poszczególne przełożenia skrzyni biegów, umożliwiające różne stopnie szybkości jazdy pojazdów mechanicznych»
pierwszy I
1. «znajdujący się na początku, przed wszystkimi wyliczanymi osobami, rzeczami itp.»
2. «znajdujący się na początku pod względem czasu»
3. «odgrywający w czymś najważniejszą rolę»
4. «przewyższający innych pod jakimś względem»
pierwszy II «pierwszy dzień miesiąca»
pierwszy gatunek «pierwszy stopień jakości towaru»
pierwszy oficer «oficer pełniący najważniejszą funkcję na statku po kapitanie»
pierwszy skrzypek «główny skrzypek orkiestry symfonicznej»
pierwszy tancerz «najlepszy tancerz w zespole baletowym»
pierwsza «godzina pierwsza po południu lub w nocy»
pierwsze pot. «pierwsze danie»
artykuł pierwszej potrzeby «artykuł niezbędny w codziennym życiu»
formuła pierwsza, formuła jeden «klasa najszybszych samochodów wyścigowych»
liczba pierwsza «liczba naturalna większa od zera, mająca tylko dwa dzielniki naturalne: jedność i siebie samą»
oparzenie pierwszego, drugiego, trzeciego lub czwartego stopnia «oparzenie skóry określone w zależności od jej uszkodzenia»
pierwsza komunia «w Kościele katolickim: uroczystość przystąpienia przez dzieci po raz pierwszy do komunii»
pierwsza pomoc «podstawowe czynności, jakie trzeba wykonać dla ratowania czyjegoś życia lub zdrowia w nagłych wypadkach»
pierwsze danie «zupa podawana w czasie obiadu jako pierwsza potrawa»
pierwsze śniadanie «najwcześniejszy posiłek spożywany rano»
rozkład liczby na czynniki pierwsze «przedstawienie danej liczby całkowitej w postaci iloczynu liczb pierwszych»
rozłożyć liczbę na czynniki pierwsze «przedstawić liczbę w postaci iloczynu liczb pierwszych»
równanie liniowe, równanie pierwszego stopnia «równanie, w którym zmienna lub zmienne występują w pierwszej potędze»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia