narodową

Encyklopedia PWN

Narodowa Akademia Rysiów-Ostrowidzów, wł. Accademia Nazionale dei Lincei,
nacz. wł. akademia nauk, korporacja najwybitniejszych wł. uczonych, najwyższych nauk. autorytetów, reprezentujących wł. środowiska nauk. w międzynar. kontaktach i organizacjach, z siedzibą w Rzymie;
Narodowa Demokracja (ND), obóz narodowodemokratyczny, endecja, obóz narodowy,
potoczne określenia działającego od końca XIX w. trójzaborowego obozu ideowo-politycznego, którego rdzeniem do lat 20. XX w. była Liga Narodowa, tajna, elitarna organizacja utworzona IV 1893 z inicjatywy R. Dmowskiego.
Narodowa Fundacja Nauki, ang. National Science Foundation,
amer. autonomiczna organizacja nauk., zał. 1950 przez rząd federalny, z siedzibą w Waszyngtonie;
konspiracyjna organizacja wojskowa SN, powołana 13 X 1939;
niemiecka szkoła narodowa w ekonomii.
gr. muzeum zał. 1866, mające najbogatsze na świecie zbiory gr. sztuki antycznej;
konspiracyjna organizacja wojskowa, utworzona w Polsce 20 IX 1942;
Narodowa Akademia Nauk, ang. National Academy of Sciences,
nacz., korporacyjna, pozarządowa instytucja nauk. USA, powołana 3 III 1863, ustawą Kongresu na wniosek A. Lincolna, z siedzibą w Waszyngtonie;
instytucja artyst., zał. 1796 przez grupę patriotów czeskich; → Národní galerie.
Narodowa Grecka Liga Demokratyczna, gr. Ethnikọs Dhimokratikọs Elinikọs Sịndhezmos (EDES),
gr. organizacja ruchu oporu, utw. 1941;
Narodowa Konfederacja Pracy, hiszp. Confederación Nacional del Trabajo (CNT),
hiszp. anarchistyczna organizacja związkowa; zał. 1910 w Barcelonie;
dawna nazwa kanadyjskiej partii polit., → Partia Liberalna Kanady.
organizacja kobieca obozu nar.; zał. 1918 w celu umożliwienia kobietom na szeroką skalę udziału w życiu publicznym;
centrala związków zawodowych; zał. VIII 1937 przez ONR „Falangę”;
Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia (NOSPR), od 1947 pod nazwą Wielka Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia (WOSPR, 1968–93 WOSPRiTV), od 1999 pod obecną nazwą,
wraz z orkiestrą Filharmonii Nar. w Warszawie największy i wykazujący się najwyższymi dokonaniami artyst. zespół orkiestrowy w Polsce, z siedzibą w Katowicach;
Narodowa Partia Australii, ang. National Party of Australia (NPA),
jedna z trzech gł. partii austral.; wywodzi się z tworzonych pod koniec XIX w. związków farmerskich;
Narodowa Partia Faszystowska, wł. Partito Nazionale Fascista (PNF),
włoska partia faszystowska, założona 1921 w Rzymie, w sytuacji głębokiego kryzysu po I wojnie światowej;
Narodowa Partia Liberalna, rum. Partidul National Liberal,
rumuńska partia polit., zał. 1875;

Ilustracje, multimedia

Słownik języka polskiego PWN

naród
1. «ogół mieszkańców pewnego terytorium mówiących jednym językiem, związanych wspólną przeszłością oraz kulturą, mających wspólne interesy polityczne i gospodarcze»
2. daw. «duża grupa ludzi»

• narodowy • narodowo
barwy narodowe, państwowe «połączenie kolorów w ściśle określonym porządku, będące symbolem danego państwa, występujące na flagach i innych znakach państwowych»
biegi narodowe «masowe biegi terenowe»
gospodarka narodowa «całokształt zasobów oraz działalności prowadzonej w sferze produkcji, obiegu i konsumpcji w danym kraju»
kadra narodowa «zespół zawodników reprezentujący swój kraj w spotkaniach międzynarodowych»
• kadrowicz • kadrowiczka
klauzula narodowa «postanowienie w umowie międzynarodowej przewidujące, że obywatele danego państwa będą traktowani w innym państwie na równi z jego obywatelami»
rada narodowa «w Polsce Ludowej: terenowy organ władzy państwowej, działający we wszystkich jednostkach administracyjno-terytorialnych»
święto narodowe «święto upamiętniające wydarzenia ważne dla jakiegoś narodu»
żałoba narodowa «oficjalna żałoba, ogłaszana przez władze państwowe z powodu śmierci wybitnej osobistości lub wielkiej katastrofy»
dochód narodowy «wartość wszystkich dóbr ekonomicznych wytworzonych przez społeczeństwo, po odliczeniu kosztów poniesionych w toku produkcji»
energochłonność dochodu narodowego «stosunek zużycia energii do wartości dochodu narodowego»
majątek narodowy «zasób dóbr materialnych nagromadzonych w danym kraju»
narodowy socjalizm zob. nazizm
• narodowosocjalistyczny
park narodowy «duży obszar zachowany w stanie naturalnym, podlegający ścisłej ochronie ze względu na szczególne walory przyrodnicze i krajobrazowe»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia