platyny stopy
 
Encyklopedia
platyny stopy,
stopy, których gł. składnikiem jest platyna, a dodatkami stopowymi: srebro, złoto, rod, pallad, iryd, ruten, miedź, nikiel.
Odznaczają się dużą plastycznością w niskiej i podwyższonej temperaturze oraz odpornością na działanie wielu kwasów, zasad i tlenu; s.p. wykazują większą odporność na korozję od czystego metalu; są stosowane w różnych dziedzinach techniki (m.in. w przemyśle chem. i elektronicznym), w jubilerstwie oraz jako luty; ze s.p. z rodem (ok. 10%), tzw. platynorodu, wytwarza się termoelementy, np. termopary platyna–platynorod, pracujące do temp. 1300°C, a krótkotrwale nawet do 1600°C (w czasie pracy muszą być chronione rurką z ogniotrwałej ceramiki ze względu na wrażliwość platynorodu na działanie m.in. par metali i niektórych niemetali, np. krzemu, fosforu, siarki); s.p. z irydem (10%) posłużył do sporządzenia międzynar. wzorców kilograma i metra. Stopy platyna–pallad (10–20% palladu) oraz platyna–miedź (2,5–8,5% miedzi) są stosowane w jubilerstwie; w Polsce dla s.p. obowiązuje jedna jubilerska próba — 0,950.
Przeglądaj encyklopedię