kryzys

Encyklopedia PWN

kryzys
[gr.],
okres załamania, przesilenia i potencjalnego przełomu w funkcjonowaniu danego systemu społecznego lub politycznego;
kryzys
[gr.],
med. → przełom.
ogół zjawisk gospodarczych, społecznych, politycznych i kulturowych charakteryzujących stulecie ok. 1620–1720 jako okres regresu lub stagnacji, a jednocześnie przemian zwiastujących przechodzenie do kapitalizmu w warunkach feudalnych stosunków społecznych;
gwałtowne zmniejszenie siły nabywczej waluty krajowej na rynku międzynarodowym spowodowane deprecjacją płynnego kursu walutowego lub dewaluacją stałego kursu walutowego.
ekon. gwałtowne zmniejszenie się aktywności gospodarczej (produkcji, zatrudnienia, inwestycji).
długotrwała depresja gospodarcza, której przyczyny i istota są przedmiotem sporu.
kryzys gospodarczy 1929–35, wielki kryzys gospodarczy,
największe załamanie gospodarcze w historii kapitalizmu;
kryzys gosp. w latach 80. XX w. w Ameryce Łac., wynikający z nadmiernego zadłużenia zagranicznego jej krajów.
typ makrostruktur i stosunków społ.-ekon., przy których współistnieją nadwyżki produktów rolnych i żywnościowych oraz ich niedobory, a polityka gosp. nie jest w stanie zapewnić równowagi między tempem wzrostu produkcji rolnej a tempem wzrostu popytu na żywność.
kryzys kubański 1962, zw. kryzysem karaibskim lub kryzysem październikowym,
okres napięcia (16–27 X) w stosunkach amerykańsko-sowieckich po wykryciu (14 X) przez amerykański samolot zwiadowczy U-2 obecności na Kubie sowieckich rakiet średniego zasięgu typu SS-4 i SS-5 (zasięg 1100 i 2200 mil morskich);
obciążenie finansów publicznych wysokimi spłatami zadłużenia zagranicznego, ograniczającymi racjonalne wykorzystanie budżetu;
ekon. trwały strukturalny deficyt żywnościowy w gospodarce;
kryzys międzynar. 1938 wywołany żądaniami III Rzeszy wobec Czechosłowacji w kwestii Kraju Sudeckiego;
bośniacki kryzys 1908–09,
międzynar. konflikt polit. wywołany włączeniem Bośni i Hercegowiny do Austro-Węgier (X 1908);
zespół wokalno-instrumentalny, rockowy, zał. 1981;

Ilustracje, multimedia

Słownik języka polskiego PWN

kryzys
1. «sytuacja, w której jakiś konflikt staje się tak poważny, że grozi wybuchem wojny, zmianą rządu lub innym radykalnym rozwiązaniem»
2. «załamanie się procesu wzrostu gospodarczego i regres w rozwoju ekonomicznym państwa»
3. «stan zniechęcenia i utraty motywacji do życia i pracy»
4. «zachwianie jakiegoś systemu wartości lub pozycji czegoś»
5. «najcięższy, przełomowy moment w przebiegu choroby»

• kryzysowy
kryzys rządowy «sytuacja wywołana upadkiem rządu w wyniku wyrażenia mu przez parlament wotum nieufności»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia