latach

Encyklopedia PWN

jedno z głównych świąt, obchodzone w najrozmaitszych kulturach i religiach jako wyraz symbolicznego przejścia do nowego cyklu świata; w chronologii — pierwszy dzień roku kalendarzowego,
geogr. okresy klimatyczne, wyróżniane na podstawie kryteriów klimatologicznych lub fenologicznych;
zool. długie nici pajęczyny unoszone w powietrzu podmuchami wiatru, zwykle podczas ciepłych i słonecznych dni jesiennych (pot. też zwanych b.l. babim latem);
Stowarzyszenie Pór Roku, fr. Société des saisons,
fr. tajna organizacja polit.,
Wielki jubileusz roku 2000, Tertio millenio adveniente,
zapowiedziany listem apostolskim z 10 XI 1994
zamach stanu gen. Napoleona Bonapartego we Francji;
konkurs miesięcznika „Press”, → Grand Press.
okres obejmujący pełny cykl zjawisk wodnych: zimowe gromadzenie zasobów wodnych, wiosenny ich odpływ oraz letnie i jesienne wyczerpywanie;
nazwa całokszałtu przedsięwzięć międzynar. podejmowanych (od 1 VII 1957 do 31 XII 1958) w celu przeprowadzenia badań z zakresu geofizyki w skali świat.;
tajny związek spiskowy w Królestwie Pol. 1847–50, podporządkowany TDP;
Samochód Roku, Car of the Year, COTY,
nazwa nagrody (tytuł) przyznawanej najlepszemu samochodowi, który trafił do sprzedaży 12 miesięcy przed datą wyborów;
wojna Francji i państw sojuszniczych, m.in. Księstwa Warsz., z Austrią;
wojna 1812 roku, zw. też drugą wojną o niepodległość Stanów Zjednoczonych,
wojna USA z Wielką Brytanią 1812–14.
proterozoik
[gr. próteros ‘wcześniejszy’, zṓon ‘zwierzę’],
eon proterozoiczny, eozoik,
drugi eon (jednostka geochronologiczna) w dziejach Ziemi, trwający od ok. 2,5 mld lat temu do ok. 540 mln lat temu, także jednostka chronostratygraficzna (eonotem) obejmująca powstałe w tym czasie skały;
antropogeneza
[gr. ánthrōpos ‘człowiek’, génesis ‘pochodzenie’],
filogeneza człowieka,
całokształt procesów ewolucyjnych, które doprowadziły przez długofalowe zmiany genetyczne do przekształcenia się form przedludzkich w formy człowieka współczesnego (Homo sapiens), którego historia rodowa (i rodziny człowiekowatych) jest ciągle przedmiotem badań i szerokich dyskusji naukowych.
Dąbrowski Jerzy, ur. 8 IX 1899, Nieborów, zm. 17 IX 1967, Renton (USA),
polski konstruktor samolotów, projektant nowoczesnego profilu skrzydła.
ekonometria
[gr. oikonomía ‘zarządzanie gospodarstwem’, metréō ‘mierzę’],
dział ekonomii, który zajmuje się mierzeniem zależności omawianych w teoretycznej analizie ekonomicznej.

Ilustracje, multimedia

Tabele, zestawienia

Słownik języka polskiego PWN

lata
1. «wielokrotność roku – jednostki rachuby czasu»
2. «okres trudny do precyzyjnego zmierzenia»

• latka
lato
1. «pora roku między wiosną a jesienią»
2.  daw. «rok»

• latko
rok
1. «jednostka czasu równa w przybliżeniu okresowi obiegu Ziemi wokół Słońca – 365 lub 366 dni»
2. «o innych planetach Układu Słonecznego: okres obiegu danej planety wokół Słońca»
3. «grupa studentów tego samego wydziału studiująca razem kolejne lata na uczelni»

• roczek
lata trzydzieste, pięćdziesiąte itp. «okres od roku trzydziestego do trzydziestego dziewiątego, od pięćdziesiątego do pięćdziesiątego dziewiątego itd. jakiegoś stulecia»
wysługa lat «określona liczba lat przepracowanych przez kogoś»
babie lato «nitki pajęczyny unoszone przez wiatr w pogodne dni wczesnej jesieni; też: takie dni wczesnej jesieni»
Nowy Rok «dzień świąteczny, rozpoczynający rok kalendarzowy, przypadający w większości krajów 1 stycznia»
pory roku «okresy klimatyczne związane z obiegowym ruchem Ziemi i nachyleniem jej osi ku Słońcu: wiosna, lato, jesień, zima»
rok akademicki «okres dziewięciomiesięcznej nauki na wyższej uczelni, od jednych wakacji do drugich»
rok gwiazdowy «okres, po którym Słońce, dokonawszy pełnego obiegu po ekliptyce, znajdzie się znowu na tle tych samych gwiazd»
roki sądowe «w dawnej Polsce: termin, w którym dany sąd działał w określonym z góry miejscu i czasie»
rok jubileuszowy «rok poświęcony uczczeniu czyjejś pamięci i upowszechnieniu czyjejś twórczości»
rok kościelny, liturgiczny «roczny cykl świąt rozpoczynający się w Kościele rzymskokatolickim od pierwszej niedzieli adwentu, w Kościele wschodnim od 1 września»
rok przestępny «rok mający 366 dni, powtarzający się co 4 lata»
rok szkolny «okres dziesięciomiesięcznej nauki w szkole, od jednych wakacji do drugich»
rok świetlny «jednostka długości stosowana w astronomii równa odległości, którą światło przebywa w próżni w ciągu jednego roku»
rok zerowy «rok wstępny, organizowany dla kandydatów, którzy nie dostali się na I rok studiów»
rok zwrotnikowy «okres między dwoma kolejnymi przejściami Słońca przez punkt równonocy wiosennej»
rok zwykły, nieprzestępny «rok mający 365 dni»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia