Odo

Encyklopedia PWN

politologia
[gr.],
nauki polityczne,
nauka o polityce, jedna z nauk humanistycznych, której przedmiotem badań jest całokształt stosunków politycznych, wszystkie dziedziny i formy działalności politycznej społeczeństwa, uwarunkowania procesów politycznych;
wystąpienie zbrojne AK przeciw Niemcom rozpoczęte 1 VIII w Warszawie.
kierunek działalności publicznej w Polsce w XIX w., wysuwający hasła różnorodnych działań legalnych, zmierzających do wzmocnienia sił i organizacji społeczeństwa polskiego w sytuacji braku własnego państwa.
wielopłaszczyznowy ruch na rzecz demokratyzacji i głębokich reform ustrojowych PRL;
strajk
[ang.],
zbiorowe, dobrowolne, okresowe zaprzestanie podstawowych czynności w procesie pracy lub nauki przez grupę albo zbiorowość społeczną w celu wymuszenia realizacji jej żądań przez ośrodek nadrzędny lub grupę kierującą jej działalnością (właściciela przedsiębiorstwa, organy władz państwowych), najczęściej przerwanie pracy przez pracowników najemnych w celu poprawy warunków pracy i wynagrodzenia za nią; podejmowane głównie przez robotników przemysłowych, zwalczane przez właścicieli przedsiębiorstw (lokaut, zatrudnianie innych pracowników, tzw. łamistrajków, interwencje sił porządkowych, w tym wojska).
międzynar., krajowe i lokalne imprezy o charakterze komercyjnym mające na celu intensyfikację sprzedaży książek, ich propagowanie i reklamę, poszerzenie kontaktów zawodowych wydawców i księgarzy, a także autorów, tłumaczy, agentów literackich;
miasto w województwie kujawsko-pomor., pow. grodzki, w Kotlinie Toruńskiej, nad Wisłą i Drwęcą; siedziba sejmikuwojew. i pow. toruńskiego.
Unia Europejska (UE), ang. European Union (EU), fr. Union européenne,
międzynarodowe ugrupowanie integracyjne, istniejące od 1 XI 1993, którego podstawą są suwerenne, europejskie państwa narodowe, tworzące związek gospodarczo-polityczny.
m. powiatowe w województwie łódzkim, na Wysoczyźnie Łaskiej, nad Pichną (prawy dopływ Warty).
m. powiatowe w województwie łódzkim, na pograniczu Wzniesień Łódzkich i Wysoczyzny Łaskiej, nad Bzurą, w Łódzkim Okręgu Przemysłowym.
m. powiatowe w województwie lubuskim, na obszarze Wzniesień Żarskich.
ocean między Europą, Afryką, Antarktydą i Ameryką, drugi na Ziemi według powierzchni, po Oceanie Spokojnym.
autonomia
[gr., ‘samorząd’],
filoz., socjol., teol. Autonomia to niezawisłość woli lub sumienia wykluczająca zależność od determinującego wpływu oddziałujących „z zewnątrz” (zatem heteronomicznych) czynników empirycznych, mających źródło w różnie ujmowanym prawodawstwie Bożym (teonomia) albo pochodzących od jakiegokolwiek autorytetu lub władcy (np. polityczna). W rozumieniu mocniejszym autonomia oznacza możliwość ustanawiania przez podmiot moralny własnych reguł postępowania, przeciwstawianych zarówno empirycznej heteronomii, jak i teonomii; jest traktowana jako centralna kategoria uzasadniająca próby budowania moralności bez etyki przez osoby odpowiedzialne, bo korzystające z autonomii (jak w koncepcjach „moralności ponowoczesnej”, np. u Z. Baumana). W ujęciu słabszym autonomia jest kojarzona nie tyle z wolą, co z sumieniem (lub rozumem praktycznym) podmiotu moralnego, który może samodzielnie ustalać reguły postępowania albo na zasadzie wolności, albo przez uzgodnienie przyrodzonych skłonności i niesprzecznych z nimi obowiązków, odkrywanych raczej niż konstytuowanych przez rozum praktyczny.
Bonaparte, Buonaparte,
wł. ród szlachecki wywodzący się z Lombardii;

Ilustracje, multimedia

Tabele, zestawienia

Słownik języka polskiego PWN

od
1. «przyimek wprowadzający określenie miejsca, od którego oddala się dana rzecz lub osoba, np. Goście wstali od stołu., lub z którego dochodzi dane zjawisko, np. Zimny wiatr wiał od morza.»
2. «przyimek wprowadzający nazwę strony lub miejsca, względem których określane jest położenie danego obiektu, np. Ręczniki leżą na drugiej półce od dołu.»
3. «przyimek wprowadzający nazwę obiektu, od którego dana rzecz jest oddzielana lub oddzielona, np. Odklejała znaczki od kopert.»
4. «przyimek wprowadzający nazwę osoby, od której pochodzi to, o czym jest mowa, np. Pieniądze pożyczyła od ojca.»
5. «przyimek wprowadzający określenie czasu, w którym zaczął mieć miejsce dany stan rzeczy, np. Była od świtu na nogach.»
6. «przyimek wprowadzający określenie dolnej granicy czegoś, np. Mieszkanie było zastawione książkami od podłogi po sufit.»
7. «przyimek wprowadzający określenie przyczyny danego zjawiska, np. Buty miał mokre od rosy.»
8. «przyimek poprzedzający nazwę osoby, rzeczy lub zjawiska, z którymi ktoś chce uniknąć kontaktu, np. Zasłaniała twarz od słońca.»
9. «przyimek łączący dwa rzeczowniki, z których pierwszy nazywa część danej całości, np. Wyprasuj kołnierzyk od bluzki., przedmiot zabezpieczający przed danym zjawiskiem, np. Weź proszek od bólu głowy., lub przedmiot używany w danych sytuacjach, np. Garnitur od ślubu.»
10. «przyimek łączący nazwę osoby z określeniem jej specjalności, np. Firma zatrudni specjalistę od komputerów.»
11. «przyimek łączący dwa człony konstrukcji porównawczej dotyczącej stopnia nasilenia danej cechy, np. Ta praca była trudniejsza od poprzedniej.»
12. «przyimek wprowadzający określenie podstawy obliczania jakiejś wielkości, np. W redakcji płacono mu od wiersza lub od arkusza.»
13. pot. «przyimek przyłączający wyrazy i wyrażenia służące wymyślaniu komuś, np. Nawyzywała go od łajdaków.»
od-
1. «przedrostek tworzący od czasowników czasowniki pochodne, oznaczający przeciwieństwo, np. odbarwić, wzmocnienie, np. odkarmić, oddalenie, oddzielenie, np. odbiec, wykonanie czegoś według wzoru, np. odrysować, powtórzenie w odpowiedzi danej czynności, np. odburknąć, odkłonić się, lub uczynienie czegoś na nowo, powrót do pierwotnego stanu, np. odbudować, odrosnąć»
2. «przedrostek tworzący czasowniki od podstaw imiennych, oznaczający zmniejszenie lub usunięcie czegoś, np. odczulić, nadanie czemuś na nowo jakiejś cechy, np. odmłodzić, lub zmniejszenie, oddzielenie czegoś, np. odtlenić»
3. «część składowa przymiotników, przysłówków i rzeczowników mających za podstawę słowotwórczą połączenie przyimka od z rzeczownikiem w dopełniaczu, np. odautorski, odludek»
oda
1. «uroczysty utwór poetycki opiewający wybitną postać, doniosłe wydarzenie itp.»
2. «kompozycja wokalno-instrumentalna zbliżona do kantaty»
od małego, od maleńkiego, od maleńkości, od małości «od wczesnego dzieciństwa»
od akapitu «z wcięciem akapitowym»
od dawien dawna «od bardzo długiego czasu»
od dawna «od dłuższego czasu»
od niechcenia «bez większego zaangażowania»
od niedawna «od krótkiego czasu»
od nowa «jeszcze raz od początku»
od początku «na nowo, po raz drugi»
od pradawna «od bardzo dawna»
od razu «bardzo szybko, natychmiast»
od ręki «natychmiast, na poczekaniu»
od zewnątrz I «w miejscu znajdującym się poza granicami określonej przestrzeni»
od zewnątrz II «od strony przeciwnej niż wnętrze czegoś»
podatek pogłówny, podatek od głowy «w dawnej Polsce: podatek pobierany od każdej zobowiązanej do tego osoby»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia