referendum
 
Encyklopedia PWN
referendum 1946, zw. głosowaniem ludowym 1946,
forma pozorowanej konsultacji społ. w celu odsunięcia terminu wyborów do Sejmu Ustawodawczego;
odbyło się 30 VI 1946 na podstawie ustawy KRN z 27 IV 1946; wyborcy mieli odpowiedzieć na 3 pytania: 1) czy jesteś za zniesieniem senatu; 2) czy jesteś za utrwaleniem reform społ.-gosp.; 3) czy chcesz utrwalenia granicy zachodniej Polski na Odrze i Nysie Łużyckiej. PSL wzywało do głosowania „nie” na pierwsze pytanie, partie Bloku Stronnictw Demokratycznych — 3 razy „tak”, antykomunist. ugrupowania konspiracyjne (m.in. Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” i Narodowe Zjednoczenie Wojskowe) nawoływały do bojkotu r. Do agitacji i zastraszania społeczeństwa przed r. PPR włączyła wojsko, Milicję Obywatelską i Urzędy Bezpieczeństwa; w dniu r. funkcjonariusze resortu bezpieczeństwa dokonywali nadużyć w lokalach głosowania. Według ogłoszonych 12 VII oficjalnych wyników w r. frekwencja wyniosła 85,3%, na pierwsze pytanie „nie” odpowiedziało 33% głosujących, na drugie — 22%, na trzecie — 8%; wyniki zakwestionowało PSL, twierdząc, że „nie” na pierwsze pytanie odpowiedziało 83% głosujących. Po r. PPR wzmogła działania mające na celu zniesławianie PSL i rozszerzyła terror wobec jego działaczy. Prawdziwe wyniki referendum nie zostały w pełni ustalone; na podstawie danych ujawnionych po 1990 możliwe stało się jedynie ustalenie przybliżonych danych; można przyjąć, że na pierwsze pytanie „tak” odpowiedziało ok. 27% głosujących, na drugie — ok. 42%, na trzecie — ok. 67%.
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia