narodowego

Encyklopedia PWN

Obywatelskie Komitety Ocalenia Narodowego, Obywatelskie Komitety Odrodzenia Narodowego (OKON),
organizowane od XII 1981 przez czł. PZPR, ZSL, SD, ZSMP w celu poparcia decyzji o wprowadzeniu stanu wojennego i działalności Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego
organ władzy wykonawczej, utworzony 1954 po zawarciu porozumienia (Aktu Zjednoczenia Narodowego) przez większość stronnictw pol. uchodźstwa w Wielkiej Brytanii;
Front Wyzwolenia Narodowego, Fronti Nationalçlirimtar,
albańska organizacja polit., powołana IX 1942 z inspiracji KP Albanii;
Komisja Wykonawcza Rządu Narodowego, Komisja Pomocnicza, Komisja Zastępcza Rządu Tymczasowego,
organ powołany przez Komitet Centralny Narodowy 20 I 1863 w Warszawie jako tymczasowa naczelna władza wykonawcza powstania styczniowego, na okres nieobecności w Warszawie powstańczego Tymczasowego Rządu Narodowego;
Rada Bezpieczeństwa Narodowego, ang. National Security Council (NSC),
organ doradczy prezydenta USA, należący do federalnej struktury rządowej;
tymczasowy organ władzy, pełniący funkcję rządu na wyzwolonych spod okupacji niemieckiej ziemiach polskich, powołany 20 VII 1944 w Moskwie;
Wydział Rządu Narodowego w Galicji, zw. Wydziałem Wykonawczym Rządu Narodowego,
w okresie powstania styczniowego 1863–64 kierowniczy organ władz powstańczych, utworzony XI 1863 w Krakowie, stał na czele organizacji cywilnej w Galicji;
Wydział Rządu Narodowego w zaborze pruskim, zw. Wydziałem Wykonawczym Rządu Narodowego,
w okresie powstania styczniowego 1863–64 kierowniczy organ władz powstańczych na obszarze zaboru pruskiego, utworzony 1 XII 1863 w Poznaniu;
Antyfaszystowska Rada Wyzwolenia Narodowego Jugosławii, Antifašističko veće narodnog oslobodjenja Jugoslavije (AVNOJ),
powołana XI 1942 z inicjatywy Komunistycznej Partii Jugosławii w wyzwolonym przez partyzantów J. Broz Tito m. Bihać (Bośnia i Hercegowina);
centralny ośrodek polskiej dyplomacji powstańczej w okresie powstania styczniowego V 1863–II 1864;
porozumienie większości stronnictw politycznych uchodźstwa polskiego w Wielkiej Brytanii, zawarte 1954 w celu zakończenia konfliktu Rady Politycznej z obozem prezydenckim;
Cypryjska Organizacja Wyzwolenia Narodowego, Ethnikị Orghạnosis ton Kiprịon Aghonistọn (EOKA),
1955–59 tajna organizacja wojsk. Greków na Cyprze; zał. przez J. Ghriwasa,
Francuski Komitet Wyzwolenia Narodowego, fr. Comité Français de la Libération Nationale (CFLN),
centralny organ władzy politycznej kierujący walką Wolnej Francji w II wojnie światowej;
Front Ocalenia Narodowego, Frontul Salvării Naţionale,
XII 1989–II 1990 najwyższy organ władzy państw. w Rumunii;
Front Wyzwolenia Narodowego (FWN), Dżabhat at-Tahrir al-Watanijja,
algierska organizacja niepodległościowa, powstała 1954;
Front Wyzwolenia Narodowego im. Farabundo Martíego, hiszp. Frente Farabundo Martí de Liberación Nacional (FMLN),
salwadorska lewicowa organizacja partyzancka; zał. 1980 przez Lud. Siły Wyzwoleńcze, Nar. Armię Rewolucyjną i Salwadorską Partię Komunist.;
Grecki Front Wyzwolenia Narodowego, gr. Ethnikọ(n) Apeleftherotikọ(n) Mẹtopo(n) (EAM),
najsilniejsza tajna organizacja gr. ruchu oporu przeciw okupacji wł., niem. i bułgarskiej podczas II wojny światowej; zał. IX 1941 w Atenach z inicjatywy komunistów;
w pol. parlamencie od 1992 komisja wspólna dla obu izb,

Ilustracje, multimedia

Słownik języka polskiego PWN

energochłonność dochodu narodowego «stosunek zużycia energii do wartości dochodu narodowego»
naród
1. «ogół mieszkańców pewnego terytorium mówiących jednym językiem, związanych wspólną przeszłością oraz kulturą, mających wspólne interesy polityczne i gospodarcze»
2. daw. «duża grupa ludzi»

• narodowy • narodowo
barwy narodowe, państwowe «połączenie kolorów w ściśle określonym porządku, będące symbolem danego państwa, występujące na flagach i innych znakach państwowych»
biegi narodowe «masowe biegi terenowe»
dochód narodowy «wartość wszystkich dóbr ekonomicznych wytworzonych przez społeczeństwo, po odliczeniu kosztów poniesionych w toku produkcji»
gospodarka narodowa «całokształt zasobów oraz działalności prowadzonej w sferze produkcji, obiegu i konsumpcji w danym kraju»
kadra narodowa «zespół zawodników reprezentujący swój kraj w spotkaniach międzynarodowych»
• kadrowicz • kadrowiczka
klauzula narodowa «postanowienie w umowie międzynarodowej przewidujące, że obywatele danego państwa będą traktowani w innym państwie na równi z jego obywatelami»
majątek narodowy «zasób dóbr materialnych nagromadzonych w danym kraju»
narodowy socjalizm zob. nazizm
• narodowosocjalistyczny
park narodowy «duży obszar zachowany w stanie naturalnym, podlegający ścisłej ochronie ze względu na szczególne walory przyrodnicze i krajobrazowe»
rada narodowa «w Polsce Ludowej: terenowy organ władzy państwowej, działający we wszystkich jednostkach administracyjno-terytorialnych»
święto narodowe «święto upamiętniające wydarzenia ważne dla jakiegoś narodu»
żałoba narodowa «oficjalna żałoba, ogłaszana przez władze państwowe z powodu śmierci wybitnej osobistości lub wielkiej katastrofy»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia