Rosja. Ludność
 
Encyklopedia
Rosja. Ludność.
Rosja jest krajem wielonarodowym; zamieszkuje ją ponad 100 różnych narodów i narodowości, z których najliczniejszą grupę stanowią Rosjanie (79,8% — 2002). Większość wierzących Rosjan należy do Ros. Kościoła Prawosł. (ok. 55–85%, wg różnych statystyk); obecnie zaznacza się ekspansja protestantyzmu (zwł. baptystów) — kilka mln wierzących; katolicy to gł. unici z Ukrainy, Niemcy i Polacy; wyznawcy islamu (gł. sunnici) wśród Tatarów nadwołżańskich, Czuwaszów, Baszkirów, narodów Kaukazu Północnego (Czeczeni, Ingusze, Kabardyjczycy, narody Dagestanu); buddyzm jest gł. religią Buriatów, Tuwińczyków i Kałmuków. W użyciu liczne języki lokalne; oprócz języka ros. np. nauczanie w szkolnictwie średnim w 10 innych językach (m.in. w tatar., jakuckim, czuwaskim, baszkirskim, jidysz). Wzrost liczby ludności (w mln): 1940 — 110, 1959 — 118, 1966 — 127, 1979 — 134, 1989. Od końca lat 80. XX w. następuje spadek przyrostu naturalnego: 2,2‰ (1990), –1,3‰ (1992), –5‰ (1993), −4,6‰ (2006); wskaźnik urodzeń 10,0‰, zgonów 14,6‰, śmiertelność niemowląt 15,1‰; od 1992 ogólna liczba zgonów przekracza liczbę urodzeń; od lat 70. i 80. narastające migracje, gł. powrót Rosjan (zwł. z Azji Środkowej); 2006 udział osób w wieku do 14 lat wynosił 14,2% populacji, w wieku od 15 do 64 lat — 71,3%, a w wieku powyżej 64 lat 14,4%; przeciętna długość życia: mężczyźni 60 lat, kobiety 74 lata. Średnia gęstość zaludnienia 9 osób na km2 (2004); rozmieszczenie ludności bardzo nierównomierne; najgęściej są zaludnione centralne regiony eur. części Rosji (średnia gęstość w wielu miejscach przekracza 80–100 osób na km2), najsłabiej — Syberia Wschodnia i ros. Daleki Wschód (poniżej 2 osób na km2); w eur. części Rosji (łącznie z Uralem) mieszka ponad 4/5 ludności kraju; ludność miejska wynosi 73% (2004); odsetek ludności miejskiej jest największy (70–90%) w północnych i wschodnich regionach, gdzie ludność skupia się gł. w miastach, ze względu na brak warunków do rozwoju rolnictwa; 2002 w Rosji było 1098 miast; 12 miast liczy powyżej 1 mln mieszk. (2006), w tym Moskwa i Petersburg . Po II wojnie świat. powstało wiele nowych miast, m.in.: Angarsk, Nabierieżne Czełny, Brack, Wołżski, Saławat, Nachodka, Nowokujbyszewsk, Niżniekamsk. W 2005 w gospodarce było zatrudnionych 74 mln osób; struktura zatrudnienia ludności zawodowo czynnej: rolnictwo 10,3%, przemysł 21,4%, usługi 68,3% (2004); bezrobocie 7,6% (2005).
Ilustracje
Russkoje ustie, suszenie ryb (Rosja)fot. A. Mazurkiewicz/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Przeglądaj encyklopedię