Europa
 
Encyklopedia
Europa,
część świata położona w całości na półkuli północnej, na pograniczu półkuli zachodniej i wschodniej, stanowi wraz z Azją kontynent zwany Eurazją.
Powierzchnia: 10,5 mln km2
Skrajne punkty: najdalej wysunięty na północ: Nordkyn (27°40′E, 71°08′N); najdalej wysunięty na południe: Marroquí (5°37′W, 35°58′N); najdalej wysunięty na wschód: ujście Bajdaraty do Morza Karskiego (68°14′E, ); najdalej wysunięty na zachód: Roca (9°30′W, 38°46′N)
Ludność: ogółem — 731 mln; gęstość zaludnienia — 70 os/km2 (2008)
Liczba państw: 47 (2008; uznanie Kosowa); 46 (2006)
Największe miasta: Moskwa — 10,4 mln (2008); Stambuł — 10,3 mln (2008); Londyn — 7,7 mln (2008); Berlin — 3,4 mln (2013); Madryt — 3,6 mln (2008)
Strefy klimatyczne: podbiegunowy morski, podbiegunowy kontynentalny, podzwrotnikowy morski, podzwrotnikowy pośredni między morskim a kontynentalnym, podzwrotnikowy kontynentalny, podzwrotnikowy suchy, kontynentalny, umiarkowany ciepły morski, umiarkowany ciepły przejściowy, umiarkowany ciepły kontynentalny, umiarkowany ciepły wybitnie morski, umiarkowany ciepły pośredni, umiarkowany ciepły suchy kontynentalny, umiarkowany chłodny morski, umiarkowany chłodny pośredni, umiarkowany chłodny kontynentalny
Największe wyspy: Wielka Brytania (229,9 tys. km2), Islandia (102,8 tys. km2), Irlandia (84,4 tys. km2), Sycylia (25,4 tys. km2), Sardynia (23,8 tys. km2)
Największe rzeki: Wołga (długość — 3 530 km, pow. dorzecza — 1,4 mln km2), Dunaj (długość — 2 850 km, pow. dorzecza — 817 tys. km2), Ural (długość — 2 428 km, pow. dorzecza — 237 tys. km2), Dniepr (długość — 2 201 km, pow. dorzecza — 504 tys. km2), Kama (długość — 1 805 km, pow. dorzecza — 507 tys. km2), Don (długość — 1 870 km, pow. dorzecza — 422 tys. km2), Peczora (długość — 1 809 km, pow. dorzecza — 322 tys. km2)
Największe jeziora: Ładoga (powierzchnia — 17,7 tys. km2), Onega (powierzchnia — 9,7 tys. km2), Wener (powierzchnia — 5,5 tys. km2)
Udział pustyń i półpustyń: pustynie — 1,0%, półpustynie — 8,0%, pozostałe ziemie — 91%
Powierzchnia (z wyspami) ok. 10,5 mln km2; umowną granicę lądową prowadzi się wzdłuż wschodniego podnóża Uralu, Embą oraz Obniżeniem Kumsko-Manyckim (często do Europy zalicza się Kaukaz); od Azji oddzielona cieśninami Bosfor i Dardanele, od Afryki — Gibraltarską i Sycylijską; od północy otaczają Europę morza poboczne Oceanu Arktycznego (Norweskie i Barentsa) oraz śródlądowe Morze Bałtyckie, od zachodu otwarty Ocean Atlantycki z pobocznym Morzem Północnym, od południa śródlądowe Morze Śródziemne; skrajne przylądki lądowej części Europy: Nordkyn 71°08′N, Marroquí 35°58′N, Roca 9°30′W oraz ujście Bajdaraty do Morza Karskiego 68°14′E; rozciągłość południkowa ok. 3800 km, równoleżnikowa ok. 5500 km; średnia odległość od morza wynosi 340 km, maksymalna — ponad 1500 km.
Ilustracje
Kreta, zachodnie wybrzeże
Puy de Sancy,
Plitwickie, Jeziora,
Dachstein, Jaskinia Rieseneishöhle („Parsifaldom”)
Paryż, widok z wieży Eiffla,
Geotermalne zjawiska, solfatary w północnej części lodowca Vatnajökull (Islandia)
Białowieski Park Narodowy,
Londyn, Trafalgar Square
Thira
Drzwi Gnieźnieńskie, kwatera ze sceną chrztu Prusów przez Św. Wojciecha — katedra, Gniezno
Zdobycie Bastylii 14 VII 1789,
Wenus Paleolityczna z Mentony
Tkanina z Bayeux, Wilhelm I Zdobywca w bitwie pod Hastings,
Oblężenie Jargeau przez wojsko pod dowództwem Joanny d’Arc,
Otton I Wittelsbach przyprowadzony przez dożę weneckiego przed oblicze papieża Aleksandra III,
Wjazd Wiktora Emanuela II do Bolonii 1860,
Lenin Włodzimierz przemawia w Piotrogrodzie,
Bitwa pod Mohaczem,
Załadunek okrętów króla Henryka VIII,
Meštrović Ivan, pomnik Piotra II Petrowicia-Niegosza w Mauzoleum na górze Lovćen, 1956
Polo Marco, Opisanie Świata, miniatura przedstawiająca Wenecję
Wał Hadriana
Altamira,
Łużycka kultura. Malowane naczynie ceramiczne z miejscowości Górka,
Rzym, widok od strony Koloseum
Sognefjorden,
Krąg kamienny i dolmen
Mont Blanc,
Mývatn, jezioro,
Kreta
Alberobello,
Akropol ateński,
Wełnianka pochwowata
Etna,
Fiord, wybrzeże Lysefjorden

Spis tematów hasła

Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia