Mały

Encyklopedia PWN

dział techniki obejmujący całokształt procesów związanych z wydobywaniem z ziemi kopalin użytecznych, ich przeróbką (wzbogacanie kopaliny) w celu racjonalnego wykorzystania i dostosowania do potrzeb użytkowników; również dział gospodarki.
termin używany w analizie chem., a zwłaszcza w analizie śladowej, do określenia najmniejszej ilości lub najmniejszego stężenia substancji (pierwiastka, jonu, związku) możliwych do wykrycia za pomocą danej metody analitycznej z określonym prawdopodobieństwem.
biol. najmniejsza występująca w przyrodzie, zdolna do życia, samoodtwarzająca się struktura o złożonej organizacji.
mat. liczby 1, 2, 3, ... (niektóre definicje zaliczają do nich również 0);
układ elektr. powodujący opóźnienie sygnałów elektr. bez zmiany ich kształtu;
makrocząsteczka, makromolekuła, wielka cząsteczka,
cząsteczka złożona z tysięcy, a nawet milionów atomów.
Merkury, symbol ,
astr. najbliższa Słońca i najszybciej poruszająca się po niebie planeta Układu Słonecznego.
elektron. dziedzina nauki i techniki zajmująca się zminiaturyzowanymi układami elektronicznymi realizowanymi całkowicie w postaci scalonej (układ scalony), niekiedy z udziałem elementów (przyrządów) dyskretnych (dyskretny przyrząd).
planetoidy
[gr. planḗtēs (astḗr) ‘wędrująca’ (‘gwiazda’), eídos ‘postać’, ‘kształt’],
asteroidy, planetki, małe planety,
małe ciała Układu Słonecznego, które odróżnia od pozostałych (komety, meteoroidy) to, że znajdują się obecnie w tych samych mniej więcej rejonach przestrzeni okołosłonecznej, w których powstały, oraz podobny do gwiazd wygląd na niebie.
planety
[gr.],
ciała niebieskie związane grawitacyjnie z gwiazdami, o średnicy nie mniejszej niż 1000 km, widoczne dzięki oświetleniu ich przez macierzyste gwiazdy.
Praga, Praha Wymowa,
stolica Czech, m. wydzielone (na prawach kraju), nad Wełtawą, na wys. 180–370 m.
prędkość, jaką trzeba nadać ciału, aby nie spadło z powrotem na Ziemię lub inne ciało niebieskie, z którego zostało wyrzucone.
dział telekomunikacji związany z przesyłaniem wiadomości na odległość przy użyciu fal elektromagnetycznych, gł. fal radiowych;
mat. termin występujący w różnorodnych znaczeniach w wielu dziedzinach matematyki, m.in. w równaniach różniczkowych, układach dynamicznych, procesach stochastycznych, teorii gier.
transplantologia
[łac. transplantare ‘szczepić’, ‘przesadzać’, gr. lógos ‘słowo’, ‘nauka’],
dział medycyny, nauka zajmująca się przeszczepianiem komórek, tkanek i narządów;
zarodkowanie, nukleacja,
fiz. wstępny etap procesu tworzenia się nowej fazy (faza, przemiana fazowa).
zegar
[niem.],
przyrząd do wyznaczania czasu.
parametry orbity ziemskiej: mimośród, nachylenie płaszczyzny równika ziemskiego do płaszczyzny ekliptyki i położenie peryhelium w stosunku do wędrującego po ekliptyce punktu przesilenia wiosennego, warunkujące ilość energii słonecznej docierającej do górnej granicy atmosfery na poszczególnych równoleżnikach i w różnych porach roku.
Bach Johann Sebastian Wymowa, ur. 21 III 1685, Eisenach, zm. 28 VII 1750, Lipsk,
niemiecki kompozytor i organista, przedstawiciel późnego baroku, jeden z największych twórców w historii muzyki.
biomagnetyzm
[gr. bíos ‘życie’, magnḗtēs ‘magnetyczny’],
zjawisko polegające na wytwarzaniu pola magnetycznego przez organizmy żywe;

Materiały dodatkowe

Najmniejsza małpa szerokonosa
pigmejka — dorasta do 16 cm długości, osiągając masę ciała niespełna 95 g.
Najmniejszy kontynent Ziemi
Australia — 7,7 mln km2 (wraz z Tasmanią i wyspami przybrzeżnymi).
Najmniejszy ptak na świecie
koliberek hawański — ma długość zaledwie 6 cm i masę ciała ok. 2 g. Podobne rozmiary ma też, uważany niekiedy za najmniejszego ptaka świata, trzmielak.
Najmniejszy ssak Polski
ryjówka malutka — dł. ciała 3,9–6,4 cm, masa 2–6,3 g.
Najmniejszy ssak świata
ryjówka etruska — osiąga dł. ciała 3,6–5,2 cm i masę 1,2–1,7 g.

Tabele, zestawienia

Słownik języka polskiego PWN

mały pot. «małe dziecko lub młode zwierzę; czasem w zwrocie do osoby dorosłej, młodszej od mówiącego»
• mała
mały trefl, kier, pik, małe karo «niska blotka w danym kolorze»
krwiobieg mały, płucny «obieg prowadzący krew żylną ubogą w tlen z prawej komory serca do płuc, skąd po oddaniu dwutlenku węgla i pobraniu tlenu wraca ona do lewego przedsionka»
mały I
1. «niewielki pod względem rozmiarów, ilości, natężenia»
2. «mający stosunkowo niewielką wartość materialną»
3. «dający stosunkowo niewielkie zyski, produkujący coś w niewielkich ilościach»
4. «niemający większego znaczenia, łatwy do załatwienia, rozwiązania lub naprawienia»
5. «bardzo młody, niedorosły»
6. «niski, drobnej budowy»
7. «niedługo trwający»
8. «kierujący się niskimi pobudkami, moralnie niewiele wart»
9. «niewyróżniający się niczym»
10. «nic nieznaczący, stojący nisko w jakiejś hierarchii»

• małość • maleńki, malutki, malusi, maluśki, maluchny, maciupki, maciupci, maluteńki, malusieńki, maciupeńki • maleńkość
mały ekran «telewizja»
mały palec «piąty, najmniejszy palec u ręki lub nogi»
mały realizm «nurt realizmu charakteryzujący się zainteresowaniem drobnymi realiami obyczajowymi, życiem codziennym środowisk oraz ich potocznym językiem»
mały sabotaż «akcja konspiracyjna prowadzona w czasie okupacji hitlerowskiej, polegająca m.in. na pisaniu antyhitlerowskich haseł na murach, wysyłaniu ostrzeżeń i dezorganizowaniu akcji propagandowych okupanta»
małe zob. młode.
mniejszy stopień wyższy od mały.
bez mała «prawie, nieomal»
bracia mniejsi «franciszkanie»
mała architektura «elementy dekoracyjne, np. fontanny, rzeźby, uzupełniające kompozycję architektoniczną lub przestrzenną»
mała czarna
1. «krótka, czarna sukienka wizytowa»
2. «mała filiżanka czarnej kawy»
mała gastronomia «bary, w których można kupić gotowe przekąski»
mała litera «litera mniejszego formatu i innego kształtu niż duża, np. a, b, c»
mała matura «w dawnym systemie szkolnym: świadectwo ukończenia gimnazjum; też: egzamin zdawany po ukończeniu gimnazjum»
mała poligrafia «zespół urządzeń i technik drukarskich, stosowanych do wydawania książek i druków o małym nakładzie metodami kopiowania i powielania»
najmniejsza wspólna wielokrotność «najmniejsza liczba, która przez dane liczby dzieli się bez reszty»
od małego, od maleńkiego, od maleńkości, od małości «od wczesnego dzieciństwa»
panda mała «zwierzę nadrzewne podobne do lisa o gęstym rudobrązowym futrze, żyjące w lasach Himalajówi»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia