o

Encyklopedia PWN

O’
[əu; ang. < irl. Ó [o:] < staroirl. Ua [uə] ‘wnuk’, ‘potomek’],
początkowy człon niektórych nazwisk anglojęzycznych pochodzenia irl.;
litera alfabetu pol. (i łac.), także gr. (oomikron) oraz fenickiego (’ajn);
symbol pierwiastka chemicznego → tlenu (od łacińskiej nazwy oxygenium).
o czasy! o obyczaje! — wyrażenie oburzenia na widok rozluźnienia obyczajów (Cyceron);
Ó Ceallaigh
[o: kạ:lə]
Seán Tomás,
polityk irlandzki, → O’Kelly Seán Thomas.
Ó Dálaigh
[o: dạ:lə]
Cearbhall, ur. 12 II 1911, Bré (ang. Bray) k. Dublina, zm. 21 III 1978, An Snaidhm (ang. Sneem, hrab. Kerry),
irlandzki prawnik, prezydent Irlandii;
O. Henry
[ouhẹnri],
pisarz amer., → Porter William Sydney.
o naśladowcy, trzodo niewolników! (Horacy Listy).
deklaracja programowa RJN, ogłoszona 15 III 1944;
O naśladowaniu Chrystusa, łac. De imitatione Christi,
utwór przypisywany augustianinowi Tomaszowi à Kempis, napisany przed 1418 w formie podręcznika życia chrześcijańskiego;
Traktat o Unii Europejskiej, ang. Treaty on European Union, potocznie traktat z Maastricht,
układ międzynarodowy zawarty między państwami członkowskimi Wspólnot Europejskich;
utworzona 1 I 1997 w wyniku połączenia kopalń Bobrek i Miechowice, 1 IX 1999 przekształcona w Zakład Górniczy „Bytom III” Spółka z o.o., z postawieniem jednocześnie w stan likwidacji;
wojna o Chaco 1932–35,
walki między Boliwią a Paragwajem o sporny od XIX w. obszar Chaco Północnego (ok. 200 tys. km2), stanowiący północną część niziny Gran Chaco;
wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych 1775–83, rewolucja amerykańska,
konflikt zbrojny między Wielką Brytanią a jej 13 koloniami w Ameryce Północnej, zakończony uznaniem niepodległości Stanów Zjednoczonych.
Aster sp. z o.o., początkowo Aster City Cable,
telewizja kablowa założona 1997 w Warszawie (koncesja), jedna z największych sieci kablowych w Polsce;
konwencja o zakazie broni chemicznej, konwencja o zakazie prowadzenia badań, produkcji, składowania i użycia broni chemicznej oraz o zniszczeniu jej zapasów,
wielostronna umowa międzynar. o całkowitym zakazie stosowania, produkcji, składowania broni chem. i handlu nią, wyłożona do podpisu 13 I 1993 w Paryżu i podpisana przez 127 państw, weszła w życie 29 IV 1997;
prawo o ubogich, ang. Poor Law,
hist. nazwa angielskich ustaw o pomocy dla biednych;
porozumienie kartelowe w II RP, utworzone 1 I 1926, z siedzibą w Katowicach;

Ilustracje, multimedia

Tabele, zestawienia

Słownik języka polskiego PWN

O «symbol pierwiastka chemicznego tlen»
o-
1. «przedrostek nadający czasownikowi podstawowemu uzupełniający odcień znaczeniowy: ogarnięcie czegoś z różnych stron, skierowanie czegoś w dół lub wstecz, przeniesienie czynności na inny typ przedmiotu, oddzielenie od czegoś itp., np. ogrodzić, osunąć się, oglądać się, okraść, otłuc»
2. «przedrostek tworzący czasowniki pochodne od przymiotników, rzeczowników, niekiedy połączeń z przyimkiem, oznaczający uczynienie lub stanie się jakimś, otoczenie, objęcie czymś, np. ocieplić, onieśmielić, oprzytomnieć, opancerzyć»
3. «przedrostek występujący w rzeczownikach lub przymiotnikowych formacjach odimiennych, oznaczających zwykle to, co sąsiaduje z czymś, np. okrąg, otrzewna»
o kreskowane, o z kreską «litera ó odpowiadająca brzmieniu u, stosowana przede wszystkim w wypadkach, gdy samogłoska ta wymienia się z o, np. wózwozy»
o tempora! o mores! [wym. o tempora o mores] «o czasy! o obyczaje! – wyrażenie oburzenia na widok zepsucia, rozluźnienia obyczajów»
z o.o. «o spółce: z ograniczoną odpowiedzialnością»
c.o., CO «centralne ogrzewanie»
o I
1. «litera oznaczająca samogłoskę o»
2. «samogłoska ustna»
3. «litera oznaczająca w numeracji porządkowej: szesnasty»
o II
1. «przyimek wprowadzający nazwę lub charakterystykę przedmiotu czyjejś wypowiedzi, czyjejś prośby, czyichś starań, myśli, uczuć, czyjegoś sądu lub przekonania, a także nazwę przedmiotu sporu, walki bądź oskarżenia, np. Często opowiadał o swojej rodzinie. Był przekonany o swojej racji. Drużyny walczyły o wejście do finału.»
2. «przyimek poprzedzający nazwę przedmiotu, z którym styka się jakaś osoba lub rzecz w wyniku ruchu lub w trakcie wykonywania jakiejś czynności, np. Zaczepiła rękawem o gwóźdź. Koła stukały o szyny.»
3. «przyimek wprowadzający określenie różnicy między dwoma obiektami lub stanami rzeczy pod względem ilości, liczby lub stopnia, np. Przerósł brata o głowę.»
4. «przyimek wprowadzający określenie czasu zdarzenia, np. Wyruszyli w góry o świcie.»
5. «przyimek przyłączający do nazwy rzeczy lub osoby rzeczownik z przymiotnikiem lub liczebnikiem charakteryzujący właściwość tej rzeczy lub osoby, np. Był człowiekiem o stalowych nerwach.»
6. «przyimek przyłączający nazwę narzędzia lub środka, którym posługuje się dana osoba, chcąc wykonać określoną czynność, np. Poruszała się o kulach.»
o III
1. «wykrzyknik wyrażający zdziwienie lub zaskoczenie, np. O! Co za miła wiadomość!»
2. «wykrzyknik używany w celu zwrócenia uwagi na coś, np. O, tu są świeże ślady.»
3. «wykrzyknik poprzedzający rzeczownik w wołaczu, użyty spontanicznie w funkcji czysto ekspresywnej, np. O mój Boże, co tu się dzieje?»
okej, okay [wym. okej], OK, O.K. [wym. okej] «wszystko w porządku, dobrze, zgoda»
pakt o nieagresji «układ dwu lub więcej państw zobowiązujących się do niewystępowania zbrojnego przeciw sobie»
umowa o dzieło «umowa, w której jedna strona zobowiązuje się do wykonania określonego dzieła, a druga – do zapłaty wynagrodzenia za to dzieło»
umowa o pracę «umowa, w której pracownik zobowiązuje się do wykonywania dla pracodawcy określonej pracy za odpowiednim wynagrodzeniem»
VSOP, V.S.O.P «napis na etykietkach koniaków wskazujący na ich najwyższą jakość»
walka o byt «w Darwinowskiej teorii ewolucji: współzawodnictwo o warunki bytowe między osobnikami danej populacji lub między populacjami różnych gatunków»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia