Encyklopedia PWN - rzetelne źródło informacji

Paderewski Ignacy Jan

reklama
Paderewski Ignacy Jan
fot. Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN

Paderewski Ignacy Jan, ur. 18 XI 1860, Kuryłówka (Podole), zm. 29 VI 1941, Nowy Jork, pianista, kompozytor, polityk, działacz społeczny.

1872–78 studiował grę na fortepianie, m.in. u J. Śliwińskiego i J. Janothy, w Instytucie Muzycznym Warszawskim; 1876 Paderewski odbył podróż koncertową po prowincjonalnych miastach Rosji i północnej Polski; 1878 podjął pracę nauczyciela w Instytucie Muzycznym Warszawskim, rozwijając również działalność koncertową (w głównych ośrodkach europejskich) i kompozytorską; zdobył przyjaźń i poparcie m.in. H. Modrzejewskiej; kontynuował studia kompozytorskie w Berlinie (1881 u F. Kiela i 1884 u H. Urbana) oraz pianistyczne w Wiedniu (1884 u T. Leszetyckiego); 1885 został mianowany profesorem konserwatorium w Strasburgu; 1891–92 odbył pierwsze tournée po Stanach Zjednoczonych; 1896 zamieszkał w Morges (Szwajcaria), 1913 osiadł w Stanach Zjednoczonych; zyskał sławę jednego z najwybitniejszych pianistów świata; 1936 wystąpił w filmie L. Mendesa Sonata księżycowa; w twórczości kompozytorskiej, utrzymanej w stylistyce neoromantycznej, hołdował klasycznym formom (forma sonatowa, wariacje), nawiązywał do polskiej muzyki ludowej, stosował niekiedy archaizacje (popularny Menuet G-dur na fortepian); ważniejsze utwory: Symfonia h-moll (1907), Koncert fortepianowy a-moll (1888), Fantazja polska na fortepian i orkiestrę (1893), utwory fortepianowe, m.in. Humoreski koncertowe (ze znanym Krakowiakiem fantastycznym), pieśni solowe, opera Manru (wystawienie Drezno 1901); 1935–40 współredaktor (z L. Bronarskim i J. Turczyńskim) Dzieł wszystkich F. Chopina. Działalność polityczną i społeczną rozpoczął przed I wojną światową, podejmując (głównie w Stanach Zjednoczonych) akcje na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości; wspierał finansowo wielu artystów i liczne przedsięwzięcia, m.in. ufundował 1898 konkurs kompozytorski w Dreźnie, 1910 Pomnik Grunwaldzki w Krakowie, 1900 stworzył Fundusz im. I.J.Paderewskiego na nagrody dla kompozytorów amerykańskich; po wybuchu I wojny światowej założył (wraz z H. Sienkiewiczem) Komitet Pomocy Polskim Ofiarom Wojny z siedzibą w Vevey (Szwajcaria) i Polish Relief Fund w Londynie; 1917–18 reprezentował w USA paryski Komitet Narodowy Polski; 1918 wrócił do kraju; 1919 premier i minister spraw zagranicznych; zbliżony do ND; jako przedstawiciel Polski podpisał 1919 wersalski traktat pokojowy; 1920–21 delegat Polski przy Lidze Narodów; 1936 jeden z inicjatorów Frontu Morges; od 1940 przewodniczący Rady Narodowej we Francji, a następnie w Londynie; zmarł w USA, prochy sprowadzono 1992 do Polski. Pamiętniki (1939, wydanie polskie 1961, wydanie nowe 1992).

Paderewski Ignacy Jan.

Paderewski Ignacy Jan.
Powitanie I.J. Paderewskiego w Poznaniu, 26 XII 1918

fot. Archiwum Dokumentacji Mechanicznej
Paderewski Ignacy Jan,  Sześć Pieśni

Paderewski Ignacy Jan, Sześć Pieśni
do słów Adama Mickiewicza, Berlin-Poznań 1894 — Biblioteka Narodowa w Warszawie.

fot. Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Paderewski Ignacy Jan, przemówienie

Paderewski Ignacy Jan, przemówienie
podczas obchodów pięćsetlecia zwycięstwa pod Grunwaldem w Krakowie

fot. S. Stachowski/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Arlingtoński Cmentarz Narodowy

Arlingtoński Cmentarz Narodowy, tablica pamiątkowa w miejscu, gdzie był grób I.J. Paderewskiego (USA)

fot. A. Rolak/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Muzeum Ignacego J. Paderewskiego

Muzeum Ignacego J. Paderewskiego,
salonik — fragment ekspozycji

fot. A. Szymański, L. Wawrynkiewicz/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Fortepian

Fortepian

rys. O. Puchalski/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN

Polecamyksiążki w Księgarni PWNwszystkie książki

Wydawnictwo Naukowe PWN Księgarnia Internetowa PWN
Copyright © 2010 WN PWN