inkwizycja

Encyklopedia PWN

inkwizycja
[łac. inquisitio ‘poszukiwanie w określonej sprawie’, ‘przesłuchanie’],
procedura prawna mająca na celu udowodnienie słuszności oskarżenia, wypracowana w prawodawstwie rzymskim w I w. n.e., przejęta w wiekach średnich przez Kościół katolicki i zastosowana w sprawach dotyczących herezji.
Galileusz, Galileo Galilei, ur. 15 II 1564, Piza, zm. 8 I 1642, Arcetri,
włoski fizyk, astronom i filozof.
Bruno Giordano, ur. 1548, Nola k. Neapolu, zm. 17 II 1600, Rzym,
filozof włoski; czołowy przedstawiciel filozofii renesansowej.
Filip II, z dyn. Habsburgów, ur. 21 V 1527, Valladolid, zm. 13 IX 1598, Escorial,
król Neapolu i Sycylii, Hiszpanii i Portugalii.
Joanna d’Arc
[j. dark],
zw. Dziewicą Orleańską, święta, ur. ok. 1412, Domrémy (Lotaryngia), zm. 30 V 1431, Rouen,
bohaterka narodowa Francji.
największa chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia religijnego określane jako katolicyzm, utożsamiająca się w swojej wierze i nazwie z Kościołem powszechnym (gr. katholikos ‘powszechny’) oraz uznająca w sferze doktryny i organizacji kościelnej autorytet papieża, biskupa Rzymu.
Laurens
[lörạ̃:s]
Jean-Paul, ur. 30 III 1838, Fourquevaux, zm. 23 III 1921, Paryż,
fr. malarz i grafik;
nazwa nadawana katarom działającym na południu Francji XI–XIII w.;
Aranda Pedro Pablo Abarca de Bolea Wymowa, hrabia, ur. 18 XII 1718, Siétamo (Aragonia), zm. 9 I 1798, Épila (tamże),
hiszp. generał, dyplomata i polityk.
auto da fé
[portug., ‘akt wiary’],
publiczne wyznanie lub zaparcie się wiary dokonujące się na ogół podczas zgromadzeń kośc. o charakterze liturgicznym, którym towarzyszyło ogłoszenie wyroku wydanego przez inkwizycję;
wykonywanie przez władze świeckie wyroków władz kośc.;
Cardano
[kardạno]
Gerolamo (Geronimo, Girolamo) Wymowa, Hieronymus Cardanus, ur. 24 IX 1501, Pawia, zm. 21 IX 1576, Rzym,
włoski matematyk, lekarz i filozof.
Caro Baroja
[kạro barọha]
Julio, ur. 13 XI 1914, Madryt, zm. 18 VIII 1995, Vera de Bidasoa (prow. Nawarra),
hiszp. historyk i antropolog;
Cartagena
[kartahẹna] Wymowa,
Cartagena de las Indias,
m. w północnej Kolumbii, nad M. Karaibskim;
czystość krwi, hiszp. limpieza de sangre,
w Hiszpanii w XV–XIX w. pojęcie występujące w kontekście norm moralno-rel. i ograniczeń prawnych, wiążących pełnienie określonych funkcji publicznych z przynależnością do tzw. starych chrześcijan;
Della Porta Giambattista, ur. między 3 X a 15 XI 1535, Neapol, zm. 4 II 1615, tamże,
wł. uczony i pisarz;
Descartes
[dekạrt]
René Wymowa, forma zlatynizowana Renatus Cartesius, Kartezjusz, ur. 31 III 1596, La Haye (ob. La Haye-Descartes, Turenia), zm. 11 II 1650, Sztokholm,
francuski filozof, fizyk i matematyk; jeden z najbardziej rewolucyjnych umysłów XVII w., zwany ojcem filozofii nowożytnej.
dominikanie, Zakon Kaznodziejski, Zakon Braci Kaznodziejów, Ordo Fratrum Praedicatorum (OP),
zakon klerycki mendykancki (żebraczy), założony 1206 przez świętego Dominika (Domenigo Guzmána), zatwierdzony 1216 przez papieża Honoriusza III;
eppur si muove!
[wł., ‘a jednak się kręci’],
a jednak się kręci — słowa, które miał wypowiedzieć o Ziemi Galileusz, mimo wymuszonego na nim przez inkwizycję wyrzeczenia się nauki M. Kopernika.
Gentile
[dżentịle],
Gentilis, Giovanni Valentino, ur. ok. 1520, Cosenza, zm. 10 IX 1566, Berno,
wł. humanista;

Słownik języka polskiego PWN

inkwizycja
1. «instytucja Kościoła katolickiego w XII–XIX w. do zwalczania herezji»
2. przen. «instytucja, urząd itp. prowadzące dochodzenie w sposób tendencyjny»

• inkwizycyjny
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia