lata

Encyklopedia PWN

ośrodek inicjatyw społ. i nauk. powołany I 1978 w Warszawie przez kilkudziesięciu intelektualistów związanych z opozycją polit.;
Trentowski Bronisław Ferdynand, ur. 21 I 1808, Opole (Podlasie), zm. 16 VI 1869, Fryburg Bryzgowijski,
filozof, pedagog i publicysta;
TREVI, Grupa TREVI,
forma współpracy państw Wspólnot Eur. w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości i spraw wewn., powołana 1975, funkcjonująca od 1976;
tropopauza
[gr.],
warstwa przejściowa w atmosferze ziemskiej, oddzielająca troposferę od stratosfery;
dawny system rolniczy, który rozwinął się z dwupolówki i rozpowszechnił w środkowej Europie X–XII w.;
Trung Bo
[czuŋ bo],
Trung Ky, fr. Annam,
kraina historyczna w środkowym Wietnamie, nad M. Południowochińskim, między krainami: Bac Bo na północy i Nam Bo na południu, na zachodzie graniczy z Laosem i Kambodżą;
trymestr
[łac.],
okres trzymiesięczny stanowiący trzecią część roku akademickiego; także kurs nauki przypadający na ten okres.
trzmiel, Bombus,
rodzaj społecznych błonkówek z nadrodziny pszczół;
Tuchaczewski Michaił N., ur. 16 II 1893, w. Aleksandrowskoje (gubernia smoleńska), zm. 11 VI 1937, Moskwa,
ros. marszałek, teoretyk wojskowości.
Tudżia, Tujia,
grupa etniczna mieszkająca w środkowych Chinach, mająca status oficjalnie uznanej narodowości;
Turlejska Maria, pseud. Łukasz Socha, ur. 23 VIII 1918, Warszawa, zm.16 VII 2004, tamże,
żona Jana, historyk;
międzynar. zawody w skokach narciarskich;
Tuwa, ros. Tuwạ, tuwińskie Tywa, Republika Tuwy, ros. Riespublika Tywa, tuwińskie Tywa Respublika,
republika w azjat. części Rosji, na południu Syberii Wschodniej;
Tuwim Irena, ur. 22 VIII 1899, Łódź, zm. 7 XII 1987, Warszawa,
siostra Juliana, pisarka, tłumaczka;
ekol., bot. zbiorowiska roślinne, najczęściej w formie zarośli krzewiastych, występujące w klimacie o suchym i ciepłym lecie;
Twardowski Kasper, pseud. Kasper z Sambora, ur. ok. 1592, zm. przed 1641,
poeta;
Tyrreńskie, Morze, fr. Mer Tyrrhénienne, wł. Mar(e) Tirenno, ang. Tyrrhenian Sea,
część Morza Śródziemnego, między Półwyspem Apenińskim a wyspami: Sycylią, Sardynią, Korsyką i Elbą;
system świadczeń zabezpieczający pracowników i ich rodziny przed ujemnymi następstwami utraty lub ograniczenia możliwości zarobkowania, utraty żywiciela lub zwiększenia obciążeń rodzinnych (choroba, macierzyństwo, inwalidztwo, starość, śmierć, brak pracy); jedna z technik zabezpieczenia społecznego.

Ilustracje, multimedia

Tabele, zestawienia

Słownik języka polskiego PWN

lata
1. «wielokrotność roku – jednostki rachuby czasu»
2. «okres trudny do precyzyjnego zmierzenia»

• latka
lata trzydzieste, pięćdziesiąte itp. «okres od roku trzydziestego do trzydziestego dziewiątego, od pięćdziesiątego do pięćdziesiątego dziewiątego itd. jakiegoś stulecia»
latać
1. «przenosić się z miejsca na miejsce drogą powietrzną»
2. «odbywać podróże statkiem powietrznym; też: kierować takim statkiem, wchodzić w skład jego załogi»
3. pot. «udawać się gdzieś pośpiesznie lub chodzić gdzieś często»
4. pot. «przesuwać się, poruszać się bardzo szybko»
latania «ozdobna palma o wachlarzowatych liściach, pochodząca z Wysp Seszelskich i Maskarenów»
lato
1. «pora roku między wiosną a jesienią»
2.  daw. «rok»

• latko
rok
1. «jednostka czasu równa w przybliżeniu okresowi obiegu Ziemi wokół Słońca – 365 lub 366 dni»
2. «o innych planetach Układu Słonecznego: okres obiegu danej planety wokół Słońca»
3. «grupa studentów tego samego wydziału studiująca razem kolejne lata na uczelni»

• roczek
wysługa lat «określona liczba lat przepracowanych przez kogoś»
babie lato «nitki pajęczyny unoszone przez wiatr w pogodne dni wczesnej jesieni; też: takie dni wczesnej jesieni»
gady latające «gady żyjące w erze mezozoicznej»
jaszczur latający «kopalny gad latający»
latająca forteca «duży bombowiec»
Latający Holender
1. «legendarny okręt stale pływający po morzach i niemogący przybić do brzegu»
2. «klasa olimpijska dwuosobowych jachtów»
latający uniwersytet «konspiracyjna szkoła wyższa, funkcjonująca w okresie okupacji, zaborów itp.»
late night show [wym. lejt najt szo] zob. night show.
Nowy Rok «dzień świąteczny, rozpoczynający rok kalendarzowy, przypadający w większości krajów 1 stycznia»
pory roku «okresy klimatyczne związane z obiegowym ruchem Ziemi i nachyleniem jej osi ku Słońcu: wiosna, lato, jesień, zima»
rok akademicki «okres dziewięciomiesięcznej nauki na wyższej uczelni, od jednych wakacji do drugich»
rok gwiazdowy «okres, po którym Słońce, dokonawszy pełnego obiegu po ekliptyce, znajdzie się znowu na tle tych samych gwiazd»
roki sądowe «w dawnej Polsce: termin, w którym dany sąd działał w określonym z góry miejscu i czasie»
rok jubileuszowy «rok poświęcony uczczeniu czyjejś pamięci i upowszechnieniu czyjejś twórczości»
rok kościelny, liturgiczny «roczny cykl świąt rozpoczynający się w Kościele rzymskokatolickim od pierwszej niedzieli adwentu, w Kościele wschodnim od 1 września»
rok przestępny «rok mający 366 dni, powtarzający się co 4 lata»
rok szkolny «okres dziesięciomiesięcznej nauki w szkole, od jednych wakacji do drugich»
rok świetlny «jednostka długości stosowana w astronomii równa odległości, którą światło przebywa w próżni w ciągu jednego roku»
rok zerowy «rok wstępny, organizowany dla kandydatów, którzy nie dostali się na I rok studiów»
rok zwrotnikowy «okres między dwoma kolejnymi przejściami Słońca przez punkt równonocy wiosennej»
rok zwykły, nieprzestępny «rok mający 365 dni»
ryby latające «gatunki ryb mogące przelatywać nad wodą dzięki długim i szerokim płetwom piersiowym»
smok latający «jaszczurka mogąca szybować w powietrzu dzięki powierzchniom lotnym utworzonym ze skóry rozpiętej po bokach ciała, żyjąca m.in. na Półwyspie Malajskim»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia