komórki

Encyklopedia PWN

fizjol. proces występujący w poszczególnej komórce, podczas którego w miarę upływu czasu zmienia się ekspresja zespołów genów, prowadzący do specjalizacji komórki: cytodyferencjacji (różnicowanie komórek) lub — do tworzenia wzoru komórkowego lub tkankowego w — przestrzennym zbiorze komórek (wielokomórkowej roślinie, w której zachodzi przestrzenno-czasowe pojawianie się niejednorodności w początkowo jednorodnym zbiorze);
fagocytoza
[gr. phágos ‘pożeracz’, kýtos ‘naczynie’, ‘komórka’],
biol. rodzaj endocytozy, proces pochłaniania (pożerania) cząstek nieorg. oraz komórek lub ich fragmentów przez organizmy jednokomórkowe lub wyspecjalizowane komórki organizmów o bardziej złożonej budowie (fagocyty);
połączenie protoplastów 2 komórek, w którego wyniku powstaje jedna komórka hybrydowa;
wyodrębnianie się tkanek w organach roślin, polegające na różnicowaniu się komórek, oznaczające zarówno czasowy proces prowadzący do specjalizacji komórki (cytodyferencjacja), jak i przestrzenno-czasowy proces tworzenia wzoru (niejednorodności) w początkowo jednorodnym zbiorze;
HIV, ang. Human Immunodeficiency Virus, ludzki wirus nabytego upośledzenia odporności,
retrowirus (retrowirusy) należący do rodziny Lentiviridae (wirusów powolnych), wywołujący AIDS;
inhibicja kontaktowa, hamowanie kontaktowe,
biol. zjawisko polegające na zatrzymaniu ruchu lub wzrostu komórki w odpowiedzi na zetknięcie się błony komórkowej jednej komórki z powierzchnią innej komórki;
przeciwciała wiążące się tylko z jednym określonym antygenem.
zdolność rozwoju danej komórki w określone tkanki i narządy wiążąca się ze stopniem zróżnicowania tej komórki (różnicowanie komórek);
biol. napięcia elektr. (różnice potencjałów) występujące w narządach organizmu między środowiskami przedzielonymi błoną półprzepuszczalną, nazywane potencjałami błonowymi, albo rozprzestrzeniające się w polu elektr. otaczającym grupy pobudzonych komórek, zw. potencjałami polowymi.
transformacja
[łac.],
genet. . zmiana cech dziedzicznych danego szczepu bakterii (biorcy) pod wpływem pobranego z otoczenia DNA pochodzącego z rozpadu komórek innego szczepu (dawcy);
anat. gruczoł trawienny układu pokarmowego kręgowców produkujący i wydzielający enzymy trawienne (amylazę, lipazę i trypsynę) oraz komórki endokrynowe α, β, δ i PP zgrupowane w wyspach Langerhansa, produkujące hormony (komórki: α — glukagon, β — insulinę, δ — somatostatynę, a PP — polipeptyd trzustkowy), które biorą udział w regulacji metabolizmu, w szczególności gospodarki węglowodanowej;
apoptoza
[gr.],
biol. całokształt zmian morfologicznych i biochemicznych towarzyszących programowanej śmierci komórki, zachodzących w zdrowym organizmie;
fagocyty
[gr. phágos ‘pożeracz’, kýtos ‘naczynie’, ‘komórka’],
biol. komórki żerne zdolne do pochłaniania (pożerania) innych komórek, ich fragmentów oraz cząstek nieorganicznych w procesie fagocytozy;
idioblasty
[gr.],
bot. komórki roślin występujące pojedynczo, różniące się strukturalnie i fizjologicznie od komórek sąsiednich;
rodzaj tkanki łącznej tworzącej szkielet kręgowców, u niektórych także pancerz.
mitoza
[gr. mítos ‘nić’],
kariokineza somatyczna,
biol. sposób podziału jądra komórkowego (poprzedzony interfazą), w wyniku którego powstają 2 jądra potomne (siostrzane), z których każde otrzymuje zestaw chromosomów identyczny pod względem ich liczby (ploidalności), jak ten, który posiadało jądro komórkowe przed podziałem.
krystal. teoria opisująca różne możliwe ułożenia (upakowania) jednakowych kul w przestrzeni trójwymiarowej, w których każda kula zawsze styka się z 12 kulami.
siateczka śródplazmatyczna, siateczka wewnątrzplazmatyczna, retikulum endoplazmatyczne,
biol. sieć obłonionych, spłaszczonych cystern i kanalików, występująca w cytoplazmie komórek eukariotycznych;
grupa patogenów roślin.
amebocyty
[gr. ameíbō ‘zmieniam’, kýtos ‘komórka’],
komórki ameboidalne, komórki pełzakowate,
komórki zdolne do pełzakowatych ruchów;

Słownik języka polskiego PWN

komórki inicjalne «komórki zachowujące charakter tkanki twórczej przez cały okres życia rośliny»
komórki kubkowe «komórki wydzielające śluz, występujące m.in. w nabłonku jelita»
komórki tłuszczowe «komórki tkanki łącznej właściwej, których wnętrze wypełnia kropla tłuszczu»
komórka
1. «niewielkie pomieszczenie służące jako skład opału, narzędzi, rupieci»
2. pot. «telefon komórkowy»
3. «podstawowa jednostka strukturalna i funkcjonalna organizmów roślinnych i zwierzęcych»
4. «część jakiegoś urządzenia, stanowiąca najmniejszy jego element»
5. «najmniejsza jednostka organizacyjna w przedsiębiorstwach lub organizacjach»
6. «przegroda z wosku o sześciokątnym przekroju, zasadnicza część plastra pszczelego»

• komóreczka • komórkowy
komórka elementarna «najmniejszy fragment sieci przestrzennej kryształu, jednoznacznie charakteryzujący daną sieć»
komórka krwi «podstawowy składnik krwi»
komórka pamięci «element pamięci komputera»
podział redukcyjny komórek «podział komórek prowadzący do powstawania gamet lub zarodników»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia