latach

Encyklopedia PWN

astr. jednostka rachuby czasu.
pora roku zaczynająca się z dniem przesilenia letniego i trwająca do dnia równonocy jesiennej;
specyficzny dla Polski zespół cyklicznych, dorocznych obrzędów obejmujących cały rok kalendarzowy.
w przedrozbiorowej Polsce określenie zdolności do czynności prawnych (kobiety — po ukończeniu 12. roku życia, mężczyźni — 15.);
jednostka długości stosowana w astronomii (głównie w publikacjach popularnonaukowych);
najpopularniejszy blok programowy w Polsce w Programie 1 Polskiego Radia, nadawany od 1 VII 1971; początkowo krótka audycja, obecnie kilkugodzinny blok, począwszy od 21 VI do 31 VIII każdego roku. Wśród twórców audycji byli m.in.: T. Sznuk, S. Szof, S. Stec, P. Sadowski, G. Dziemidowicz, M. Marciniak, L. Nowak, M. Szabłowska, T. Fredro-Boniecki.
okres obrachunkowy stosowany w planowaniu i rozliczaniu działalności gospodarczej;
rok kościelny, rok liturgiczny,
roczny cykl świąt przyjęty w chrześcijaństwie;
miesięcznik (1843 dwumiesięcznik), wyd. 1843–46 w Poznaniu;
Lato Grzegorz, ur. 8 IV 1950, Malbork,
piłkarz (napastnik);
okres, w którym Ziemia zakreśla pełen stożek precesji;
w dawnej Polsce termin, w którym dany sąd (ziemski, wiejski, miejski) działał w określonym z góry miejscu i czasie.
serial polski z 1980, reżyseria A. Wajda, scenariusz J. Ronikier; 8 odcinków.
astr. okresy klimatyczne (wiosna, lato, jesień, zima), będące następstwem ruchu Ziemi wokół Słońca i nachylenia osi ziemskiej do płaszczyzny orbity Ziemi (66°33′), w wyniku czego Słońce w swym pozornym rocznym ruchu po sferze niebieskiej (ekliptyka) przez pół roku znajduje się na północ, a przez następne pół roku na południe od równika niebieskiego.
de lege lata
[łac.],
zwrot określający obowiązujące prawo.
Powieść minionych lat, Powiest' wriemiennych let, inna wersja tytułu Powieść doroczna,
najstarsza kronika (latopis) ruska;
meteorol. potoczna nazwa występującego jesienią okresu suchej, słonecznej i bardzo ciepłej pogody;

Ilustracje, multimedia

Tabele, zestawienia

Słownik języka polskiego PWN

lata
1. «wielokrotność roku – jednostki rachuby czasu»
2. «okres trudny do precyzyjnego zmierzenia»

• latka
lato
1. «pora roku między wiosną a jesienią»
2.  daw. «rok»

• latko
rok
1. «jednostka czasu równa w przybliżeniu okresowi obiegu Ziemi wokół Słońca – 365 lub 366 dni»
2. «o innych planetach Układu Słonecznego: okres obiegu danej planety wokół Słońca»
3. «grupa studentów tego samego wydziału studiująca razem kolejne lata na uczelni»

• roczek
lata trzydzieste, pięćdziesiąte itp. «okres od roku trzydziestego do trzydziestego dziewiątego, od pięćdziesiątego do pięćdziesiątego dziewiątego itd. jakiegoś stulecia»
wysługa lat «określona liczba lat przepracowanych przez kogoś»
babie lato «nitki pajęczyny unoszone przez wiatr w pogodne dni wczesnej jesieni; też: takie dni wczesnej jesieni»
Nowy Rok «dzień świąteczny, rozpoczynający rok kalendarzowy, przypadający w większości krajów 1 stycznia»
pory roku «okresy klimatyczne związane z obiegowym ruchem Ziemi i nachyleniem jej osi ku Słońcu: wiosna, lato, jesień, zima»
rok akademicki «okres dziewięciomiesięcznej nauki na wyższej uczelni, od jednych wakacji do drugich»
rok gwiazdowy «okres, po którym Słońce, dokonawszy pełnego obiegu po ekliptyce, znajdzie się znowu na tle tych samych gwiazd»
roki sądowe «w dawnej Polsce: termin, w którym dany sąd działał w określonym z góry miejscu i czasie»
rok jubileuszowy «rok poświęcony uczczeniu czyjejś pamięci i upowszechnieniu czyjejś twórczości»
rok kościelny, liturgiczny «roczny cykl świąt rozpoczynający się w Kościele rzymskokatolickim od pierwszej niedzieli adwentu, w Kościele wschodnim od 1 września»
rok przestępny «rok mający 366 dni, powtarzający się co 4 lata»
rok szkolny «okres dziesięciomiesięcznej nauki w szkole, od jednych wakacji do drugich»
rok świetlny «jednostka długości stosowana w astronomii równa odległości, którą światło przebywa w próżni w ciągu jednego roku»
rok zerowy «rok wstępny, organizowany dla kandydatów, którzy nie dostali się na I rok studiów»
rok zwrotnikowy «okres między dwoma kolejnymi przejściami Słońca przez punkt równonocy wiosennej»
rok zwykły, nieprzestępny «rok mający 365 dni»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia