osią

Encyklopedia PWN

przyrządy i urządzenia służące do obserwacji astronomicznych.
axis mundi
[łac., ‘oś świata’],
oś kosm.,
w religiach symbol. wyobrażenie kosmosu w kształcie pionowej osi, wokół której są zorganizowane i na której wspierają się jego poszczególne elementy (światy, krainy zaświatowe);
lotn. pełny obrót samolotu (lub szybowca) wokół osi wzdłużnej;
lotn. przyrząd pokładowy wskazujący poprawność wykonywania przez statek powietrzny zakrętu w locie;
sztywny element w kształcie pręta prostego (dź. prosta) lub zagiętego (dź. kątowa), podparty w jednym punkcie i mogący obracać się wokół stałej osi obrotu przechodzącej przez punkt podparcia;
fiz. część energii mech. układu fiz. (np. ciała sztywnego) zależna od prędkości jego punktów;
galaktyki
[gr.],
grawitacyjnie związane układy gwiazd, gazu, pyłu i ciemnej materii.
przetwornik elektroakustyczny przetwarzający sygnały foniczne na sygnały akustyczne (dźwięki mowy, muzykę).
mat. twierdzenia podające proste sposoby obliczania pól powierzchni i objętości brył obrotowych:
wykres liniowy w układzie współrzędnych prostokątnych ilustrujący strukturę wysokościową (i głębokościową) dowolnego obszaru;
histogram
[gr.],
statyst. graficzny sposób przedstawienia rozkładu liczebności (lub częstości) danego zbioru elementów (np. populacji mieszkańców Polski), klasyfikowanego ze względu na pewną cechę ilościową lub jakościową;
ILS, ang. Instrument Landing System,
lotn. system niskiego podejścia do lądowania;
kabestan
[fr.],
żegl. urządzenie wspomagające działanie załogi żaglowca przy wybieraniu lin, zwłaszcza szotów (k. szotowy) —
kareta
[wł.],
wytworny, 4-kołowy, resorowany pojazd zaprzęgowy;
klimat
[gr. klíma ‘nachylenie’, ‘szerokość geograficzna’],
charakterystyczny dla danego obszaru zespół zjawisk i procesów atmosferycznych (warunków pogodowych), kształtujący się pod wpływem właściwości fizycznych i geograficznych tego obszaru, określony na podstawie wyników wieloletnich obserwacji i pomiarów meteorologicznych.
kolimacja
[łac.]:
Kopernik Mikołaj, ur. 19 II 1473, Toruń, zm. 24 V 1543, Frombork,
polski astronom, matematyk, lekarz, prawnik i ekonomista; twórca teorii heliocentrycznej.
med. wada wrodzona lub nabyta;

Słownik języka polskiego PWN

1. «wyobrażalna prosta będąca linią centralną jakiegoś układu elementów przestrzennych»
2. «ośrodek, wokół którego coś się skupia»
3. «część maszyny lub urządzenia, na której osadzone są inne części, obracające się dokoła niej lub wzdłuż niej albo poruszające się ruchem wahadłowym»

• osiowy • osiowo • osiowość • ośka
oś Ziemi, oś ziemska «wyobrażalna prosta przechodząca przez bieguny geograficzne, wokół której Ziemia obraca się w ciągu doby»
rozstaw osi «odległość między osiami całkowicie obciążonego pojazdu»
oś krystalograficzna «w budowie sieci przestrzennej kryształu: wyobrażalna prosta łącząca środki przeciwległych kątów lub płaszczyzn»
oś kwiatowa «główny pęd kwiatostanu, z którego wyrastają szypułki kwiatów lub boczne gałązki w kwiatostanie złożonym»
oś liczbowa mat. «linia prosta, na której obrano punkt zerowy i kierunek dodatni oraz ustalono odcinek jednostkowy»
oś optyczna (soczewki, zwierciadła) «wyobrażalna prosta przechodząca przez środek soczewki lub zwierciadła i przez geometryczny środek krzywizn ograniczających soczewkę lub krzywizny tworzącej zwierciadło»
oś symetrii «prosta, względem której dana figura geometryczna jest symetryczna»
oś świata «prosta przechodząca przez środek sfery niebieskiej równolegle do osi Ziemi»
oś współrzędnych «jedna z dwóch osi liczbowych wykreślonych prostopadle do siebie»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia