Abelard

Encyklopedia PWN

Abelard, Abélard, Abaelardus, Abailard, Pierre (Petrus) Wymowa, ur. 1079, Le Pallet k. Nantes, zm. 21 IV 1142, Saint-Marcel k. Chalon-sur-Saône,
francuski filozof i teolog.
filoz., religiozn. uczucie skierowane do osoby (miłość: Boga, bliźniego, oblubieńcza, rodzicielska, braterska) lub przedmiotu (miłość ojczyzny), wyrażające się w pragnieniu dla nich dobra (i czynienia go), szczęścia i zachowania ich istnienia.
scholastyka
[łac. schola ‘szkoła’, scholasticus ‘uczony’, ‘nauczyciel’, ‘student’, ‘uczeń’],
filoz. okres w rozwoju filozofii średniowiecznej (IX–XV w.), obejmujący różnorodne kierunki filozoficzne, których cechą wspólną było podejmowanie problemu zgodności prawd wiary chrześcijańskiej z rozumem naturalnym oraz przyjęcie określonej metody badań i wykładu (tzw. metody scholastycznej).
adopcjanie
[łac. adoptio ‘usynowienie’],
zwolennicy doktryny teologicznej, wg której Chrystus był jedynie przybranym synem Boga, człowiekiem obdarzonym niezwykłą mocą;
Arnold z Brescii
[a. z breszii],
ur. ok. 1100, Brescia, zm. 1155, Rzym,
lombardzki mnich, kaznodzieja, reformator rel. i społ., uczeń P. Abelarda;
Benedykt z Nursji, święty, ur. ok. 480, Nursja (ob. Norcia w Umbrii, Włochy), zm. 21 III 547, Monte Cassino,
opat, założyciel i twórca reguły zakonu benedyktynów, organizator życia zakonnego w zachodniej Europie.
Bernard z Clairvaux
[bernạ:r z klerwọ],
święty, ur. 1090, Fontaine k. Dijon, zm. 20 VIII 1153, Clairvaux,
teolog, kaznodzieja, mistyk, cysters; Doktor Kościoła; kanonizowany 1174.
Celestyn II, Guido da Cittá di Castello, data ur. nieznana, zm. 1144,
papież od 1143;
Celestyn III, Giacinto Bobo-Orsini, ur. ok. 1106, zm. 1198,
papież od 1191;
chrześcijaństwo, gr. christianismós, łac. christianismus, christianitas,
religia monoteistyczna i uniwersalistyczna, której istotą jest wiara w Jezusa Chrystusa.
dialektyka
[gr. dialektikḗ (téchnē) ‘dialektyczna (sztuka)’ < diá ‘roz’, ‘przez’, ‘poprzez’, lego ‘mówię’, ‘łączę’, ‘zbieram’],
w filozofii pojęcie podlegajace wielowiekowej ewolucji, używane w kilku różnych znaczeniach.
największa chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia religijnego określane jako katolicyzm, utożsamiająca się w swojej wierze i nazwie z Kościołem powszechnym (gr. katholikos ‘powszechny’) oraz uznająca w sferze doktryny i organizacji kościelnej autorytet papieża, biskupa Rzymu.
szkoła teologiczna i filoz. powstała na przeł. XI i XII w., zał. przez Anzelma z Laon, ucznia Anzelma z Canterbury;
renesans, odrodzenie,
określenie stadium rozwoju kultury europejskiej, trwającego we Włoszech od końca XIII w. do początku XVI w., w krajach zachodniej, północnej i środkowej Europy — od XV w. do końca XVI w.
Roscelin z Compiègne
[roslę̣ z ką̣pjẹń],
ur. ok. 1050, Compiègne, zm. po 1120,
filozof, mnich;
sermonizm
[łac. sermo ‘mowa’, ‘wypowiedź’],
filoz. stanowisko w średniowiecznym sporze o uniwersalia, pośrednie między skrajnym realizmem a uniwersalizmem; wg sermonizmu pojęcia ogólne nie są jedynie wymawianymi dźwiękami, lecz wyrazami;
okres historii w kręgu kultury europejskiej obejmujący czasy między upadkiem cesarstwa rzymskiego a przemianami zachodzącymi w Europie w dobie odrodzenia;
teologia dogmatyczna, dogmatyka
[gr.],
jedna z dziedzin teologii chrześcijańskiej zajmująca się zawartymi w objawieniu prawdami wiary ogłoszonymi przez Kościół jako dogmaty oraz ich historią;
Uniwersytet Paryski, Université de Paris Wymowa, La Sorbonne Wymowa, Sorbona,
najstarszy (po Uniwersytecie Bolońskim) i największy uniwersytet średniow. Europy, ukształtowany w XII w. w Paryżu.
Vailland
[wajạ̃]
Roger Wymowa, ur. 16 X 1907, Acy-en-Multien (dep. Oise), zm. 11 V 1965, Meillonnas (dep. Ain),
pisarz francuski;
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia