albo

Encyklopedia PWN

Albo Józef, ur. ok. 1380, zm. ok. 1444,
rabin i teolog żydowski,
lit., muz. pieśń poranna, w twórczości trubadurów poemat opisujący rozstanie przyjaciół lub kochanków o poranku.
alba
[łac.],
długa biała szata lniana używana przez katechumenów przy chrzcie w okresie wczesnochrześcijańskim i wczesnośredniowiecznym;
królestwo hist. IX–XI w. w dzisiejszej Szkocji;
mityczne miasto w Górach Albańskich w Italii, stolica Latynów i metropolia miast latyńskich, w tym Rzymu;
m. w środkowej Rumunii, nad Maruszą;
miejscowość w zachodniej Hiszpanii (region Kastylia-León), na południowy wschód od m. Salamanka;
Alba, Fernando Álvarez de Toledo Wymowa, książę, ur. 29 X 1507, Piedrahita (Kastylia), zm. 11 XII 1582, Lizbona,
hiszp. wódz i polityk.
Céspedes Alba de
pisarka wł., → De Céspedes Alba.
De Céspedes
[de czẹspedes]
Alba, ur. 11 III 1911, Rzym, zm. 14 XI 1997, Paryż,
pisarka wł., pochodzenia kubańskiego;
kryształ ciekły, ciecz anizotropowa, faza mezomorficzna,
stan skupienia pośredni między cieczą zwykłą (izotropową) a zwykłym kryształem;
autonomia
[gr., ‘samorząd’],
filoz., socjol., teol. Autonomia to niezawisłość woli lub sumienia wykluczająca zależność od determinującego wpływu oddziałujących „z zewnątrz” (zatem heteronomicznych) czynników empirycznych, mających źródło w różnie ujmowanym prawodawstwie Bożym (teonomia) albo pochodzących od jakiegokolwiek autorytetu lub władcy (np. polityczna). W rozumieniu mocniejszym autonomia oznacza możliwość ustanawiania przez podmiot moralny własnych reguł postępowania, przeciwstawianych zarówno empirycznej heteronomii, jak i teonomii; jest traktowana jako centralna kategoria uzasadniająca próby budowania moralności bez etyki przez osoby odpowiedzialne, bo korzystające z autonomii (jak w koncepcjach „moralności ponowoczesnej”, np. u Z. Baumana). W ujęciu słabszym autonomia jest kojarzona nie tyle z wolą, co z sumieniem (lub rozumem praktycznym) podmiotu moralnego, który może samodzielnie ustalać reguły postępowania albo na zasadzie wolności, albo przez uzgodnienie przyrodzonych skłonności i niesprzecznych z nimi obowiązków, odkrywanych raczej niż konstytuowanych przez rozum praktyczny.
dziedziczenie, spadkobranie,
przejście spadku jako całości po śmierci osoby fiz. (spadkodawcy) na jedną lub kilka osób fiz. lub prawnych (spadkobierców, dawniej: dziedziców).
termin wieloznaczny, rozmaicie rozumiany i definiowany;
pacta
[łac.],
w prawie rzymskim w szerszym znaczeniu — umowy, zawierane również w stosunkach międzynarodowych,
Duns Szkot Jan, błogosławiony, właśc. Johannes Duns Scotus, ur. ok. 1266, Duns (hrab. Berwick, Szkocja), zm. 8 XI 1308, Kolonia,
filozof i teolog, inicjator szkotyzmu.
Hegel Georg Wilhelm Friedrich, ur. 27 VIII 1770, Stuttgart, zm. 14 XI 1831, Berlin,
filozof niemiecki, jeden z twórców klasycznej idealistycznej filozofii niemieckiej.
gałąź przemysłu obejmująca otrzymywanie metali z: rud i koncentratów, metalonośnych półproduktów z procesów metalurgicznych (pyły, szlamy z procesów elektrolizy i elektrorafinacji metali, głównie cynku i miedzi, oraz żużle), złomu (m.in. akumulatorowego), a także recykling oraz przeróbkę plastyczną odlanych do form metali (odlewanie) w zakładach przeróbki plastycznej (walcowniach, kuźniach, ciągarniach, prasowniach, tłoczniach) na półwyroby i wyroby gotowe, znajdujące zastosowanie w gospodarce, a zwłaszcza w przemyśle maszynowym, budownictwie i transporcie.

Słownik języka polskiego PWN

albo I «spójnik wyrażający możliwą wymienność albo wzajemne wyłączanie się zdań lub części zdań»
albo III pot. «partykuła wprowadzająca pytanie retoryczne, zaprzeczające komunikowanej w nim treści, np. Albo ona to zrozumie?»
albo II«partykuła używana między dwoma określeniami ilości lub liczby, komunikująca, że podane wielkości są przybliżone, np. Służyłem do mszy dwa albo trzy razy dziennie.»
alba I «biała szata liturgiczna duchownych katolickich, noszona pod ornatem»
alba II «w poezji średniowiecznej: liryczna pieśń miłosna zawierająca motyw pożegnania kochanki o świcie»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia