ale

Encyklopedia PWN

ale
[eıl; ang.] Wymowa,
gatunek ang. piwa jasnego, mocnego, zawierającego do 6% alkoholu;
polski kanał filmowy, dostępny od IV 1999;
Ala
[ała],
Ala Dağlar,
najwyższe pasmo gór Taurus, w południowej Turcji;
Ala, Ala Dağlar,
pasmo górskie we wschodniej Turcji, na wschodzie Wyż. Armeńskiej, na północny wschód od jez. Wan;
symbol pierwiastka chemicznego → glinu (od łacińskiej nazwy aluminium).
konspiracyjna organizacja komunist., → Armia Ludowa.
ala
[łac., ‘skrzydło’],
oddział jazdy w wojsku rzym., wchodzący w skład każdego legionu.
alim, ‘ālim
[arab., ‘wiedzący’, ‘ten, który wie’],
l. mn. ulama, stąd popularna w językach eur. dawna nazwa (plurale tantum) ulemowie, uczony muzułmański, znawca teologii i prawa, zwykle absolwent uczelni muzułmańskiej;
Al-Achdar-Hamina Muhammad, Muḥammad al-Ahḍar Ḥāminā, ur. 26 II 1934, M’Sila (Al-Masila) k. Konstantyny,
algierski reżyser, scenarzysta i aktor filmowy;
najsłynniejszy meczet i uczelnia religijna w Kairze, → Azhar, Al-.
al fresco
[al frẹsko; wł.] Wymowa,
szt. plast. technika malarstwa ściennego, → fresk.
ród władców Kataru wywodzący swoje pochodzenie od klanu Banu Tamim;
al secco
[al sẹkko; wł.],
technika malarstwa ściennego polegająca na malowaniu na suchym tynku barwnikami zmieszanymi z wodą;
Ali Acemi, Esir, Ala ad-Din Ali Ibn Abd al-Karim, data ur. nieznana, zm. ok. 1537, Stambuł,
architekt turecki;
Ali Aszraf, ‘Alī Ašraf, daty życia nieznane,
malarz irański; działał ok. 1735–80;
Ali Ber, Ali Wielki, Sonni Ali, ostatni z dynastii Sonni, data ur. nieznana, zm. 1492,
władca afryk. państwa Songhaj 1464–92;
Ali Husajn, ‘Alī Ḥusayn, daty życia nieznane,
irański malarz-emalier; działał ok. 1800–1820 na dworze Fath Ali Szaha z dynastii kadżarskiej;
Ali Ibn Abi Talib, ‘Alī Ibn Abī Ṭālib, ur. ok. 600, Mekka, zm. 24 I 661, Al-Kufa,
czwarty kalif prawowierny, brat stryjeczny i zięć proroka islamu Mahometa;
Ali Kolen, Ali Świerszcz, założyciel dyn. Sonni, żył w 2. poł. XIII w.,
władca afryk. państwa Songhaj, syn Za Jasiboi;
Ali Paşa, Mehmed Emin Ali, ur. 1815, zm. 7 IX 1871, Stambuł,
turecki dyplomata i polityk;

Słownik języka polskiego PWN

ale I «spójnik wyrażający przeciwieństwo, kontrast lub odmienne treści»
ale II «partykuła wzmacniająca, wyrażająca zdumienie, podziw, zaskoczenie, podkreślająca kontrast sytuacji, np. Ale suknia! Ale pomówmy poważnie!»
ale III pot. «wykrzyknik zaprzeczający temu, co ktoś powiedział, np. Ale! W tym nie było żadnej ironii., lub używany wtedy, gdy mówiący przypomni sobie coś nieoczekiwanie, np. Ale! Ale! Chciałem coś jeszcze powiedzieć.»
ale IV
1. «słaba strona czegoś lub czyjaś»
2. «zastrzeżenie, uwaga»
ale V [wym. ejl] «mocne jasne piwo angielskie»
Al «symbol pierwiastka chemicznego glin»
ala «w starożytnym Rzymie: pierwotnie oddział jazdy w legionie osłaniający piechotę, później oddział piechoty lub jazdy sprzymierzeńców»
alim «uczony muzułmański, znawca teologii i prawa»
alo-, allo- «pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na różność, odmienność, obcość czegoś»
al dente «o makaronie: ugotowany na półtwardo»
al fine muz. «(powtórzyć jakiś fragment utworu) do (określonego) końca»
al fresco [wym. alfresko] zob. fresk w zn. 1.
al pari «kurs walut i papierów wartościowych równy ich wartości nominalnej»
al secco [wym. al sekko] «technika malarstwa ściennego, stosowana zwłaszcza w starożytności»
szejch al-islam «główny sędzia w dużych miastach muzułmańskich, autorytet religijny i polityczny w Turcji sułtańskiej»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia