dyspersyjne

Encyklopedia PWN

farby, których spoiwem jest dyspersja wodna niektórych substancji błonotwórczych (np. poli(octanu winylu), kopolimerów akrylowych) z dodatkiem emulgatorów i stabilizatorów;
proces technol. złożony z przesycania i starzenia stopu;
ośr., w którym obserwuje się dyspersję fal.
dyspersyjny układ, układ rozproszony,
układ wielofazowy (zwykle dwufazowy), w którym cząstki jednej z faz (zw. fazą rozproszoną) są równomiernie rozproszone w drugiej fazie (zw. fazą rozpraszającą);
oddziaływania międzycząsteczkowe, oddziaływania międzymolekularne,
wzajemne przyciąganie się lub odpychanie niezwiązanych wiązaniem chem. cząsteczek (atomów);
zol, roztwór koloidowy, roztwór koloidalny,
trwała mieszanina cząstek koloidalnych rozproszonych w fazie ciekłej (dyspersyjny układ);
dyfuzja anomalna, błądzenia anomalne,
przypadkowe, niebrownowskie (Browna ruchy) przemieszczanie się obiektów, np. nieregularne szybowanie albatrosów nad powierzchnią oceanu w poszukiwaniu pożywienia lub obserwowane pod mikroskopem nieregularne przeloty bakterii Coli („chemotaksówki”) między przypadkowo rozmieszczonymi chemoatraktantami czy makroskopowe, przypadkowe przemieszczenia jonu He4+ w nadciekłym helu.
koloid
[gr. kólla ‘klej’, eídos ‘postać’],
układ koloidalny, układ koloidowy,
układ dyspersyjny (rozproszony), tj. składający się z fazy rozpraszającej (zw. fazą ciągłą lub ośrodkiem dyspersyjnym) i fazy rozproszonej (zw. fazą zdyspergowaną);
układ dyspersyjny utworzony z dużej ilości pęcherzyków gazu (zwykle powietrza) stanowiącego fazę rozproszoną, rozdzielonych błonkami cieczy, będącej ośrodkiem dyspersyjnym;
związki chemiczne wybiórczo absorbujące promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie widzialnym (o długości fali od ok. 400 do 780 nm) warunkujące barwę organizmów roślinnych i zwierzęcych albo nadające barwę przedmiotom użytkowym.
dyspergatory
[łac. dispero ‘rozrzucam’],
substancje ułatwiające rozdrabnianie większych cząstek (np. pigmentów, żywic, mydeł berylowców) przede wszystkim w środowisku ciekłym w celu otrzymania układów dyspersyjnych (głównie koloidów) oraz zapobiegające łączeniu się (koalescencja) cząstek już utworzonego układu dyspersyjnego w zespoły o większych rozmiarach;
farby
[niem.],
wyroby lakierowe (zawierające pigmenty) tworzące — po naniesieniu na podłoże — powłoki kryjące (ochronne, dekoracyjne lub specjalne).
substancja niemetaliczna zdolna do trwałego łączenia powierzchni ciał stałych w wyniku występowania sił wzajemnego oddziaływania między k. a powierzchnią klejoną (adhezja) oraz sił spójności w spoinie klejowej (kohezja);
koagulacja
[łac. coagulatio ‘ścinanie się’, ‘krzepnięcie’],
chem. łączenie się cząstek układu zdyspergowanego (dyspersyjny układ) w zwarte zespoły cząstek.
układ elektr. powodujący opóźnienie sygnałów elektr. bez zmiany ich kształtu;
rodzaj obróbki cieplnej;
spektroskopia
[łac.-gr.],
dział fizyki obejmujący zarówno badanie budowy i właściwości jąder atomowych, atomów, cząsteczek oraz złożonych z nich układów makroskopowych, jak i badanie ich wzajemnych oddziaływań — na podstawie rozkładu natężenia (tzw. widma) promieniowania elektromagnetycznego pochłanianego, wysyłanego lub rozpraszanego przez te obiekty i rejestrowanego w zależności od długości fali lub częstotliwości promieniowania.
hutn. operacja obróbki cieplnej stopów metali uprzednio przesyconych;
wielkość charakteryzująca układy dyspersyjne związana z wielkością cząstek fazy rozproszonej;

Słownik języka polskiego PWN

dyspersja
1. «stan rozproszenia substancji w roztworze koloidalnym»
2. «zjawisko rozszczepiania się na jednobarwne składniki wiązki niejednobarwnego promieniowania świetlnego podczas przechodzenia przez pryzmat»
3. «w statystyce: miara zróżnicowania elementów populacji statystycznej»
4. «przemieszczanie się osobników poza obszar zajęty przez populację lub w obrębie tego obszaru»

• dyspersyjny
farba emulsyjna, dyspersyjna «farba wodna, w której spoiwem jest emulsja wodna substancji błonotwórczej»
układ dyspersyjny, rozproszony «układ fizycznie niejednorodny, składający się z fazy rozpraszającej i znajdującej się w niej w postaci drobnych cząstek fazy rozproszonej»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia