aksjologiczny

Encyklopedia PWN

Czeżowski Tadeusz, ur. 26 VII 1889, Wiedeń, zm. 28 III 1981, Toruń,
filozof, logik, organizator życia naukowego.
metodol., naukozn. proces doskonalenia stanu wiedzy, dokonywania nowych odkryć naukowych.
poglądy na temat moralnego i religijnego aspektu życia społecznego, gospodarczego i politycznego, oparte na chrześcijańskiej koncepcji człowieka i społeczeństwa, stanowiące część doktryny chrześcijańskiej, zwłaszcza w katolicyzmie.
antropocentryzm
[gr. ánthrōpos ‘człowiek’, łac. centrum ‘środek’],
pogląd uznający człowieka za centrum całej rzeczywistości (przeciwstawny wobec teocentryzmu i kosmocentryzmu), a w wersji umiarkowanej akcentujący wyjątkową pozycję człowieka w świecie.
ateizm
[gr. a- ‘nie’, theós ‘Bóg’],
filoz. poglądy teoretyczne lub postawy praktyczne, negujące istnienie Boga.
Conrad
[kọnräd]
Joseph Wymowa, właściwie Józef Teodor Konrad Korzeniowski, ur. 3 XII 1857, Berdyczów, zm. 3 VIII 1924, Bishopsbourne k. Canterbury,
pisarz angielski, z pochodzenia Polak.
współcz. kierunek w ogólnej refleksji nad prawem oparty na założeniach filozofii egzystencjalizmu
etyka
[gr. tá ēthiká ‘traktat o obyczajach’ < ḗthos ‘obyczaj’, ‘charakter’],
termin użyty w IV w. p.n.e. przez Arystotelesa w tytule dzieła Etyka nikomachejska na oznaczenie opisowo-krytycznego studium tego, co dotyczy etosu jako ludzkiego charakteru, obyczaju, tj. utrwalonego sposobu zachowania się w środowisku życia, zamieszkania;
heterogenia
[gr. héteros ‘inny’, génos ‘ród’, ‘pochodzenie’],
filoz. pogląd w etyce, wg którego cele do jakich dąży człowiek, lub realizowane przez niego wartości są niejednorodne i w sposób istotny różnią się między sobą;
konwencjonalizm
[łac. conventionalis ‘oparty na umowie’],
kierunek filozoficzny powstały w metodologii przyrodoznawstwa na przełomie XIX i XX w.,
zwerbalizowana ocena i interpretacja dzieła muzycznego i/lub jego wykonania dokonywana wg zespołu kryteriów wartości dominującego w danej epoce.
termin wieloznaczny, rozmaicie rozumiany i definiowany;
w państwie totalitarnym język służący szeroko pojmowanej propagandzie politycznej, używany do manipulowania zachowaniami i nastrojami społecznymi w celu arbitralnego narzucenia odbiorcy pożądanej wizji rzeczywistości;
politologia
[gr.],
nauki polityczne,
nauka o polityce, jedna z nauk humanistycznych, której przedmiotem badań jest całokształt stosunków politycznych, wszystkie dziedziny i formy działalności politycznej społeczeństwa, uwarunkowania procesów politycznych;
prawo konstytucyjne, prawo państwowe,
dział prawa regulujący gł. instytucje ustrojowe państwa, zwłaszcza określający: 1) podstawowe zasady wyznaczające aksjologiczną i normatywną podstawę dla pozostałych unormowań; 2) terytorialną strukturę państwa, zadania i kompetencje poszczególnych szczebli tej struktury (rozbudowane w państwach złożonych, zwłaszcza federacjach); 3) sytuację prawną jednostki, zwłaszcza jej prawa, wolności i obowiązki w stosunkach z władzą publiczną; 4) system organów władzy publicznej, sposób ich powoływania (tu odrębną gałąź tworzy prawo wyborcze), ich kompetencje i zasady funkcjonowania.
przestrzeganie prawa przez organy państwa.
grupa teorii, które traktują państwo i prawo jako zjawiska społ. badane metodami hist. i socjol.;
subkultura
[łac.],
podkultura,
zespół symbolicznych i aksjologicznych odniesień określających odrębność danej grupy względem innych grup społecznych.
subsydiarność
[łac. subsydium ‘pomoc’, ‘wsparcie’],
idea subsydiarności głosi, że każda władza, a w szczególności władza polityczna powinna mieć znaczenie pomocnicze (wspierające) i pobudzające w stosunku do wysiłków podejmowanych przez autonomiczne i samodzielne jednostki, które ją ustanowiły (aspekt pozytywny subsydiarności). Gdziekolwiek jest to możliwe i konieczne, państwo nie powinno odbierać ludziom władzy (rodzicielskiej, służbowej, politycznej na wszystkich szczeblach), którą są oni w stanie sprawować z własnej woli i za pomocą własnych środków, i za której pośrednictwem mogą z pożytkiem realizować się zarówno dla interesu ogółu, jak i własnego (aspekt negatywny subsydiarności). Naczelnym motywem każdej społecznej interwencji winno być niesienie pomocy członkom społeczeństwa, a nie zastępowanie bądź niszczenie ich własnej aktywności.

Materiały dodatkowe

Słownik języka polskiego PWN

aksjologia «nauka o wartościach i o kryteriach wartościowania; też: konkretny system wartości »
• aksjologiczny • aksjologicznie
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia