Mały

Encyklopedia PWN

światłowód, falowód optyczny,
fiz. kanał do prowadzenia fali świetlnej;
teleskop
[gr.],
urządzenie do odbioru promieniowania elektromagnetycznego (optycznego — teleskop optyczny, rentgenowskiego, gamma teleskopy wysokoenergetyczne, radiowego radioteleskop) ciał niebieskich, umożliwiające ogniskowanie wiązki w małym obszarze, w którym to promieniowanie może być analizowane.
ogół gat. zwierząt występujących na wyspach, charakteryzujące się określonymi przystosowaniami, wykształconymi w drodze ewolucji.
żaglowiec, statek żaglowy,
statek wodny z napędem żaglowym;
aerodynamiczny profil, profil lotniczy,
kształt przekroju poprzecznego skrzydeł, łopat śmigła i płatów usterzenia samolotu, łopat wirnika śmigłowca, turbin i in. maszyn przepływowych, skrzydeł śruby napędowej.
stopy lekkie (gęstość 2,55–2,80 g/cm3), których gł. składnikiem jest aluminium.
badanie jakościowego (analiza jakościowa) i ilościowego (analiza ilościowa) składu chem. substancji.
dział matematyki rozwinięty w latach 60. XX w. przez A. Robinsona, będący ścisłą realizacją pochodzącej z XVII w. koncepcji G.W. Leibniza, który chciał oprzeć cały rachunek różniczkowy i całkowy na pojęciu nieskończenie małej;
metodyka wykonywania analizy chemicznej próbek ciekłych, polegająca na przeprowadzaniu kolejnych operacji jednostkowych w czasie przepływu roztworu zawierającego próbkę przez kolejne moduły o określonej funkcji, jak: dozowanie próbki, mieszanie roztworów, dodawanie odczynników, ogrzewanie, rozdzielanie (z wykorzystaniem chromatografii, dializy, ekstrakcji), instrumentalny pomiar sygnału analitycznego;
analiza spektralna, analiza spektrometryczna, analiza spektroskopowa, dawniej analiza widmowa,
zespół instrumentalnych metod analizy chem., w których mierzy się emisję, absorpcję lub rozpraszanie promieniowania elektromagnetycznego w funkcji długości fali.
antymonopolowe ustawodawstwo, antytrustowe ustawodawstwo,
ekon. przepisy prawne mające na celu niedopuszczenie do powstawania monopoli oraz ograniczenie stosowania praktyk monopolistycznych, popieranie konkurencji i ochronę konsumentów.
apsyda, absyda
[gr. apsís ‘sklepienie’, ‘łuk’],
arch. przestrzeń, najczęściej na rzucie półkola lub wieloboku, zamykająca prezbiterium, nawę bądź ramiona transeptu, równej lub mniejszej wysokości i szerokości;
Ateny, Athịna, Athḗna,
stolica Grecji w południowo-zachodniej części półwyspu Attyka, nad Zatoką Sarońską (Morze Egejskie); ośrodek administracyjny regionu Attyka.
Ateński Związek Morski I, zw. także Symmachią Delijską,
w staroż. Grecji sojusz zawarty 478 p.n.e. między Atenami a miastami wysp M. Egejskiego i wybrzeży Azji Mniejszej, który za cel stawiał sobie wyzwolenie spod panowania perskiego wszystkich Greków.
atom
[gr. átomos ‘niepodzielny’],
fiz. najmniejsza cząstka pierwiastka chemicznego, posiadająca jeszcze właściwości tego pierwiastka, określoną masę oraz specyficzne właściwości fizyczne.
ekon. środki wmontowane w system gospodarczy, niezależne od bieżącej polityki państwa, stabilizujące rozmiary globalnego popytu i łagodzące amplitudę wahań aktywności gospodarczej w cyklu koniunkturalnym.
Bałtyckie, Morze, Bałtyk, duń. Østersøen, est. Läänemeri, fiń. Itämeri, lit. Baltijos jūra, łot. Baltijas jūŗa, niem. Ostsee, ros. Bałtịjskoje mọrie, szwedz. Ostersjön, ang. Baltic Sea,
śródlądowe, półzamknięte morze epikontynentalne Oceanu Atlantyckiego, leżące w Europie Północnej między Półwyspem Skandynawskim a środkową i wschodnią częścią lądu europejskiego.
Białoszewski Miron, ur. 30 VI 1922, Warszawa, zm. 17 VI 1983, tamże,
poeta, prozaik, twórca teatralny.

Materiały dodatkowe

Najmniejsza małpa szerokonosa
pigmejka — dorasta do 16 cm długości, osiągając masę ciała niespełna 95 g.
Najmniejszy kontynent Ziemi
Australia — 7,7 mln km2 (wraz z Tasmanią i wyspami przybrzeżnymi).
Najmniejszy ptak na świecie
koliberek hawański — ma długość zaledwie 6 cm i masę ciała ok. 2 g. Podobne rozmiary ma też, uważany niekiedy za najmniejszego ptaka świata, trzmielak.
Najmniejszy ssak Polski
ryjówka malutka — dł. ciała 3,9–6,4 cm, masa 2–6,3 g.
Najmniejszy ssak świata
ryjówka etruska — osiąga dł. ciała 3,6–5,2 cm i masę 1,2–1,7 g.

Tabele, zestawienia

Słownik języka polskiego PWN

mały pot. «małe dziecko lub młode zwierzę; czasem w zwrocie do osoby dorosłej, młodszej od mówiącego»
• mała
mały trefl, kier, pik, małe karo «niska blotka w danym kolorze»
krwiobieg mały, płucny «obieg prowadzący krew żylną ubogą w tlen z prawej komory serca do płuc, skąd po oddaniu dwutlenku węgla i pobraniu tlenu wraca ona do lewego przedsionka»
mały I
1. «niewielki pod względem rozmiarów, ilości, natężenia»
2. «mający stosunkowo niewielką wartość materialną»
3. «dający stosunkowo niewielkie zyski, produkujący coś w niewielkich ilościach»
4. «niemający większego znaczenia, łatwy do załatwienia, rozwiązania lub naprawienia»
5. «bardzo młody, niedorosły»
6. «niski, drobnej budowy»
7. «niedługo trwający»
8. «kierujący się niskimi pobudkami, moralnie niewiele wart»
9. «niewyróżniający się niczym»
10. «nic nieznaczący, stojący nisko w jakiejś hierarchii»

• małość • maleńki, malutki, malusi, maluśki, maluchny, maciupki, maciupci, maluteńki, malusieńki, maciupeńki • maleńkość
mały ekran «telewizja»
mały palec «piąty, najmniejszy palec u ręki lub nogi»
mały realizm «nurt realizmu charakteryzujący się zainteresowaniem drobnymi realiami obyczajowymi, życiem codziennym środowisk oraz ich potocznym językiem»
mały sabotaż «akcja konspiracyjna prowadzona w czasie okupacji hitlerowskiej, polegająca m.in. na pisaniu antyhitlerowskich haseł na murach, wysyłaniu ostrzeżeń i dezorganizowaniu akcji propagandowych okupanta»
małe zob. młode.
mniejszy stopień wyższy od mały.
bez mała «prawie, nieomal»
bracia mniejsi «franciszkanie»
mała architektura «elementy dekoracyjne, np. fontanny, rzeźby, uzupełniające kompozycję architektoniczną lub przestrzenną»
mała czarna
1. «krótka, czarna sukienka wizytowa»
2. «mała filiżanka czarnej kawy»
mała gastronomia «bary, w których można kupić gotowe przekąski»
mała litera «litera mniejszego formatu i innego kształtu niż duża, np. a, b, c»
mała matura «w dawnym systemie szkolnym: świadectwo ukończenia gimnazjum; też: egzamin zdawany po ukończeniu gimnazjum»
mała poligrafia «zespół urządzeń i technik drukarskich, stosowanych do wydawania książek i druków o małym nakładzie metodami kopiowania i powielania»
najmniejsza wspólna wielokrotność «najmniejsza liczba, która przez dane liczby dzieli się bez reszty»
od małego, od maleńkiego, od maleńkości, od małości «od wczesnego dzieciństwa»
panda mała «zwierzę nadrzewne podobne do lisa o gęstym rudobrązowym futrze, żyjące w lasach Himalajówi»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia