Inka

Encyklopedia PWN

Inka
[hiszp. inca < keczua inqa ‘to, co powoduje płodność i rozmnażanie’]:
Inka
[hiszp. inca < keczua inqa ‘to, co powoduje płodność i rozmnażanie’],
kultura archeologiczna;
Tupac Amaru Inka
[tụpak a. i.],
keczua Thupa Amaru Inqa, ur. przed 1544, zm. 1572, Cuzco,
syn Manco Inki, władca Inków od 1571;
Inkowie, Inka
[hiszp. < keczua],
lud andyjski zamieszkującyw XVI w. obszar dzisiejszego departamentu Cuzco (ok. 22 tysiące km2), liczący wówczas kilkanaście podgrup, który stworzył państwo Tahuantinsuyu ze stolicą w Cuzco.
system religijny imperium Inków, będący zarazem czynnikiem spójności organizmu państwowego zw. Tawantinsuyu.
Cuzco
[kụsko],
Cusco Wymowa,
m. w południowej części Peru, w Kordylierze Wschodniej (Andy Środkowe), na wys. ok. 3400 m, w dolinie rz. Vilcanota;
w wierzeniach Inków bóg Słońca;
Machu Picchu
[mạcziu pịkcziu] Wymowa,
stanowisko archeol. w Peru (dep. Cuzco), regionalne centrum ceremonialne i gosp. (uprawa koki) Inków;
Cajamarca
[kahamạrka] Wymowa,
m. w północno-zachodnim Peru, w Kordylierze Zachodniej (Andy Północne), na wys. ok. 2750 m.
Indianie
[hiszp. < gr. < sanskr.],
rdzenni mieszkańcy Ameryki (nazwę tę nadał im K. Kolumb, który użył jej w przekonaniu, że dotarł do Indii), przybyli w wielu falach migracyjnych z północno-wschodniej Azji pomostem lądowym istniejącym w miejscu dzisiejszej Cieśniny Beringa;
Manco Capac
[mạnko kạpak],
keczua Manqu Qhapaq,
mityczny założyciel religii i państw w świecie Inków;
Pachacuti
[pacziakụti; keczua pacha kuti ‘odwrócenie czasoprzestrzeni’, ‘przewrót’, ‘rewolucja’, ‘wojna’, ‘ten, kto ich dokonuje’],
przydomek wielu przedinkaskich władców peruwiańskich, wicekróla Francisco de Toledo oraz imię Inki Yupanquiego (w keczua: Pacha Kuti Inqa Yupanki), założyciela rodu w Cuzco, ojca Tupy Inki Yupanquiego i dziada Huayny Capaca Inki;
Atahualpa
[atauạlpa],
Ataw Wallpa, ur. ok. 1502, zm. 26 VII 1533, Cajamarca,
władca Inków;
Bingham
[bı̣ŋəm]
Hiram, ur. 18 IX 1875, Honolulu, zm. 6 VI 1956, Waszyngton,
amerykański archeolog i polityk;
muzyka Indian obu Ameryk.
inkarnacja
[łac.]:
Manco Inca
[mạnko ịnka],
keczua Manqu Inqa, ur. ok. 1515, zm. 1544,
władca Inków, syn Huayny Capaca, brat Atahualpy i Huascara;
Pachacamac
[pacziakạmak],
bóg-stwórca w religii Inków;
Pizarro
[pisạrro]
Francisco Wymowa, ur. 1478, Trujillo (Estremadura), zm. 26 VI 1541, Lima,
hiszp. konkwistador, zdobywca Peru.
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia