Człowiek

Encyklopedia PWN

ekon., socjol. proces złożonej aktywności fizyczno-umysłowej, której celem jest przekształcenie szeroko rozumianego środowiska w ten sposób, by zwiększyć szanse przeżycia gatunku ludzkiego.
Rada Europy, ang. Council of Europe, fr. Conseil de l’Europe,
organizacja międzynarodowa, założona 1949; z siedzibą w Strasburgu.
Rousseau
[rusọ]
Jean-Jacques Wymowa, ur. 28 VI 1712, Genewa, zm. 2 VII 1778, Ermenonville k. Paryża,
francuski pisarz, filozof, teoretyk wychowania.
psychol. pojęcie w ścisłym sensie, trudno definiowalne, odnoszące się do poczucia przeżywania specyficznych stanów mentalnych (zjawisk psychicznych); człowiek dzięki percepcji orientuje się w otoczeniu, dostosowuje swoje działania do znaczenia zdarzeń, ale również zdaje sobie sprawę z treści własnych przeżyć psychicznych (doświadcza własnego „ja”) i samego faktu ich doznawania.
Tischner Józef, ur. 12 III 1931, Stary Sącz, zm. 28 VI 2000, Kraków,
filozof, teolog, eseista, ksiądz katolicki.
Camus
[kamụ̈]
Albert Wymowa, ur. 7 XI 1913, Mondovi (ob. Deran, Algieria), zm. 4 I 1960, Villeblevin (dep. Yonne, Francja),
francuski pisarz, eseista i publicysta.
Eckhart
[ẹkhart],
Eckehart, Johannes Wymowa, zw. Meister Eckhart, Mistrz Eckhart, ur. ok. 1260, Hochheim (Turyngia), zm. między 1327 a 1329, Awinion lub Kolonia(?),
filozof, teolog, twórca nadreńskiej szkoły duchowości.
Eurypides, Euripídēs, ur. 485(?) p.n.e., wyspa Salamina, zm. 407 p.n.e.,
ostatni z trzech wiekich tragediopisarzy greckich, innowator, nazywany najtragiczniejszym z tragików.
humanizm
[łac. humanus ‘ludzki’],
termin wprowadzony w XIX w. przez historyków zajmujących się badaniem przełomu średniowiecza i renesansu na oznaczenie prądu umysłowego, który — w ich rozumieniu — polegał na odrodzeniu znajomości języków i literatury klasycznej;
populizm
[fr. < łac. populus ‘lud’],
politol. tendencja społeczno-polityczna (nasilenie określonych przekonań i zachowań), charakteryzująca się wiarą w mądrość i uczciwość prostego człowieka, niechęcią do wykształconych elit, specjalistów, ekspertów, przywiązaniem do prostych wyjaśnień i rozwiązań oraz roszczeniowym stosunkiem do państwa i wyższych warstw społecznych.
Sartre
[sartr]
Jean-Paul Wymowa, ur. 21 VI 1905, Paryż, zm. 15 IV 1980, tamże,
francuski filozof, pisarz, krytyk literacki i publicysta, główny przedstawiciel egzystencjalizmu.
sumienie, gr. syneídēsis, łac. conscientia,
pojęcie z zakresu moralistyki, etyki i teologii moralnej (o bardzo szerokim znaczeniu), rozumiane zazwyczaj jako: wewnętrzna instancja orzekania moralnego, indywidualne rozeznanie dobra i zła, zinterioryzowane wartości uznane przez jednostkę, a wyznawane przez grupę społeczną.
alienacja
[łac. alienus ‘obcy’, alienatio ‘wyobcowanie’],
proces, w którym to, co przynależy do istoty człowieka lub stanowi wytwór jego pracy staje się dla niego obce jako samodzielna rzeczywistość; jedna z podstawowych kategorii filozofii G.W.F. Hegla, L. Feuerbacha, K. Marksa.
Arystoteles, Aristotélēs, ur. 384 p.n.e., Stagira (Tracja), zm. 322 p.n.e., Chalkis na wyspie Eubei,
filozof grecki, najwszechstronniejszy myśliciel i uczony starożytności.
Buber Martin, ur. 8 II 1878, Wiedeń, zm. 13 VI 1965, Jerozolima,
żydowski filozof, pedagog, jeden z twórców filozofii dialogu, badacz chasydyzmu.
Freud
[froid]
Sigmund Wymowa, ur. 6 V 1856, we Freibergu (ob. Příbor, Czechy), zm. 23 IX 1939, Londyn;
austriacki neurolog i psychiatra, twórca psychoanalizy.
gruźlica, tuberkuloza,
med. zakaźna choroba ludzi i zwierząt wywołana przez bakterie, prątki gruźlicy;
ekon. zasób wiedzy, umiejętności, zdrowia i energii witalnej zawarty w każdym człowieku i w społeczeństwie jako całości, określający zdolności do pracy, do adaptacji do zmian w otoczeniu oraz możliwości kreacji nowych rozwiązań.
proces zastępowania pracy ręcznej w produkcji roln. pracą maszyn i urządzeń technicznych;
demogr. element szerszego pojęcia mobilności (ruchliwości) społecznej; oznacza przesunięcia pozycji ludzi na skali, charakteryzującej ich cechy społeczne, takie jak przynależność do grupy społecznej, grupy zawodowej czy jednostki osiedleńczej;

Słownik języka polskiego PWN

biały człowiek «człowiek o białej skórze, w odróżnieniu np. od człowieka czarnoskórego lub o skórze żółtej»
człowiek I
1. «istota żywa wyróżniająca się najwyższym stopniem rozwoju psychiki i życia społecznego»
2. «reprezentant najlepszych cech ludzkich»
3. «osoba dorosła»
4. pot. «pracownik fizyczny»

• człowieczy • człowieczysko
człowiek II pot. «w funkcji zaimka osobowego: ja, lub w funkcji zaimków nieokreślonych: ktoś, ktokolwiek»
człowiek jaskiniowy, pierwotny «człowiek z okresu przedhistorycznego»
człowiek za burtą «hasło alarmowe na łodzi, statku wzywające do ratowania tonącego»
ludzie forma liczby mnogiej rzeczownika człowiek.
ekologia człowieka «dyscyplina naukowa badająca korzystny i szkodliwy wpływ środowiska na człowieka»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia