paradygmat

Encyklopedia

paradygmat
[gr. parádeigma ‘przykład’, ‘wzór’],
językozn. zestaw form deklinacyjnych lub koniugacyjnych właściwy danemu typowi wyrazów ułożonych wg określonego systemu (np. wg ustalonej kolejności przypadków);
paradygmat
[gr. parádeigma ‘wzór’],
ogólnie uznane osiągnięcie nauk. (teoria nauk.),
paradygmat
[gr. parádeigma ‘wzór’],
przykład, wzorzec, model.
metodol., naukozn. proces doskonalenia stanu wiedzy, dokonywania nowych odkryć naukowych.
pedagogika
[gr. país ‘dziecko’, agōgós ‘przewodnik’, paidagōgikē ‘świadoma działalność wychowawcza’],
dyscyplina nauki zajmująca się badaniem szeroko rozumianych procesów edukacyjnych (edukacja, wychowanie).
behawioryzm
[ang. behaviour ‘zachowanie się’],
kierunek w psychologii, który powstał na początku XX w. i stanowił aż do połowy lat 70. jeden z podstawowych paradygmatów tzw. psychologii akademickiej; zwanej też teorią zachowania, teorią bodźca–reakcji lub teorią s–r (ang. stimulusreaction).
Blake
[bleık]
William Wymowa, ur. 28 XI 1757, Londyn, zm. 12 VIII 1827, tamże,
angielski wczesnoromantyczny poeta i mistyk, malarz, rysownik i rytownik.
bohater kulturowy, heros kulturowy,
w mitach, eposie i folklorze postać nauczyciela kultury, twórcy i obrońcy jej porządku, niekiedy w postaci kobiecej.
deklinacja
[łac. declinatio < declinare ‘odmieniać’],
językozn. odmiana imion (imię) przez przypadki;
demografia
[gr. dḗmos ‘lud’, gráphō ‘piszę’],
dyscyplina naukowa, która podejmuje badania zjawisk ludnościowych, zmierzające do wykrycia prawidłowości, którym te zjawiska podlegają.
Fleck Ludwik, ur. 11 VII 1896, Lwów, zm. 5 VI 1961, Nes-Syjona (Izrael),
lekarz mikrobiolog, filozof nauki;
formant
[łac. formans, ˜ntis ‘kształtujący’, ‘tworzący’],
językozn. element, za pomocą którego dany wyraz został utworzony od swej podstawy słowotwórczej;
Hayek
[hạjek]
Friedrich August von Wymowa, ur. 8 V 1899, Wiedeń, zm. 24 III 1992, Fryburg Bryzgowijski,
brytyjski ekonomista, filozof społeczny i polityczny, pochodzenia austriackiego.
historiografia
[gr. historía ‘badanie’, ‘informacja’, ‘opowiadanie’, gráphō ‘piszę’],
pisarstwo historyczne, nagromadzone teksty dotyczące przeszłości, nauka historyczna.
kierunek badawczy w językoznawstwie stworzony 1875–83 na uniwersytetu w Kazaniu przez J. Baudouina de Courtenay i M. Kruszewskiego;
zwerbalizowana ocena i interpretacja dzieła muzycznego i/lub jego wykonania dokonywana wg zespołu kryteriów wartości dominującego w danej epoce.
Kuhn
[ku:n]
Thomas Samuel, ur. 18 VII 1922, Cincinnati (stan Ohio), zm. 17 VI 1996, Boston (stan Massachusetts),
amer. filozof, fizyk i historyk nauki.
Kupisiewicz Czesław, ur. 13 VII 1924, Sosnowiec, zm. 5 XI 2015, Warszawa,
pedagog;
Leśniewski Stanisław, ur. 28 III 1886, Sierpuchowo (Rosja), zm. 13 V 1939, Warszawa,
logik, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli lwowsko-warszawskiej szkoły filozoficznej.
demogr. określenie koncepcji, a także ideologii i ruchów społecznych nawiązujących do teorii ludnościowej, sformułowanej 1798 (w poprawionej wersji 1803) przez Th.R. Malthusa;

Słownik języka polskiego

paradygmat
1. «przyjęty sposób widzenia rzeczywistości w danej dziedzinie, doktrynie itp.»
2. «zespół form fleksyjnych danego wyrazu lub końcówek właściwych danej grupie wyrazów»

• paradygmatyczny
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia