filozoficzny

Encyklopedia PWN

Locke
[lok]
John Wymowa, ur. 29 VIII 1632, Wrington k. Bristolu, zm. 28 X 1704, Oates (hrab. Essex),
filozof angielski, główny przedstawiciel nowożytnego empiryzmu genetycznego.
Masaryk Tomáš Garrigue, ur. 7 III 1850, Hodonín, zm. 14 IX 1937, Lány,
czeski filozof, socjolog, mąż stanu.
Plotyn, Plōtínos, ur. 204 lub 205, prawdopodobnie Lykon polis (ob. Asjut), zm. 270, Rzym,
filozof grecki, twórca neoplatonizmu.
pragmatyzm
[gr. prágma ‘działanie’, ‘czyn’],
kierunek filozoficzny, wywodzący się z angielskiego empiryzmu, ukształtowany pod koniec XIX w. w Stanach Zjednoczonych,
Schopenhauer
[szọ:pnhauər]
Arthur Wymowa, ur. 22 II 1788, Gdańsk, zm. 21 IX 1860, Frankfurt n. Menem,
filozof niemiecki, twórca idealistycznego systemu filozoficznego o charakterze woluntarystycznym.
Sokrates, Sōkrátēs, ur. 469, Ateny, zm. 399 p.n.e., tamże,
filozof grecki, jeden z najsłynniejszych w całych dziejach filozofii.
Szymborska Wisława, ur. 2 VII 1923, Kórnik k. Poznania, zm. 1 II 2012, Kraków,
poetka, autorka Wołania do Yeti i Chwili.
chiński kierunek filozoficzny i religijny.
Tołstoj Lew N., hrabia, ur. 9 IX 1828, Jasna Polana (gubernia tulska), zm. 20 XI 1910, Astapowo (gubernia riazańska, obecnie stacja kolejowa Lew Tołstoj),
rosyjski prozaik, dramatopisarz, myśliciel, krytyk literacki.
filoz.:
Witkiewicz Stanisław Ignacy, pseud. Witkacy, ur. 24 II 1885, Warszawa, zm. 18 IX 1939, Jeziory k. Dąbrowicy (Polesie),
dramatopisarz, prozaik, filozof, teoretyk sztuki, malarz.
alchemia
[arab. al-kimyā ‘kamień filozoficzny’, ‘alchemia’],
rozwinięta głównie w średniowieczu, oparta na gnozie, filozofia przyrody tłumacząca mistycznymi rozumowaniami obserwowane w przyrodzie przemiany, które wszystkie miały prowadzić do uszlachetnienia materii nieożywionej i ożywionej.
antropocentryzm
[gr. ánthrōpos ‘człowiek’, łac. centrum ‘środek’],
pogląd uznający człowieka za centrum całej rzeczywistości (przeciwstawny wobec teocentryzmu i kosmocentryzmu), a w wersji umiarkowanej akcentujący wyjątkową pozycję człowieka w świecie.
Bacon
[bẹıkən]
Roger Wymowa, ur. ok. 1214, Ilchester, zm. ok. 1292, Oksford,
angielski filozof i uczony.
Balzac
[balzạk],
Balzak, Honoré de Wymowa, ur. 20 V 1799, Tours, zm. 18 VIII 1850, Paryż,
pisarz francuski, romantyk i jednocześnie wielki realista.
Bergson
[bergsą̣]
Henri Wymowa, ur. 18 X 1859, Paryż, zm. 4 I 1941, tamże,
filozof francuski, jeden z najważniejszych myślicieli XX w..
Bóg, bóg,
ponadziemska istota, będąca racją istnienia i funkcjonowania świata i człowieka.
grecka starożytna szkoła filozoficzna, założona przez Anystenesa z Aten na przełomie V i IV w. p.n.e. i rozwijająca się w Grecji i Rzymie do IV w. n.e.;
Dante Alighieri
[d. aligiẹri],
ur. między 14 V a 13 VI 1265, Florencja, zm. 13 lub 14 IX 1321, Rawenna,
najwybitniejszy poeta włoski.
egzystencjalizm
[fr. existentialisme < łac. existentia ‘istnienie’],
współczesny, niejednolity kierunek filozoficzny i zjawisko kulturowe.

Słownik języka polskiego PWN

filozofia
1. «nauka zajmująca się rozważaniami na temat istoty bytu, źródeł poznania itp.; też: określony system filozoficzny stworzony przez jakiegoś filozofa lub szkołę filozoficzną»
2. «wydział uniwersytetu, na którym są prowadzone studia z zakresu tej nauki»
3. «nauka zajmująca się ogólnymi rozważaniami na temat danej dziedziny wiedzy»
4. «ogólne zasady, idee, cele leżące u podstaw powstania lub funkcjonowania czegoś»
5. «czyjeś poglądy, przemyślenia i system wartości tworzące spójną całość»

• filozoficzny • filozoficznie
kamień filozoficzny «według średniowiecznych poglądów alchemików: tajemnicza substancja pozwalająca zamieniać metale nieszlachetne w złoto»
antropologia filozoficzna «dziedzina filozofii zajmująca się istotą i naturą człowieka»
powiastka filozoficzna «utwór z pogranicza prozy fabularnej i eseju filozoficznego, ilustrujący jakąś tezę filozoficzną lub moralistyczną»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia