czym

Encyklopedia PWN

wzorzec wewnętrzny, standard wewnętrzny,
w analizie chem. substancja, dodawana do próbki analitycznej w stałej ilości, której sygnał analityczny powstaje w zbliżonych warunkach i ma podobny charakter jak sygnał analityczny analitu (substancji oznaczanej);
międzynarodowy koncern górniczy;
Yijing, I-cing, Księga przemian,
klas. dzieło literatury chiń., traktat filoz.-wróżbiarski, włączony do Pięcioksięgu konfucjańskiego (Wujing);
YMCA Wymowa, skrót ang. Young Men’s Christian Association, Chrześcijańskie Stowarzyszenie Młodych Mężczyzn,
chrześc. organizacja kult.-oświat., zał. 1844 w Londynie przez G. Williamsa (1821–1905), rozwinięta zwłaszcza w środowiskach protest. krajów anglosaskich;
Young
[jaŋ]
Thomas Wymowa, ur. 12 VI 1773, Milverton (hrab. Somerset), zm. 10 V 1829, Londyn,
brytyjski fizyk, fizjolog, lekarz, kulturoznawca, egiptolog.
Yuan Shikai, Jüan Szy-kai, ur. 1859, zm. 6 VI 1916, Pekin,
chiń. generał i polityk;
Yurdakul
[jụrdakuł]
Mehmet Emin, ur. 1869, Stambuł, zm. 14 I 1944, tamże,
poeta turecki;
woj. (od 1999) w północno-zachodniej Polsce, nad Morzem Bałtyckim (dł. granicy mor. 184,9 km), na zachodzie graniczy z Niemcami (186,6 km), na wschodzie z woj. pomor., na południowym wschodzie z wielkopol., na południu z lubuskim; utworzone z woj. szczecińskiego, koszalińskiego oraz części słupskiego, pilskiego i gorzowskiego;
krótki, często wierszowany tekst, zawierający niejasny, fragmentaryczny, aluzyjny lub metaforyczny opis jakiejś rzeczy, osoby, czynności, zjawiska itp., których nazwy należy się domyślić;
zagęstniki, substancje zagęszczające,
w technologii żywności i żywieniu człowieka związki wielkocząsteczkowe wykazujące zdolność wiązania wody, w wyniku czego zwiększają znacznie lepkość ośrodka i tworzą żele.
ekon. teoria wyjaśniająca niemożność wstąpienia na drogę rozwoju gospodarczego najbiedniejszych krajów świata;
biblioteka i wydawnictwo we Wrocławiu (najstarsze z istniejących w Polsce), zał. 1827 we Lwowie;
zakrzep, skrzeplina,
med. postać stała krwi, powstająca za życia (wskutek wytrącania się włóknika i osadzania się płytek krwi) w świetle naczyń lub serca;
ekon. teoria wiążąca obecne zacofanie krajów słabo rozwiniętych z ich kolonialną przeszłością;
załupek, parafimoza,
med. zadzierzgnięcie żołędzi, powstanie ciasnego pierścienia z napletka po gwałtownym ściągnięciu go z żołędzi, bez możliwości odprowadzenia;
w starożytności miasto w północnej Afryce, na południowy zachód od Kartaginy (obecnie w Tunezji);
zamroczenie, stan (zespół) zamroczeniowy (pomroczny),
med. zaburzenie psychiczne, jeden ze stanów jakościowych zaburzeń przytomności, w którym dominują przejawy znacznego zwężenia strumienia świadomości;
Zanki, Imad ad-Din Zengi, ur. 1087, zm. 1146,
ojciec Nur ad-Dina, od 1127 atabeg Mosulu;
Zanki, Zangi, Zengi, Imad ad-Din, ur. ok. 1084, zm. 1146,
założyciel dyn. Zankidów, atabegów Mosulu

Słownik języka polskiego PWN

przy czym, przy tym «spójnik wprowadzający informację uzupełniającą, np. Grał dobrze, przy czym najlepiej na skrzypcach. Jest pracowita, przy tym bardzo inteligentna.»
Co «symbol pierwiastka chemicznego kobalt»
c.o., CO «centralne ogrzewanie»
czego pot. «dlaczego, po co»
czemu pot. «dlaczego»
co I
1. «zaimek używany w pytaniach lub innych wypowiedzeniach o postaci pytania, np. Co to jest?»
2. «zaimek wprowadzający zdanie podrzędne zawężające zakres zdania nadrzędnego, np. Wciąż myślę o tym, co się stało.»
3. «zaimek przyłączający do zdania nadrzędnego wypowiedzenie rozwijające, np. Była ubrana na czarno, co dodawało jej uroku.»
4. pot. «zaimek zastępujący formy zaimków względnych kto, który, ile, np. Znam kogoś, co to chętnie zrobi.»
5. pot. «zaimek pytajny mający znaczenie: dlaczego, z jakiego powodu, w jakim celu, np. Co się tak kręcisz?»
co II
1. «przyimek używany w połączeniach charakteryzujących częstość, z jaką coś się powtarza, np. Przystawał co krok.»
2. «przyimek używany w połączeniach, komunikujących, że przedmioty pod względem danej cechy są tożsame, np. Krawat tego koloru co koszula»
co III
1. «przysłówek używany w połączeniach komunikujących, że niektórym przedmiotom przysługuje jakaś cecha w większym stopniu niż innym, np. Wybierał co ciekawsze książki.»
2. «przysłówek używany w połączeniach charakteryzujących częstość, z jaką coś się powtarza, np. Pytano o to co drugiego przechodnia.»
co IV
1. «spójnik komunikujący, że między faktami zachodzi związek polegający na tym, że za każdym razem, gdy ma miejsce pierwszy z nich, ma miejsce również drugi, np. Co strzelił, to chybił.»
2. pot. «spójnik komunikujący, że przedmiot lub sytuacja, o których mowa, ma zrozumiałą przewagę nad innymi tego rodzaju i że tego, o czym mowa, nie należy lekceważyć, np. Co głowa, to głowa.»
3. pot. «spójnik łączący dwa wyrażenia odnoszące się do tego samego typu przedmiotów lub cech, np. Dziś ten sam jadłospis co wczoraj.»
co V pot. «partykuła wyrażająca sugestię mówiącego, by adresat potwierdził prawdziwość danego sądu lub zgodził się na to, co mówiący zaproponował, np. Nie poznajesz mnie, co?»
co niemiara «bardzo dużo, bez ograniczeń»
po co, po cóż
1. «zaimek wprowadzający pytanie lub pytanie zależne dotyczące celu czynności lub celu posiadania czegoś, np. Po co tu przyszedłeś?, Ciekaw jestem, po co on to przyniósł.»
2. «zaimek wprowadzający pytanie retoryczne, które wyraża zwykle bezcelowość lub bezsensowność danej czynności, np. Po co się wtrącasz do nie swoich spraw?»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia