aleksandryjski

Encyklopedia PWN

Klemens Aleksandryjski, Klemens z Aleksandrii, Titus Flavius Clemens, święty, ur. ok. 150, zm. ok. 215,
filozof i teolog chrześcijański;
Cyryl Aleksandryjski, święty, ur. w 2. poł. IV w., Egipt, zm. 27 VI 444, Aleksandria,
biskup, teolog, Ojciec i Doktor Kościoła.
Dionizy Aleksandryjski, zw. Wielkim, gr. Dionýsios, łac. Dionysius, święty, data ur. nieznana, zm. 265,
pisarz wczesnochrześcijański;
napisany majuskułą pergaminowy rękopis Biblii w języku gr., pochodzący z V w., od 1628 przechowywany w Londynie (obecnie wystawiony w British Museum);
Teatr Aleksandryjski, Aleksandrinskij tieatr
pierwotna, w latach 90. popularna nazwa teatru w Petersburgu, → Teatr Dramatu im. Aleksandra Puszkina.
grupa uczonych gr. skupionych wokół dworu Ptolemeuszów w Aleksandrii w III w. p.n.e; reprezentowana przez 3 wybitnych filologów: Zenodota z Efezu, Arystofanesa z Bizancjum i Arystarcha z Samotraki;
gałąź sztuki greckiej okresu hellenistycznego 323–30 r. p.n.e. tworzona w Egipcie, głównie w Aleksandrii (stąd nazwa), równocześnie ze sztuką egipską.
filozofia hellenistyczna, uprawiana w Aleksandrii od III w. p.n.e. do połowy VII w. n.e.;
poezja gr. okresu hellenizmu (330–30 r. p.n.e.);
kierunek w egzegezie Pisma Świętego, reprezentowany w II–V w. przez teologów chrześcijańskich Aleksandrii i rozwijający się w tamtejszej szkole katechetycznej, prowadzonej przez Orygenesa.
największy w starożytności instytut naukowy, założony ok. 295 p.n.e. w Aleksandrii przez Ptolemeusza I Sotera przy współpracy Demetriusza z Faleronu i Stratona z Lampsakos, jako kontynuacja i rozwinięcie działalności naukowej Arystotelesowskiego Likejonu.
największa i najsłynniejsza z bibliotek hellenistycznych, założona w III w. p.n.e. przez Ptolemeusza I Sotera w Aleksandrii;
Katarzyna Aleksandryjska, święta, żyła na przeł. III i IV w.,
egipska arystokratka, męczennica.
liturgia aleksandryjska, liturgia świętego Marka,
chrześcijański obrządek eucharystyczny powstały w Aleksandrii I–IV w. pod wpływem kultury helleńskiej, syryjskiej i koptyjskiej;
plejada aleksandryjska, zw. też plejadą tragiczną,
grupa 7 tragediopisarzy gr., działających w III w. p.n.e. w Aleksandrii;
Aleksandria, Al-Iskandariyyah,
m. w Egipcie, na mierzei oddzielającej przybrzeżne jezioro Marjut od M. Śródziemnego, na zachodnim skraju delty Nilu;
Orygenes, Ōrigénēs, ur. ok. 185, Aleksandria, zm. ok. 254, Tyr,
filozof i teolog wczesnochrześcijański, pisarz kościelny, Ojciec Kościoła.
Antymach z Kolofonu, Antímachos Kolophṓnios, żył na przeł. V i IV w. p.n.e.,
poeta gr. z Azji Mniejszej;

Materiały dodatkowe

Księga Psalmów, hebr. Tehilim, w Septuagincie Psalmoi, w Wulgacie Volumen hymnorum, w Kodeksie Aleksandryjskim z V w. n.e. Psalterion

Słownik języka polskiego PWN

poezja aleksandryjska «elitarna, dworska poezja grecka okresu hellenizmu»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia