• Na czasie
    1 IX 1939 r. Niemcy hitlerowskie rozpoczęły działania wojenne przeciw Polsce, a dwa dni później Anglia i Francja wypowiedziały wojnę Niemcom. W kampanii wrześniowej siły niemieckie przewyższały Wojsko Polskie pod względem liczebności, a zwłaszcza siły ognia i szybkości posuwania się naprzód. Mimo bohaterskiego oporu Polaków, w połowie września Niemcy opanowali większą część Polski zachodniej i centralnej dopuszczając się mordów na jeńcach i ludności cywilnej. Broniła się jeszcze Warszawa, Hel, a także duże zgrupowania na Lubelszczyźnie. Około połowy sił polskich walczyło nadal. Większość sił niemieckich była związana walką w Polsce. Mimo zobowiązań sojuszniczych i szans na okrążenie Niemiec w wojnie na dwóch frontach, premierzy Anglii i Francji spotkali się w Abbeville 12 IX i nie zdecydowali się udzielić Polsce pomocy.
  • Dziś obchodzimy
    Dzień Kuriera i Przewoźnika. To dość młode, bo obchodzone dopiero od 2004 r., święto branżowe, ustanowione przez najważniejsze firmy kurierskie przypada nieprzypadkowo na dzień 29 września, czyli datę wspomnienia św. Gabriela Archanioła, ten ostatni jest bowiem patronem doręczycieli i kurierów.
  • Warto wiedzieć
    rodzaj — park narodowy
    nazwa — Bieszczadzki Park Narodowy
    państwo — Polska, woj. podkarpackie
    rok założenia — 1973
    powierzchnia — 29 201 ha
    Park wschodniokarpacki, obejmujący wysoką część Bieszczadów Zachodnich (rozciąga się na wysokości od 600 do 1346 m n.p.m. (Tarnica) i obejmuje najwyższe partie Bieszczadów Zachodnich), w ok. 80% pokrytą puszczą karpacką. Charakterystycznymi rysami krajobrazu są długie, niemal równoległe grzbiety górskie biegnące z pn. zachodu na pd. wschód, kratowy układ sieci rzecznej, odpowiadający rusztowej budowie grzbietów oraz swoisty trzypiętrowy układ roślinności; powyżej piętra pogórza (do 500 m), które dochodzi do granic parku, rozpościera się piętro regla dolnego (do ok. 1150 m, z naturalnym lasem bukowo-jodłowym, z udziałem jawora i świerka w niższych partiach, i czystymi drzewostanami bukowymi, z formami karłowatymi przy granicy lasu, w wyższych partiach, ponad granicą lasu rosną charakterystyczne dla Bieszczadów zarośla olchy kosej), powyżej ukształtowało się specyficzne piętro połonin, czyli zbiorowisk subalpejskich i alpejskich, sięgających po najwyższe szczyty (Tarnica, Halicz, Bukowe Berdo), w tej strefie znajdują się również szczytowe partie skaliste, zbudowane z piaskowców fliszowych. W wylesionych i zmienionych przez działalność gospodarczą dolnych partiach gór wydziela się tzw. kraina dolin. Teren odwadniają dopływy Sanu, m.in. Wołosaty, Prowcza, Wetlina; tworzą one głęboko wcięte, malownicze przełomy, koryta rzek przegradzają często progi skalne (tzw. porohy). W dolinach zachowały się kompleksy torfowisk wysokich (np. rezerwaty Wołosate i Tarnawa), wzdłuż cieków olszynka karpacka, w reglu dominuje buczyna karpacka z żywcem gruczołowatym, żywokostem sercowatym i sałatnicą leśną (gatunki wschodniokarpackie). Lokalnie występują lasy bukowo-jaworowe z miesiącznicą trwałą i języcznikiem zwyczajnym; w piętrze połonin rośnie kosa olcha. Flora liczy 760 gatunków roślin naczyniowych, ponad 250 gatunków mchów, 350 gatunków porostów i ok. 1000 gatunków grzybów (w tym endemit boczniak wetliński). Fauna jest szacowana na kilka tysięcy gatunków, w tym 220 gatunków przypada na kręgowce, głównie ptaki (144 gatunki, z tego 122 lęgowych). Wielką osobliwością są gatunki puszczańskie, w tym duże i średnie drapieżniki, jak niedźwiedź, wilk, ryś, żbik, wydra, orzeł przedni, orlik krzykliwy, pszczołojad, puszczyk uralski i włochatka. W „krainie dolin” częsty jest derkacz i dzięcioł białogrzbiety, w otulinie utrzymuje się wąż Eskulapa; ostoja restytucyjna żubra linii białowiesko-kaukaskiej. Wchodzi w skład Międzynarodowego Rezerwatu Biosfery Karpaty Wschodnie (1992).
  • To ciekawe
    Jak to się dzieje, że w określonych okolicznościach obserwator widzi np. statek znajdujący się za horyzontem uniesiony ponad rzeczywisty poziom? Jest to zjawisko mirażu morskiego, a powstaje wtedy, gdy nad chłodnym morzem temperatura powietrza rośnie z wysokością, co oznacza, że gęstość powietrza szybko maleje z wysokością. Wówczas światło odbite od przedmiotu ulega zakrzywieniu ku powierzchni morza właśnie w warstwach o mniejszej gęstości, a więc wyżej. Podobne zjawisko można czasem zaobserwować nad lądem, szczególnie w strefach polarnych.

Cytat dnia

„Nic nie można dostatecznie poznać bez doświadczenia”

Rekordziści

Najmniejszy ssak Polski
ryjówka malutka — dł. ciała 3,9–6,4 cm, masa 2–6,3 g.

Imieniny

Wrz 29

Gabriela, Michaliny, Michała, Rafała, Rafaela, Sylwii

Dzień w historii

Wrz 29

zdarzyło się
1996
zdobycie przez wojska rządowe na Sri Lance miasta Kilinochchi, twierdzy Tamilskich Tygrysów.
1939
objęcie przez gen. Władysława Sikorskiego dowództwa nad tworzącymi się we Francji oddziałami polskimi (ok. 84 tys. ludzi; Wojsko Polskie we Francji 1939–40).
urodzili się
1747
Wybicki Józef Rufin, działacz polit., pisarz i publicysta; autor pol. hymnu nar.Mazurek Dąbrowskiego.
1943
Wałęsa Lech, działacz związkowy, polityk, z zawodu elektryk.
odeszli
1560
Gustaw I Waza, założyciel dyn. Wazów, król Szwecji od 1523.
1902
Zola Émile, pisarz francuski.
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia