Tym

Encyklopedia PWN

związki inkluzyjne, związki włączeniowe,
międzycząsteczkowe połączenia chem. 2 lub więcej składników, powstające w wyniku zamknięcia cząsteczek (atomów, jonów) jednego składnika — zw. gościem — w lukach cząsteczkowych tzw. receptorów molekularnych lub w pustych przestrzeniach sieci krystalicznej drugiego składnika — zw. gospodarzem.
związki org. o budowie cyklicznej, których cząsteczki zawierają od 12 atomów (pierścień makrocykliczny);
związki nitrowe, nitrozwiązki,
związki org. o cząsteczkach, które zawierają grupę nitrową –NO2;
związki nitrozowe, nitrozozwiązki,
związki org., których cząsteczki zawierają grupę nitrozową –NO;
mech. dodatkowa przekładnia zębata umieszczona w piaście napędowych kół jezdnych, powodująca zmniejszenie prędkości obrotowej tych kół;
w prawie polskim od 1989 rodzaj zwolnień pracowników z pracy z przyczyn ekonomicznych lub (ogólniej) z przyczyn niedotyczących pracowników;
Zygmunt,
germ. sigu ‘zwycięstwo’, munt ‘ochrona, opieka’; ‘ten, którego opieka zapewnia zwycięstwo’,
Sigismund, ur. ok. 480, zm. 1 V 524, Culmiers k. Orleanu (Francja),
od 516 król Burgundów, syn Gundobada.
pomnik króla Zygmunta III Wazy, na placu Zamkowym w Warszawie;
grupa bakterii bytujących na resztkach roślinnych oraz występujących w wydalinach zwierzęcych, które, w przeciwieństwie do autochtonicznej mikroflory gleb, po wprowadzeniu do gleby większej ilości materii organicznej bujnie się rozwijają, a gdy te substancje zostaną wyczerpane w środowisku, giną lub przechodzą w stan spoczynku, który trwa aż do nowego dopływu z zewnątrz świeżej substancji organicznej;
ekon. ta część zysków po opodatkowaniu, która zostaje zainwestowana w przedsiębiorstwie, a nie jest przeznaczona na wypłatę dywidend dla akcjonariuszy.
przesłona (lub jej obraz), której wielkość decyduje o ilości światła przechodzącego przez układ opt., a więc i o jasności obrazu dawanego przez ten układ;
źródło Q
[od niem. Quelle ‘źródło’],
zw. też Logienquelle, Spruchquelle, ang. Sayings Source, Q-Source,
nazwa hipotetycznego zbioru logiów (wypowiedzi; logion) Jezusa, z którego mogli korzystać autorzy Ewangelii Mateusza i Ewangelii Łukasza;
wet. narośl kostna w okolicy stawu pęcinowego lub koronowego koni, powstająca w przebiegu przewlekłego zniekształcającego zapalenia tych stawów;
wiatrowy pędnik (akcyjny) stosowany do napędu statków wodnych i pojazdów poruszanych wiatrem (np. ślizgów lodowych, żaglowozów).
żagiew, Polyporus,
rodzaj grzybów podstawkowych, szeroko rozprzestrzeniony w świecie, obejmuje 26 gat. (w Polsce 11);
odporność metali i stopów na utleniające i korodujące działanie gazów (zawierających oprócz tlenu ditlenek i tlenek węgla, parę wodną, azot, związki siarki) o wysokiej temperaturze (wyższej niż 600°C), określona szybkością narastania warstewki tlenków na powierzchni metalu, w danych warunkach pracy (środowisko, temperatura);
ludzie żyjący z jałmużny;
związki żelaza z tlenem:
bakterie redukujące żelazo (z Fe3+ do Fe2+) w warunkach beztlenowych;
Żeleński Tadeusz, pseud. Boy, ur. 21 XII 1874, Warszawa, zm. 3 VII 1941, Lwów,
syn Władysława, tłumacz, krytyk teatralny i literacki, publicysta, satyryk;

Tabele, zestawienia

Słownik języka polskiego PWN

tym «przysłówek komunikujący, że stopień intensywności cechy lub stanu rzeczy, o którym mowa, jest w podanych okolicznościach jeszcze większy, np. Tym lepiej, że wiesz, jak to zrobić.»
i temu podobne, i tym podobne «wyrażenia używane przy wyliczaniu»
poza tym «partykuła wprowadzająca nową informację na omawiany temat, np. Gazeta jest interesująca, poza tym tania.»
przy czym, przy tym «spójnik wprowadzający informację uzupełniającą, np. Grał dobrze, przy czym najlepiej na skrzypcach. Jest pracowita, przy tym bardzo inteligentna.»
Ci «symbol jednostki aktywności ciała promieniotwórczego kiur»
Ta «symbol pierwiastka chemicznego tantal»
ta zob. ten.
Te «symbol pierwiastka chemicznego tellur»
ten
1. «zaimek odnoszący się do obiektów lub okoliczności postrzeganych jako bliskie, wyróżnionych spośród innych i wskazanych w jakiś sposób przez mówiącego, np. To ten człowiek., lub uznanych przez mówiącego za znane odbiorcy, np. I co z tymi pieniędzmi?»
2. «zaimek w funkcji wyrażenia nawiązującego, odnosi się do obiektów bądź okoliczności, o których była lub będzie mowa, np. Był wczoraj na jakimś filmie, film ten znał już wcześniej., To jest ta książka, o której mówiłam.»
3. «zaimek używany przy nazwach dni, wyznaczający najbliższy taki dzień w przeszłości lub w przyszłości, np. Spotkamy się w tę niedzielę.»
już to «spójnik łączący zdania lub składniki zdania, informujący, że zachodzi jedna z przedstawionych w nim możliwości lub kilka naraz»
mimo to «spójnik przyłączający zdanie, którego treść jest niezgodna z tym, co można wywnioskować z wcześniejszego kontekstu, np. Był nieznośny, mimo to wszyscy go lubili.»
oprócz tego «partykuła nawiązująca do poprzedzającego kontekstu, wprowadzająca nową informację na omawiany wcześniej temat, np. Przyniósł ciasto, oprócz tego trochę owoców.»
to I
1. «zaimek odnoszący się do obiektów lub okoliczności postrzeganych jako bliskie, wskazanych w jakiś sposób przez mówiącego, np. Co to jest?, lub uznanych przez mówiącego za znane odbiorcy, np. Co to ma znaczyć?»
2. «zaimek odnoszący się do obiektów bądź okoliczności, o których była lub będzie mowa, np. W zlewie leżą brudne naczynia. Pozmywaj to.; To, co się później działo, trudno opisać.»
3. euf. «zaimek odnoszący się do aktywności seksualnej człowieka»
to II «czasownik utożsamiający obiekty lub okoliczności, np. Śmiech to zdrowie., lub łączący dwa takie same wyrazy w tej samej formie, np. Wojna to wojna.»
to III «partykuła dodawana do wyrazów, które nadawca chce w szczególny sposób wyróżnić, np. Kogo to ja widzę?, lub oddzielająca temat wypowiedzi od reszty zdania, np. Teraz to idź spać.»
to IV
1. «spójnik wprowadzający zdanie wyrażające konsekwencje tego, o czym była mowa, np. Poszukaj, to znajdziesz.»
2. «spójnik przyłączający do zdań z zaimkami względnymi lub innymi spójnikami zdania wyrażające różne relacje w zależności od sensu tych zaimków czy spójników, np. Gdybyś coś chciał, to napisz.»
3. «spójnik łączący dwa takie same czasowniki w tej samej formie, wyrażający obojętność nadawcy dotyczącą przedstawionej sytuacji, np. No trudno, nie kocha to nie kocha.»
to V zob. ten.
up to date [wym. ap tu dejt] «bardzo modny, nowoczesny»
wobec tego «spójnik przyłączający zdanie, w którym jest mowa o konsekwencjach faktu przedstawionego w zdaniu poprzedzającym, np. Dziecko zachorowało, wobec tego musieli spędzić święta w domu.»
ci-devant [wym. s-i dewã] «dawny, poprzedni»
comme ci, comme ça [wym. koms-i komsa] «jako tako»
Te Deum (laudamus) «hymn pochwalny ku czci Boga, śpiewany w czasie wielkich uroczystości»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia