a.a.

Encyklopedia PWN

a.c.
[łac. anno currente ‘bieżącego roku’],
skrót stosowany w datacji dokumentów średniowiecznych.
a.C., a.Chr. (n.)
[skrót łac. ‘ante Christum (natum)’ ‘przed (narodzeniem) Chrystusa’],
skrót przyjęty na oznaczenie lat przed początkiem ery chrześcijańskiej;
a cappella
[a kapẹlla; wł., ‘jak w kaplicy’, ‘w stylu kaplicowym’] Wymowa,
śpiew bez akompaniamentu instrumentów, rodzaj muzyki przeznaczonej do wykonania wyłącznie chórowego;
a cat may look at the king
[ə kät meı lu:k ət ŧə kıŋ; ang., ‘kotu wolno patrzeć na króla’],
ważnej osobie nie może przeszkadzać, że jest oglądana przez byle kogo.
A Cheng, Ah Cheng, właśc. Zhong Acheng, ur. 1949, Pekin,
pisarz chiński;
a conto
[a kọnto; wł.] Wymowa,
na poczet rachunku;
a due
[wł.],
muz. wykonanie danej partii przez 2 instrumenty unisono;
muz. tonacja majorowa, zapisywana z 3 krzyżykami, jak pokrewna minorowa fis-moll.
a fronte
[łac., ‘od przodu’],
porządek alfabetyczny a fronte, zwykły porządek alfabetyczny, w którym o kolejności wyrazów decyduje najpierw pierwsza litera, potem druga itd.
oznaczenie jednostki ładunku elektrycznego, → amperogodzina.
à jour
[a żur; fr.] Wymowa,
ekon. wykonywanie prac statystycznych, księgowych na bieżąco;
à la Polonaise
[a la polonẹ:z; fr.],
rzem. artyst. nazwa ubioru kobiecego → poloneska.
a lie has no legs
[ə laı həz nəu legz; ang., ‘kłamstwo nie ma nóg’],
kłamstwem do niczego się nie dojdzie.
z większego o mniejszym (wnioskować).
od stołu i łoża (rozłączenie).
muz. tonacja minorowa, zapisywana bez znaków przykluczowych, jak pokrewna majorowa C-dur.
a piacere
[a piaczẹre; wł.],
muz. dowolnie, wg upodobania;
a priori
[łac., ‘z góry’, ‘uprzedzając fakty’],
filoz. wcześniejszy, przed faktem, przed poznaniem faktu.

Ilustracje, multimedia

Tabele, zestawienia

Słownik języka polskiego PWN

A «symbol jednostki prądu elektrycznego amper»
à «po – używane przy określaniu miary lub ceny, np. 10 sztuk à 5 zł»
a-, an- «pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na zaprzeczenie lub brak jakiejś cechy»
a I
1. «pierwsza litera alfabetu»
2. «samogłoska ustna»
3. «litera oznaczająca w numeracji porządkowej: pierwszy»
4.  «kilkakrotnie powtórzona głoska, nucona przy usypianiu dziecka»
5. «szósty dźwięk podstawowej skali diatonicznej»
a II
1. «spójnik łączący zdania lub wyrażenia o przeciwstawnej treści, np. On gra, a ona tańczy. Nauka a zabawa.»
2. «spójnik przyłączający zdanie lub wyrażenie uzupełniające wcześniejszą informację, np. Kwitły kwiaty, a nad nimi uwijały się pszczoły.»
3. «spójnik przyłączający zdanie wyrażające konsekwencje tego, o czym była mowa wcześniej, np. Zastąpię cię w pracy, a ty odpoczniesz.»
4. «spójnik przyłączający zdanie lub inne wyrażenie o treści niezgodnej z tym, co można wnioskować na podstawie zdania poprzedzającego, np. Zjadł dużo, a ciągle był głodny.»
5. «spójnik łączący słowa o takiej samej postaci, powtórzone w celu podkreślenia tego, o czym mowa w zdaniu, np. Takie przykłady można mnożyć a mnożyć.»
6. «spójnik łączący powtórzone zaimki wskazujące, użyte w tym celu, by dane wyrażenie nie miało określonego odniesienia, np. Nazywał się tak a tak.»
a III «partykuła nawiązująca do kontekstu lub sytuacji i zarazem wprowadzająca wypowiedzenia o różnych odcieniach intonacyjnych, np. A nie mówiłam? A niech sobie śpiewa.»
a IV «wykrzyknik wyrażający różne stany uczuciowe»
a.C. «ante Christum»
a.c. I, ac, ac. «a conto»
a.c. II «anno currente»
a capite [wym. a kapite] «od nowego wiersza»
a cappella [wym. a kapella] «bez akompaniamentu instrumentów»
a conto [wym. a konto] «zaliczkowo»
a contrario [wym. a kontrario] «przeciwnie»
a cunabulis [wym. a kunabulis] «od dzieciństwa»
A.D., AD «Anno Domini»
à discrétion [wym. a diskresją] «według własnego uznania»
A-dur «gama lub tonacja durowa»
a fronte «ułożony w zwykłym porządku alfabetycznym»
à la [wym. a la] «wykonany tak, by przypominał kogoś lub coś, np. cielęcina à la flaczki»
à la carte [wym. a la kart] «potrawy z jadłospisu, do wyboru»
a linea «od nowego wiersza»
a-moll «gama lub tonacja molowa»
a posteriori
1. «na podstawie faktów»
2. «w średniowieczu: formuła oznaczająca wnioskowanie ze skutków o przyczynach; w filozofii nowożytnej: termin określający poznanie na podstawie uprzedniego doświadczenia»
a priori
1. «bez zapoznania się z faktami»
2. «w średniowieczu: formuła oznaczająca wnioskowanie z przyczyn o skutkach; w filozofii nowożytnej: termin określający poznanie niezależne od doświadczenia»
à propos [wym. a propo] «wyrażenie wprowadzające temat wypowiedzi»
à rebours [wym. a rebur] «na odwrót»
a tergo «ułożony w odwróconym porządku alfabetycznym»
a vista, awista «bez przygotowania, od razu»
bric-à-brac [wym. brikabrak] «zbiór przedmiotów o charakterze antykwarycznym»
fil-à-fil [wym. filafil] «wełniana tkanina ubraniowa z przędzy czesankowej»
ménage à trois [wym. menaż a trua] «trójkąt małżeński»
pièce à thèse [wym. pjesates] «dramat mieszczański o charakterze dydaktyczno-publicystycznym, popularny w drugiej połowie XIX w.»
pied-à-terre [wym. pjedater] «mieszkanie, z którego korzysta się od czasu do czasu»
poco a poco [wym. poko a poko] muz. «z wolna, stopniowo»
roman à clef [wym. romãnakle] zob. powieść z kluczem.
roman à thèse [wym. romãnatez] zob. powieść z tezą.
terminus a quo [wym. terminus a kwo] «moment przyjęty za początek czegoś»
tête-à-tête I [wym. tetatet] «sam na sam, zwłaszcza z osobą przeciwnej płci»
tête-à-tête II [wym. tetatet] «spotkanie sam na sam dwóch osób, zwłaszcza przeciwnej płci»
tout à fait [wym. tut a fe] «całkiem, w zupełności»
vis-à-vis I [wym. wizawi] «naprzeciwko»
vis-à-vis II [wym. wizawi] «osoba znajdująca się lub mieszkająca naprzeciwko»
witamina A «witamina odgrywająca podstawową rolę w procesie widzenia»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia