Rok

Encyklopedia PWN

najwyższy, zwoływany co 2 lata, organ władzy państw. w republikach sow. (1917–22) i ZSRR (do 1936);
centrala polskich związków zawodowych o charakterze narodowo-solidarystycznym,
Złota książeczka, List Ojca Świętego Grzegorza Papieża do rolników i rzemieślników,
rzekoma bulla papieża Grzegorza XVI do chłopów pol.,
rzekoma bulla pap. Grzegorza XVI do chłopów pol. z lat 40. XIX w., autorstwa P. Ściegiennego;
porządkowa liczba roku w 19-letnim cyklu (tzw. księżycowym), używana przy układaniu kalendarza kościelnego.
Złota Orda, Ułus Dżocziego,
państwo mongolskie powstałe w latach 20. XIII w. w wyniku podbojów Dżocziego;
Złota Świątynia, hindi i pendżabskie Harmandir,
głównie sanktuarium sikhów (sikhizm) w Amritsarze w stanie Pendżab.
złoto, Au, aurum,
pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 79;
Złoty Lajkonik, 1997–2001 Złoty Krakowski Lajkonik,
gł. nagroda w edycji krajowej Międzynar. i Ogólnopol. Festiwalu Filmów Dokumentalnych i Krótkometrażowych w Krakowie (od 2001 Krak. Festiwal Film.), przyznawana od 1964;
jedna z gł. prawd wiary chrześc.
zmarzlina wieloletnia, wieczna marzłoć,
geol. warstwa gruntu o różnej miąższości, przez długi czas zamarznięta, zawierająca w porach i szczelinach skalnych wieloletni lód gruntowy;
proces związany z wszelkimi zjawiskami kulturowymi, polegający na pojawieniu się i rozprzestrzenianiu albo zaniku lub zmianie statusu elementów materialnych i symbol. danego społeczeństwa; pojęcie „zmiana kulturowa” jest także stosowane na określenie procesów powstawania, rozwoju i zaniku poszczególnych, zlokalizowanych geograficznie kultur.
powstawanie nowych wariantów patogenów (osobników o zmienionych cechach) w wyniku zmian w ich materiale genetycznym.
formacja powołana 1956 na mocy decyzji prezesa Rady Ministrów m.in. w celu likwidowania zbiorowych naruszeń porządku publicznego oraz prowadzenia akcji ratowniczych podczas klęsk żywiołowych, katastrof, epidemii;
zmrok, zmierzch,
oświetlenie sklepienia nieba (a tym samym i powierzchni Ziemi) po zachodzie Słońca przez światło rozproszone w atmosferze ziemskiej;
środowisko świeckich działaczy katol., skupione od 1945 wokół „Tygodnika Powszechnego” i mies. „Znak”, niezależne od wpływów partii komunist.;
znak wolnej burty, znak Plimsolla,
znak umieszczany na obu burtach statku wodnego, określający maksymalnie bezpieczne zanurzenie statku pod ciężarem ładunku
zootrop
[gr. zoṓn ‘stworzenie’, ‘obraz’, trópos ‘zwrot’, ‘obrót’],
zoetrope, daedalum, ang. wheel of life,
urządzenie służące do uzyskiwania ruchomego obrazu, skonstruowane 1834 przez ang. matematyka W.G. Hornera (nazwane przez niego „daedalum”);
Zorin Leonid G., ur. 3 XI 1924, Baku,
dramatopisarz rosyjski;

Ilustracje, multimedia

Tabele, zestawienia

Słownik języka polskiego PWN

rok
1. «jednostka czasu równa w przybliżeniu okresowi obiegu Ziemi wokół Słońca – 365 lub 366 dni»
2. «o innych planetach Układu Słonecznego: okres obiegu danej planety wokół Słońca»
3. «grupa studentów tego samego wydziału studiująca razem kolejne lata na uczelni»

• roczek
Nowy Rok «dzień świąteczny, rozpoczynający rok kalendarzowy, przypadający w większości krajów 1 stycznia»
rok akademicki «okres dziewięciomiesięcznej nauki na wyższej uczelni, od jednych wakacji do drugich»
rok gwiazdowy «okres, po którym Słońce, dokonawszy pełnego obiegu po ekliptyce, znajdzie się znowu na tle tych samych gwiazd»
rok jubileuszowy «rok poświęcony uczczeniu czyjejś pamięci i upowszechnieniu czyjejś twórczości»
rok kościelny, liturgiczny «roczny cykl świąt rozpoczynający się w Kościele rzymskokatolickim od pierwszej niedzieli adwentu, w Kościele wschodnim od 1 września»
rok przestępny «rok mający 366 dni, powtarzający się co 4 lata»
rok szkolny «okres dziesięciomiesięcznej nauki w szkole, od jednych wakacji do drugich»
rok świetlny «jednostka długości stosowana w astronomii równa odległości, którą światło przebywa w próżni w ciągu jednego roku»
rok zerowy «rok wstępny, organizowany dla kandydatów, którzy nie dostali się na I rok studiów»
rok zwrotnikowy «okres między dwoma kolejnymi przejściami Słońca przez punkt równonocy wiosennej»
rok zwykły, nieprzestępny «rok mający 365 dni»
lata
1. «wielokrotność roku – jednostki rachuby czasu»
2. «okres trudny do precyzyjnego zmierzenia»

• latka
lata trzydzieste, pięćdziesiąte itp. «okres od roku trzydziestego do trzydziestego dziewiątego, od pięćdziesiątego do pięćdziesiątego dziewiątego itd. jakiegoś stulecia»
pory roku «okresy klimatyczne związane z obiegowym ruchem Ziemi i nachyleniem jej osi ku Słońcu: wiosna, lato, jesień, zima»
roki sądowe «w dawnej Polsce: termin, w którym dany sąd działał w określonym z góry miejscu i czasie»
wysługa lat «określona liczba lat przepracowanych przez kogoś»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia