Mały

Encyklopedia PWN

specyficzny, historyczny proces zmian reprodukcji ludności związany z modernizacją społeczeństw.
Diesel
[di:zl]
Rudolf Christian Carl Wymowa, ur. 13 III 1858, Paryż, zm. 29 lub 30 IX 1913,
niemiecki inżynier i przemysłowiec; konstruktor silników spalinowych.
dyfrakcja fal, ugięcie fal,
fiz. zespół zjawisk związanych z odstępstwami od praw optyki geometrycznej występującymi podczas rozchodzenia się fal, na brzegach nieprzezroczystych przesłon, a także na niejednorodnościach ośrodka, i to tym wyraźniej, im bardziej rozmiary przeszkód (otworów) są zbliżone do długości fali.
ogólna nazwa zespołu kultur rozwijających się w okresie neolitu i w epoce brązu (III i II tysiąclecie p.n.e.) w basenie Morza Egejskiego.
fotodioda
[gr.],
dioda (lampowa lub półprzewodnikowa), której działanie jest oparte na zjawisku fotoelektrycznym.
fraktal
[łac. fractus ‘złamany’, ‘cząstkowy’],
mat. rodzaj figury geometrycznej, płaskiej lub przestrzennej, zazwyczaj charakteryzującej się własnością samopodobieństwa — małe fragmenty fraktala, oglądane w odpowiednim powiększeniu, wyglądają tak samo jak obiekt pierwotny.
przetwornik elektroakustyczny przetwarzający sygnały foniczne na sygnały akustyczne (dźwięki mowy, muzykę).
Himalaje, chiń. Himalaya Shan, tybet. Kangripejde, hindi i nepalskie Himālaya, urdu Himalāyā, ang. Himalaya(s), staroż. Imaus,
system górski w południowej części Azji Środkowej, najwyższy na Ziemi, położony na terytorium Chin, Indii, Nepalu, Bhutanu i Pakistanu.
pierwszy okres (jednostka geochronologiczna) ery paleozoicznej, trwający od ok. 540 do ok. 490 mln lat temu; także system (jednostka chronostratygraficzna) obejmujący powstałe w tym czasie skały;
minerały, mineraloidy, rzadziej skały lub substancje pochodzenia organicznego oraz produkty syntetyczne wykorzystywane w jubilerstwie i zdobnictwie.
karbon
[łac. carbo ‘węgiel’],
piąty okres (jednostka geochronologiczna) ery paleozoicznej, trwający od ok. 355 do ok. 295 mln lat temu; także system (jednostka chronostratygraficzna) obejmujący powstałe w tym czasie skały.
Karru, ang. Karroo, afrikaans Karoo,
wyżynna, półpustynna kraina w południowo-zachodniej części RPA, na południe od doliny rz. Oranje;
krucjaty
[łac. crux ‘krzyż’],
wyprawy krzyżowe,
zbrojne wyprawy podejmowane w XI–XIII w. dla odzyskania Grobu Chrystusa w Jerozolimie z rąk muzułmanów lub dla jego obrony, organizowane (przynajmniej formalnie) przez papiestwo jako przedsięwzięcia całego zachodniego chrześcijaństwa.
Lokalna Grupa Galaktyk, Grupa Lokalna, Układ Lokalny,
luźna grupa galaktyk związanych siłami grawitacyjnymi, do której należy nasza Galaktyka;
woj. we wschodniej części Polski; na wschodzie graniczy z Białorusią i Ukrainą, na południu z woj. podkarpackim, na południowym zachodzie ze świętokrzyskim, na północnym zachodzie i północy z mazowieckim i podlaskim;
woj. w zachodniej części Polski, na zachodzie graniczy z Niemcami (Brandenburgia i Saksonia), na północy z woj. zachodniopomor., na wschodzie z wielkopol., na południu z dolnośląskim;
magnes
[łac. < gr.],
magnes trwały,
element wykonany z materiału magnetycznie twardego (magnetyczne materiały) namagnesowany do stanu nasycenia;
największe na Ziemi skupisko wysp, w Azji Południowo-Wschodniej;
hydrol. wyodrębniona część oceanu, zwykle przylegająca do kontynentu, oddzielona od otwartych wód oceanicznych łańcuchami wysp, półwyspami lub podwodnymi progami, utrudniającymi wymianę wód głębinowych;
astr. dwie najbliższe galaktyki, zw. Wielkim Obłokiem Magellana i Małym Obłokiem Magellana;

Materiały dodatkowe

Najmniejsza małpa szerokonosa
pigmejka — dorasta do 16 cm długości, osiągając masę ciała niespełna 95 g.
Najmniejszy kontynent Ziemi
Australia — 7,7 mln km2 (wraz z Tasmanią i wyspami przybrzeżnymi).
Najmniejszy ptak na świecie
koliberek hawański — ma długość zaledwie 6 cm i masę ciała ok. 2 g. Podobne rozmiary ma też, uważany niekiedy za najmniejszego ptaka świata, trzmielak.
Najmniejszy ssak Polski
ryjówka malutka — dł. ciała 3,9–6,4 cm, masa 2–6,3 g.
Najmniejszy ssak świata
ryjówka etruska — osiąga dł. ciała 3,6–5,2 cm i masę 1,2–1,7 g.

Tabele, zestawienia

Słownik języka polskiego PWN

mały pot. «małe dziecko lub młode zwierzę; czasem w zwrocie do osoby dorosłej, młodszej od mówiącego»
• mała
mały trefl, kier, pik, małe karo «niska blotka w danym kolorze»
krwiobieg mały, płucny «obieg prowadzący krew żylną ubogą w tlen z prawej komory serca do płuc, skąd po oddaniu dwutlenku węgla i pobraniu tlenu wraca ona do lewego przedsionka»
mały I
1. «niewielki pod względem rozmiarów, ilości, natężenia»
2. «mający stosunkowo niewielką wartość materialną»
3. «dający stosunkowo niewielkie zyski, produkujący coś w niewielkich ilościach»
4. «niemający większego znaczenia, łatwy do załatwienia, rozwiązania lub naprawienia»
5. «bardzo młody, niedorosły»
6. «niski, drobnej budowy»
7. «niedługo trwający»
8. «kierujący się niskimi pobudkami, moralnie niewiele wart»
9. «niewyróżniający się niczym»
10. «nic nieznaczący, stojący nisko w jakiejś hierarchii»

• małość • maleńki, malutki, malusi, maluśki, maluchny, maciupki, maciupci, maluteńki, malusieńki, maciupeńki • maleńkość
mały ekran «telewizja»
mały palec «piąty, najmniejszy palec u ręki lub nogi»
mały realizm «nurt realizmu charakteryzujący się zainteresowaniem drobnymi realiami obyczajowymi, życiem codziennym środowisk oraz ich potocznym językiem»
mały sabotaż «akcja konspiracyjna prowadzona w czasie okupacji hitlerowskiej, polegająca m.in. na pisaniu antyhitlerowskich haseł na murach, wysyłaniu ostrzeżeń i dezorganizowaniu akcji propagandowych okupanta»
małe zob. młode.
mniejszy stopień wyższy od mały.
bez mała «prawie, nieomal»
bracia mniejsi «franciszkanie»
mała architektura «elementy dekoracyjne, np. fontanny, rzeźby, uzupełniające kompozycję architektoniczną lub przestrzenną»
mała czarna
1. «krótka, czarna sukienka wizytowa»
2. «mała filiżanka czarnej kawy»
mała gastronomia «bary, w których można kupić gotowe przekąski»
mała litera «litera mniejszego formatu i innego kształtu niż duża, np. a, b, c»
mała matura «w dawnym systemie szkolnym: świadectwo ukończenia gimnazjum; też: egzamin zdawany po ukończeniu gimnazjum»
mała poligrafia «zespół urządzeń i technik drukarskich, stosowanych do wydawania książek i druków o małym nakładzie metodami kopiowania i powielania»
najmniejsza wspólna wielokrotność «najmniejsza liczba, która przez dane liczby dzieli się bez reszty»
od małego, od maleńkiego, od maleńkości, od małości «od wczesnego dzieciństwa»
panda mała «zwierzę nadrzewne podobne do lisa o gęstym rudobrązowym futrze, żyjące w lasach Himalajówi»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia