koło podbiegunowe

Encyklopedia PWN

koło podbiegunowe, koło polarne,
równoleżnik ziemski przechodzący przez punkty o szerokości geograficznej +66°33′ (północne koło podbiegunowe) lub −66°33′ (południowe koło podbiegunowe);
miasto w północnej Finlandii, przy ujściu rzeki Ounas do rzeki Kemi, 8 km na południe od północnego koła podbiegunowego; ośrodek administracyjny regionu Laponia.
Ammassalik, dawniej Angmagssalik,
osiedle w południowo-wschodniej Grenlandii, na południowym wybrzeżu wyspy Ammassalik, nad Cieśn. Duńską, na południe od północnego koła podbiegunowego.
parametry orbity ziemskiej: mimośród, nachylenie płaszczyzny równika ziemskiego do płaszczyzny ekliptyki i położenie peryhelium w stosunku do wędrującego po ekliptyce punktu przesilenia wiosennego, warunkujące ilość energii słonecznej docierającej do górnej granicy atmosfery na poszczególnych równoleżnikach i w różnych porach roku.
Cook
[kuk]
James Wymowa, ur. 27 X 1728, Marton (hrab. Yorkshire), zm. 14 II 1779, wyspa Hawaii (Hawaje),
angielski żeglarz i odkrywca.
m. w pn. Kanadzie,
Daleki Wschód, ang. Far East, ros. Dạlnij Wostọk,
nazwa przyjęta w eur. kręgu kulturowym dla polit.-gosp. obszaru o niejednoznacznie określanych granicach we wschodniej Azji, nad O. Spokojnym.
m. w azjat. części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, na pr. brzegu dolnego Jeniseju, za północnym kołem podbiegunowym.
D’Urville’a, Morze,
[m. dürwila],
ang. D’Urville Sea,
morze Oceanu Indyjskiego, u Wybrzeży Adeli (Antarktyda), po obu stronach koła podbiegunowego południowego;
autonomiczna część Danii, wyspa na Oceanie Atlantyckim i O. Arktycznym u wybrzeży Ameryki Północnej;
Grenlandia, grenlandzkie Kalaallit Nunaat, duń. Grønland,
wyspa na Oceanie Atlantyckim i O. Arktycznym u wybrzeży Ameryki Północnej, wraz z przybrzeżnymi wyspami autonom. część Danii;
m. w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, nad dolnym Jenisejem (odnoga Igarska), 163 km od północnego koła podbiegunowego.
m. w Kanadzie, nad East Channel (ujściowe ramię rz. Mackenzie); ośrodek adm. regionu Inuvik.
Kirowsk, do 1934 Chibinogorsk,
m. w Rosji, w obwodzie murmańskim, na Płw. Kolskim, u południowego podnóża Chibin, nad jez. Wielki Wudjawr, poza północnym kołem podbiegunowym.
Laponia, fiń. Lappi, szwedz. Lappmark, Lappland,
kraina w północnej Europie, na Płw. Skandynawskim i Płw. Kolskim; w większości położona poza północnym kołem podbiegunowym;
meteoryty
[gr. metéōros ‘unoszący się w powietrzu’],
okruchy i bryły skalne lub metaliczne, o masie od kilku g do kilkudziesięciu t, spadłe na Ziemię z przestrzeni kosmicznej.
modrzew, Larix,
rodzaj drzewiastych roślin nagozalążkowych, z rodziny sosnowatych, z podrodziny modrzewiowych (Laricoideae);
m. w azjat. części Rosji, w Kraju Nadmorskim, nad zat. Nachodka (M. Japońskie), 169 km na wschód od Władywostoku.
Norylsk, Norịlsk,
m. w Federacji Ros., w Kraju Krasnojarskim, na północno-zachodnim skraju płaskowyżu Putorana, w pobliżu jez. Piasina, poza północnym kołem podbiegunowym (na 69°N), w strefie tundry;
obozy sowieckie, właśc. poprawcze obozy pracy, pot. łagry, ros. isprawitielno-trudowyje łagieria,
miejsca więzienia, odosobnienia i jednocześnie ekonomicznej eksploatacji osób oraz grup społecznych i narodowych, organizowane przez władze sowieckiej Rosji i ZSRR.

Słownik języka polskiego PWN

koła biegunowe, podbiegunowe, polarne «równoleżniki oddalone od równika o 66 1/2o na północ i południe, oddzielające strefy polarne Ziemi»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia