obiektywny

Encyklopedia PWN

konieczność następstw zjawisk w rzeczywistości przyr.;
Hegel Georg Wilhelm Friedrich, ur. 27 VIII 1770, Stuttgart, zm. 14 XI 1831, Berlin,
filozof niemiecki, jeden z twórców klasycznej idealistycznej filozofii niemieckiej.
filoz., psychol. pojęcie niejednolicie definiowane, używane w znaczeniu: zdobycia najwyżej cenionych społecznie dóbr i przymiotów, trwałego zadowolenia z życia połączonego z pogodą ducha i optymizmem, poznawczej oceny własnego życia jako udanego, wartościowego i sensownego, pomyślnego bilansu doświadczeń życiowych.
idealizm
[łac. idealis ‘idealny’ < gr. idéa ‘kształt’, ‘wyobrażenie’],
termin obejmujący różne stanowiska filozoficzne zarówno z zakresu ontologii (metafizyki), jak też teorii poznania, często należące zarazem do obu tych dziedzin.
Hume
[hju:m]
David Wymowa, ur. 26 IV 1711, Edynburg, zm. 25 VIII 1776, tamże,
brytyjski filozof, historyk i ekonomista, przedstawiciel brytyjskiego oświecenia.
szkoła i pierwszy system nauki ekonomii wyjaśniający istotę i zasady działania obiektywnych praw ekonomicznych.
naukozn., metodol. obiektywny rezultat poznania nauk., uzyskany w wyniku badań;
model państwa, w którym sprawowanie władzy, funkcjonowanie organów publicznych oraz wszelka działalność polityczna są ograniczone i podporządkowane chronionemu przez mechanizmy ustrojowe prawu.
pojęcie należące współcześnie do języka potocznego, występujące także w dyskursie publicznym oraz w naukach społecznych; w rozumieniu potocznym polityka oznacza: umiejętność sprawowania władzy publicznej; działania rządu; zdolność mobilizowania członków zbiorowości do wspólnego wysiłku na rzecz celów społecznych i zyskiwania ich posłuchu dla decyzji władzy; umiejętność skutecznej realizacji wyznaczonych celów społecznych w podzielonym, zróżnicowanym społeczeństwie.
filoz., metodol. obiektywne, stale powtarzające się związki lub relacje cech i zdarzeń (stanów rzeczy, procesów) zachodzących w rzeczywistości;
psychologia
[gr. psychḗ ‘dusza’, lógos ‘słowo’, ‘nauka’],
współcześnie, w najszerszym rozumieniu — nauka zajmująca się ludzkimi czynnościami lub zachowaniami, które składają się zarówno z subiektywnych procesów umysłowych, jak i z zewnętrznych, obiektywnych i fizycznych reakcji;
behawioryzm
[ang. behaviour ‘zachowanie się’],
kierunek w psychologii, który powstał na początku XX w. i stanowił aż do połowy lat 70. jeden z podstawowych paradygmatów tzw. psychologii akademickiej; zwanej też teorią zachowania, teorią bodźca–reakcji lub teorią s–r (ang. stimulusreaction).
Berlin
[bə:rlı̣n]
Sir Isaiah Wymowa, ur. 6 VI 1909, Ryga, zm. 5 XI 1997, Oksford,
brytyjski filozof, historyk idei i teoretyk polityki.
eudajmonizm
[gr. eudaimōn ‘szczęśliwy’],
filoz. pogląd etyczny, wg którego szczęście jest najwyższym dobrem i ostatecznym celem człowieka.
fenomenologia społeczna, zw. też socjologią fenomenologiczną,
socjol. kierunek socjologiczny koncentrujący uwagę na badaniu świadomości i odrzucający pogląd o obiektywnym charakterze rzeczywistości społecznej, którą należy traktować jako wytwór myślenia i działania uczestniczących w niej ludzi;
fotometr
[gr.],
przyrząd do pomiaru wielkości fotometrycznych: natężenia oświetlenia, światłości, strumienia świetlnego, luminancji, współczynnika przepuszczalności i współczynnika odbicia.
hermeneutyka
[gr. hermeneutikḗ (téchnē) ‘(umiejętność) objaśniania, unikania nieporozumień’],
praktyka i sztuka głoszenia, interpretacji (wyjaśniania, tłumaczenia, przekładania) i rozumienia tekstów mówionych i pisanych, religijnych (świętych) i świeckich (poetyckich, prawniczych), których sens jest obcy lub ukryty, oraz szeroko — dziejów i kultury pojętych na sposób tekstu;
kierunek w ekonomii, opozycyjny wobec klasycznej szkoły w ekonomii, związany z historyzmem (głównie na gruncie brytyjskim i amerykańskim), negujący obiektywny charakter praw ekonomicznych, sięgający do idei romantyzmu i nacjonalizmu, głoszący idee protekcjonizmu wychowawczego, nawiązujące do myśli merkantylistycznej (merkantylizm), charakterystyczny dla państw, które w stosunku do Anglii i Francji z opóźnieniem weszły na drogę przemysłowego rozwoju, jak: Niemcy, Rosja, Polska.
idealizm metafizyczny, idealizm ontologiczny,
filoz. stanowisko w metafizyce występujące w odmianie obiektywnej i subiektywnej;
filoz. jedna z 9 wyróżnionych przez Arystotelesa przypadłości, wyrażająca określoność substancji cielesnej i ujawniająca w niej specyficzne przyporządkowanie materii do formy;

Słownik języka polskiego PWN

obiektywny
1. «odznaczający się obiektywizmem, wolny od uprzedzeń»
2. «istniejący niezależnie od poznającego podmiotu»

• obiektywnie • obiektywność
idealizm obiektywny «kierunek opierający się na twierdzeniu, że pierwiastek duchowy istnieje obiektywnie, samoistnie i niezależnie od materii»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia