• Warto wiedzieć
    Charakterystyczną cechą rzek jest ich strefowość pozioma, związana z położeniem danego odcinka w stosunku do źródeł i odpływu. W odcinkach górnych, warunki życia kształtuje przede wszystkim silny prąd związany ze znacznymi spadkami terenu. Woda jest zwykle dobrze natleniona, co wynika z szybkiego przepływu, niewielkiej głębokości i dużej powierzchni kontaktu wody z powietrzem. Nie ma tu praktycznie uwarstwienia termicznego, typowego dla jezior. Mimo dużej przejrzystości, dopływ światła jest często ograniczany przez drzewa porastające brzegi strumieni. Potoki górskie są zwykle ubogie w składniki mineralne, ale nieustannie zasilane w materię z otaczających ekosystemów lądowych (opadające liście, cząstki ściółki i gleby porywane przez wodę). Duży dopływ materii organicznej z zewnątrz sprawia, że strumienie są określane mianem systemów heterotroficznych, w których organizmy detrytożerne przeważają nad producentami. Plankton w górskich strumieniach jest bardzo ubogi. Głównym producentem jest tu tzw. peryfiton, czyli zespoły organizmów silnie przytwierdzonych do podłoża (m.in. okrzemki, zielenice, mchy wodne). Mogą to być powierzchnie kamieni albo pni drzew zanurzonych w wodzie, lub też inne, zwykle osiadłe organizmy. Podobną strategię stosuje wiele gatunków zwierząt, np. larwy chruścików, muchówek, widelnice, ślimaki, wirki. Pozostałe organizmy mogą zakopywać się w mule (np. większość jętek, larwy ważek, małże), dryfować wraz z prądem (plankton), bądź aktywnie pływać (głównie ryby).
    Taida Tarabuła
    >>
  • Warto wiedzieć
    Najgłębiej położonym środowiskiem życia na Ziemi jest otoczenie źródeł hydrotermalnych wzdłuż rowów oceanicznych. Odkryto je w 1977 r. w dolinie ryftowej w okolicach wysp Galapagos na Oceanie Spokojnym. W warunkach bardzo wysokiego ciśnienia ze źródeł wypływa silnie zmineralizowana woda o temperaturze nawet ponad 300°C nasycona siarczkami metali, metanem i siarkowodorem. Wydostająca się ciecz ochładza się w kontakcie z wodą oceaniczną, a część minerałów wytrąca się tworząc rodzaj kilku–kilkunastometrowej wysokości kominów. W ich najbliższym otoczeniu żyją bakterie chemosyntetyzujące, które korzystają ze związków siarki jako źródła energii. Spośród 293 opisanych gatunków zwierząt występujących w otoczeniu źródeł hydrotermalnych, 97% to endemity. Należą do nich m.in. osiadłe robaki ryftowe Riftia pachyptila pozbawione przewodu pokarmowego, a żyjące w symbiozie z autotroficznymi bakteriami. Symbioza z bakteriami występuje też u małży i ślimaków orzęsionych. Inne grupy zwierząt związane z izolowanymi ekosystemami ryftów to kraby, pąkle, wieloszczety rurkowe, a także ryby i ośmiornice.
    Taida Tarabuła
    >>
  • To ciekawe
    Czy wiesz, że we Wszechświecie ponad 99,9% materii stanowi plazma?
    Więcej ciekawostek znajdziesz w Encyklopedii przyrodniczej
    >>
Hasło dnia: rodzina

Cytat dnia

„Materii dana jest nieskończona płodność, niewyczerpana moc życiowa i zarazem uwodna siła pokusy, która nas nęci do formowania”
Sklepy cynamonowe

Rekordziści

Największa na Ziemi komora jaskiniowa
Sarawak Chamber w jaskini Lubang Nasib — objętość 12 mln m3.

Imieniny

Kwi 27

Andrzeja, Felicji, Feliksy, Kastora, Piotra, Teofila, Zyty

Dzień w historii

Kwi 27

zdarzyło się
1960
proklamowanie niepodległości Togo.
1969
referendum w sprawie reform ustrojowych we Francji; rezygnacja Charles’a de Gaulle’a z prezydentury po odrzuceniu reform.
urodzili się
1822
Grant Ulysses Simpson, amer. generał i polityk.
1896
Berling Zygmunt, generał, z zawodu prawnik.
odeszli
1882
Emerson Ralph Waldo, amer. pisarz i filozof moralista.
1997
Skrzynecki Piotr, współtwórca (1956), animator i wieloletni konferansjer kabaretu Piwnica pod Baranami, w Krakowie, inicjator wielu jej programów.

Popularne słowa

Przeglądaj encyklopedię