Tym

Encyklopedia PWN

wigowie, Whigs, Whig Party,
ang. (z czasem — bryt.) stronnictwo polit., istniejące od 2. poł. XVII do połowy XIX w.;
twórczość plast. wikingów;
przedstawiciele nurtu filoz.-teol., który rozwijał się gł. w XII w. w szkole klasztoru Św. Wiktora;
wilczomleczowate, Euphorbiaceae,
rodzina roślin zielnych lub drzewiastych z klasy dwuliściennych, obejmująca ok. 4,5 tys. gat., występujących gł. na obszarach międzyzwrotnikowych;
Wilhelmshaven
[wılhlmshạ:fn] Wymowa,
m. w północno-zachodniej części Niemiec, w kraju związkowym Dolna Saksonia, nad zat. Jade (M. Północne). W 1853–69 powstał tu port wojenny, stocznia i miasto, od 1911 miasto; 1917 i 1918 rozruchy marynarzy poprzedzające wybuch rewolucji listopadowej 1918; port i stocznię znacznie rozbudowano po 1933; podczas II wojny światowej baza niem. marynarki wojennej, 2. poł. IV–pocz. V 1945 rejon walk toczonych przez pol. Pierwszą Dywizję Pancerną pod dowództwem gen. S. Maczka, która 6 V zajęła W. (po kapitulacji wojsk niem. 5 V); wzięto do niewoli ok. 34 tys. żołnierzy niem., zdobyto m.in. 3 krążowniki, 18 okrętów podwodnych i ok. 200 innych jednostek wojennych; miasto i port zniszczone w ok. 55%, szybko odbudowane.
wilkołactwo, likantropia,
wiara w zdolność przemiany człowieka w wilka i zbudowany wokół niej system mitów i obrzędów magicznych;
Williamsburg
[uı̣ljəmzbə:rg] Wymowa,
m. w USA, we wschodniej części stanu Wirginia, na półwyspie między ujściowymi odcinkami rz.: James i York.
Wilson
[uılsn]
(Thomas) Woodrow Wymowa, ur. 28 XII 1856, Staunton (stan Wirginia), zm. 3 II 1924, Waszyngton,
polityk amerykański, prawnik i historyk, prezydent Stanów Zjednoczonych.
prawo we współcz. prawie karnym nieodzowny element struktury przestępstwa;
winchester
[uı̣nczıstər],
amer. ręczna broń palna, strzelecka (karabin) i myśliwska (strzelba) typu powtarzalnego z gwintowaną lufą;
Winkelried
[wı̣ŋklri:t],
Arnold (Erni) Wymowa ze Stans (kanton Unterwalden), data ur. nieznana, zm. 9 VII 1386, k. Sempach,
legendarny bohater szwajcarski;
farm. lek rozszerzający mózgowe naczynia krwionośne i poprawiający przepływ krwi przez te naczynia;
Winter Friedrich, ur. ok. 1640, Rębiszów k. Jeleniej Góry, zm. 1712,
śląski szlifierz szkła;
Winthrop
[uı̣nŧrop]
John (mł.), ur. 22 II 1606, Groton (hrab. Suffolk, Anglia), zm. 15 IV 1676, Boston (kolonia Massachusetts),
syn Johna st., gubernator kolonii Connecticut w Nowej Anglii, prawnik;
Winthrop
[uı̣nŧrop]
John (st.), ur. 22 I 1588, Edwardstone (hrab. Suffolk, Anglia), zm. 5 IV 1649, Boston (kolonia Massachusetts),
ojciec Johna mł., gubernator kolonii Massachusetts w Nowej Anglii;
wirus
[łac.],
inform. krótki program, zwykle o szkodliwym działaniu, podstępnie dołączany do innego programu (nosiciela);
Wisajowie, Bisajowie,
najliczniejszy lud Filipin zamieszkujący środkowe wyspy archipelagu;
słynne ogrody w Babilonie, przypisywane królowej Semiramidzie, uznane w starożytności za jeden z siedmiu cudów świata;
Witelo, Vitelo, Witelon, ur. ok. 1230, k. Wrocławia, zm. ok. 1280,
śląski filozof, przyrodnik i matematyk; jeden z najwybitniejszych uczonych europejskiego średniowiecza.

Tabele, zestawienia

Słownik języka polskiego PWN

tym «przysłówek komunikujący, że stopień intensywności cechy lub stanu rzeczy, o którym mowa, jest w podanych okolicznościach jeszcze większy, np. Tym lepiej, że wiesz, jak to zrobić.»
i temu podobne, i tym podobne «wyrażenia używane przy wyliczaniu»
poza tym «partykuła wprowadzająca nową informację na omawiany temat, np. Gazeta jest interesująca, poza tym tania.»
przy czym, przy tym «spójnik wprowadzający informację uzupełniającą, np. Grał dobrze, przy czym najlepiej na skrzypcach. Jest pracowita, przy tym bardzo inteligentna.»
Ci «symbol jednostki aktywności ciała promieniotwórczego kiur»
Ta «symbol pierwiastka chemicznego tantal»
ta zob. ten.
Te «symbol pierwiastka chemicznego tellur»
ten
1. «zaimek odnoszący się do obiektów lub okoliczności postrzeganych jako bliskie, wyróżnionych spośród innych i wskazanych w jakiś sposób przez mówiącego, np. To ten człowiek., lub uznanych przez mówiącego za znane odbiorcy, np. I co z tymi pieniędzmi?»
2. «zaimek w funkcji wyrażenia nawiązującego, odnosi się do obiektów bądź okoliczności, o których była lub będzie mowa, np. Był wczoraj na jakimś filmie, film ten znał już wcześniej., To jest ta książka, o której mówiłam.»
3. «zaimek używany przy nazwach dni, wyznaczający najbliższy taki dzień w przeszłości lub w przyszłości, np. Spotkamy się w tę niedzielę.»
już to «spójnik łączący zdania lub składniki zdania, informujący, że zachodzi jedna z przedstawionych w nim możliwości lub kilka naraz»
mimo to «spójnik przyłączający zdanie, którego treść jest niezgodna z tym, co można wywnioskować z wcześniejszego kontekstu, np. Był nieznośny, mimo to wszyscy go lubili.»
oprócz tego «partykuła nawiązująca do poprzedzającego kontekstu, wprowadzająca nową informację na omawiany wcześniej temat, np. Przyniósł ciasto, oprócz tego trochę owoców.»
to I
1. «zaimek odnoszący się do obiektów lub okoliczności postrzeganych jako bliskie, wskazanych w jakiś sposób przez mówiącego, np. Co to jest?, lub uznanych przez mówiącego za znane odbiorcy, np. Co to ma znaczyć?»
2. «zaimek odnoszący się do obiektów bądź okoliczności, o których była lub będzie mowa, np. W zlewie leżą brudne naczynia. Pozmywaj to.; To, co się później działo, trudno opisać.»
3. euf. «zaimek odnoszący się do aktywności seksualnej człowieka»
to II «czasownik utożsamiający obiekty lub okoliczności, np. Śmiech to zdrowie., lub łączący dwa takie same wyrazy w tej samej formie, np. Wojna to wojna.»
to III «partykuła dodawana do wyrazów, które nadawca chce w szczególny sposób wyróżnić, np. Kogo to ja widzę?, lub oddzielająca temat wypowiedzi od reszty zdania, np. Teraz to idź spać.»
to IV
1. «spójnik wprowadzający zdanie wyrażające konsekwencje tego, o czym była mowa, np. Poszukaj, to znajdziesz.»
2. «spójnik przyłączający do zdań z zaimkami względnymi lub innymi spójnikami zdania wyrażające różne relacje w zależności od sensu tych zaimków czy spójników, np. Gdybyś coś chciał, to napisz.»
3. «spójnik łączący dwa takie same czasowniki w tej samej formie, wyrażający obojętność nadawcy dotyczącą przedstawionej sytuacji, np. No trudno, nie kocha to nie kocha.»
to V zob. ten.
up to date [wym. ap tu dejt] «bardzo modny, nowoczesny»
wobec tego «spójnik przyłączający zdanie, w którym jest mowa o konsekwencjach faktu przedstawionego w zdaniu poprzedzającym, np. Dziecko zachorowało, wobec tego musieli spędzić święta w domu.»
ci-devant [wym. s-i dewã] «dawny, poprzedni»
comme ci, comme ça [wym. koms-i komsa] «jako tako»
Te Deum (laudamus) «hymn pochwalny ku czci Boga, śpiewany w czasie wielkich uroczystości»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia