Encyklopedia PWN - rzetelne źródło informacji

Ostwald Wilhelm Friedrich

Ostwald Wilhelm Friedrich

Tabele
  • Nobla Nagrody 1901–2013
Hasła powiązane
reklama

Ostwald Wilhelm Friedrich Wymowa, ur. 2 XI 1853, Ryga, zm. 4 IV 1932, Grossbothen k. Lipska, ojciec Wolfganga, niemiecki chemik i filozof;

profesor politechniki w Rydze, uniwersytetu w Lipsku; członek Petersburskiej AN; twórca chemii fizycznej; prace dotyczące powinowactwa chemicznego, równowagi chemicznej i dynamiki reakcji w roztworach, katalizy; odkrył zależność stopnia dysocjacji elektrolitu od jego stężenia w rozpuszczalniku (tzw. prawo rozcieńczeń O.); opracował katalityczną metodę utleniania amoniaku do tlenku azotu; 1909 Nagroda Nobla.

Nobla Nagrody 1901–2013

 

Nagrody Nobla 1901–2013
Rok Fizyka Chemia Fizjologia i medycyna Literatura Nagroda Pokojowa Ekonomiaa
1901 W.C. Röntgen (Niemcy) J.H.  van’t Hoff (Holandia) E.  von Behring (Niemcy) Sully Prudhomme (Francja) 1/2 J.H. Dunant (Szwajcaria) 1/2 F. Passy (Francja)   —
1902 1/2 H.A. Lorentz (Holandia) 1/2 P. Zeeman (Holandia) E.H. Fischer (Niemcy) R. Ross (W. Brytania) N.M.Th. Mommsen (Niemcy) 1/2 É. Ducommun (Szwajcaria) 1/2 Ch.A. Gobat (Szwajcaria)
1903 1/2 A.H. Becquerel (Francja) 1/4 P. Curie (Francja) 1/4 M. Skłodowska-
Curie
(Francja, pochodzenia polskiego; drugi raz chemia 1911)
S.A. Arrhenius (Szwecja) N.R. Finsen (Dania) B.M. Björnson (Norwegia) W.R. Cremer (W. Brytania)
1904 J.W. Strutt, lord Rayleigh (W. Brytania) W. Ramsay (W. Brytania) I.P. Pawłow (Rosja) 1/2 J. Echegaray (Hiszpania) 1/2 F. Mistral (Francja) Instytut Prawa Międzynarodowego (instytucja międzynarodowa)
1905 Ph.E.A. von Lenard (Niemcy) A. Ritter von Baeyer (Niemcy) R. Koch (Niemcy) H. Sienkiewicz (Polska) B. von Suttner (Austria)
1906 J.J. Thomson (W. Brytania) H.F. Moissan (Francja) 1/2 C. Golgi (Włochy) 1/2 S. Ramón y Cajal (Hiszpania) G. Carducci (Włochy) Th. Roosevelt (USA)
1907 A.A. Michelson (USA) E. Buchner (Niemcy) Ch.L.A. Laveran (Francja) R. Kipling (W. Brytania) 1/2 L. Renault (Francja) 1/2 E.T. Moneta (Włochy)
1908 G. Lippmann (Francja) E. Rutherford (W. Brytania) 1/2 P. Ehrlich (Niemcy) 1/2 I.I. Miecznikow (Rosja) R. Eucken (Niemcy) 1/2 K.P. Arnoldson (Szwecja) 1/2 F. Bajer (Dania)
1909 1/2 G. Marconi (Włochy) 1/2 K.F. Braun (Niemcy) W. Ostwald (Niemcy) E.Th. Kocher (Szwajcaria) S. Lagerlöf (Szwecja) 1/2 A.M.F. Beernaert (Belgia) 1/2 P.H.B. Balluet d’Estournelles de Constant (Francja)
1910 J.D. van der Waals (Holandia) O. Wallach (Niemcy) A. Kossel (Niemcy) P. von Heyse (Niemcy) Międzynarodowe Stałe Biuro Pokoju (instytucja międzynarodowa)
1911 W. Wien (Niemcy) M. Skłodowska–
Curie
(Francja, pochodzenia polskiego; pierwszy raz fizyka 1903)
A. Gullstrand (Szwecja) M. Maeterlinck (Niemcy) 1/2 A.H. Fried (Austria) 1/2 T.M.C. Asser (Holandia)
1912 N.G. Dalén (Szwecja) 1/2 V.A.F. Grignard (Francja) 1/2 P. Sabatier (Francja) A. Carrel (USA, pochodzenia francuskiego) G. Hauptmann (Niemcy) E. Root (USA)
1913 H. Kamerlingh-
Onnes
(Holandia)
A. Werner (Szwajcaria) Ch.R. Richet (Francja) R. Tagore (Indie) H.-M. Lafontaine (Belgia)
1914 M. von Laue (Niemcy) Th.W. Richards (USA) R. Bárány (Austria) nagrody nie przyznano nagrody nie przyznano
1915 1/2 W.H. Bragg (W. Brytania) 1/2 W.L. Bragg (W. Brytania) R.M. Willstätter (Niemcy) nagrody nie przyznano R. Rolland (Francja) nagrody nie przyznano
1916 nagrody nie przyznano nagrody nie przyznano nagrody nie przyznano V. von Heidenstam (Szwecja) nagrody nie przyznano
1917 Ch.G. Barkla (W. Brytania) nagrody nie przyznano nagrody nie przyznano 1/2 K. Gjellerup (Dania) 1/2 L.H. Pontoppidan (Dania) Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża (organizacja międzynarodowa; drugi raz 1944)
1918 M.K.E. Planck (Niemcy) F. Haber (Niemcy) nagrody nie przyznano nagrody nie przyznano nagrody nie przyznano
1919 J. Stark (Niemcy) nagrody nie przyznano J.J.B. Bordet (Belgia) C. Spitteler (Szwajcaria) Th.W. Wilson (USA)
1920 Ch.É. Guillaume (Francja) W.H. Nernst (Niemcy) S.A.S. Krogh (Dania) K. Hamsun (Norwegia) L. Bourgeois (Francja)
1921 A. Einstein (Niemcy) F. Soddy (W. Brytania) nagrody nie przyznano A. France (Francja) 1/2 H.K. Branting (Szwecja) 1/2 Ch.L. Lange (Norwegia)
1922 N.H. Bohr (Dania) F.W. Aston (W. Brytania) 1/2 A.V. Hill (W. Brytania) 1/2 O.F. Meyerhof (Niemcy) J. Benavente y Martínez (Hiszpania) F. Nansen (Norwegia)
1923 R.A. Millikan (USA) F. Pregl (Austria) 1/2 F.G. Banting (Kanada) 1/2 J.J.R. Macleod (Kanada, pochodzenia szkockiego) W.B. Yeats (Irlandia) nagrody nie przyznano
1924 K.M.G. Siegbahn (Szwecja) nagrody nie przyznano W. Einthoven (Holandia) W.S. Reymont (Polska) nagrody nie przyznano
1925 1/2 J. Franck (Niemcy) 1/2 G.L. Hertz (Niemcy) R.A. Zsigmondy (Niemcy, pochodzenia austriackiego) nagrody nie przyznano G.B. Shaw (W. Brytania, pochodzenia irlandzkiego) 1/2 J.A. Chamberlain (W. Brytania) 1/2 Ch.G. Dawes (USA)
1926 J.B. Perrin (Francja) Th. Svedberg (Szwecja) J.A. Fibiger (Dania) G. Deledda (Włochy) 1/2 A. Briand (Francja) 1/2 G. Stresemann (Niemcy)
1927 1/2 A.H. Compton (USA) 1/2 Ch.Th.R. Wilson (W. Brytania) H.O. Wieland (Niemcy) J. Wagner von Jauregg (Austria) H. Bergson (Francja) 1/2 F.É. Buisson (Francja) 1/2 L. Quidde (Niemcy)
1928 O.W. Richardson (W. Brytania) A.O.R. Windaus (Niemcy) Ch.J. Nicolle (Francja) S. Undset (Norwegia) nagrody nie przyznano
1929 L.-V. De Broglie (Francja) 1/2 A. Harden (W. Brytania) 1/2 H.K.A. von Euler-Chelpin (Szwecja, pochodzenia niemieckiego) 1/2 Ch. Eijkman (Holandia) 1/2 F.G. Hopkins (W. Brytania) Th. Mann (Niemcy) F.B. Kellogg (USA)
1930 Ch.V. Raman (Indie) H. Fischer (Niemcy) K. Landsteiner (Austria) S. Lewis (USA) N. Söderblom (Szwecja)
1931 nagrody nie przyznano 1/2 F. Bergius (Niemcy) 1/2 C. Bosch (Niemcy) O.H. Warburg (Austria) E.A. Karlfeldt (Szwecja, pośmiertnie) 1/2 J. Addams (USA) 1/2 N.M. Butler (USA)
1932 W.C. Heisenberg (Niemcy) I. Langmuir (USA) 1/12 E.D. Adrian (W. Brytania) 1/2 Ch.S. Sherrington (W. Brytania) J. Galsworthy (W. Brytania) nagrody nie przyznano
1933 1/2 P.A.M. Dirac (W. Brytania) 1/2 E. Schrödinger (Niemcy, pochodzenia austriackiego) nagrody nie przyznano Th.H. Morgan (USA) I. Bunin (ZSRR, na emigracji) N. Angell (W. Brytania)
1934 nagrody nie przyznano H.C. Urey (USA) 1/3 G.R. Minot (USA) 1/3 W.P. Murphy (USA) 1/3 G.H. Whipple (USA) L. Pirandello (Włochy) A. Henderson (W. Brytania)
1935 J. Chadwick (W. Brytania) 1/2 F.J. Joliot-Curie (Francja) 1/2 I. Joliot-Curie (Francja) H. Spemann (Niemcy) nagrody nie przyznano C. von Ossietzky (Niemcy)
1936 1/2 V.F. Hess (Austria) 1/2 C.D. Anderson (USA) P.J.W. Debye (Holandia) 1/2 H.H. Dale (W. Brytania) 1/2 O. Loewi (Austria, pochodzenia niemieckiego) E.G. O’Neill (USA) C. de Saavedra Lamas (Argentyna)
1937 1/2 C.J. Davisson (USA) 1/2 G.P. Thomson (W. Brytania) 1/2 W.N. Haworth (W. Brytania) 1/2 P. Karrer (Szwajcaria) A. Szent-Györgyi (Węgry) R. Martin du Gard (Francja) E.A.R. Cecil (W. Brytania)
1938 E. Fermi (Włochy) R. Kuhn (Niemcy, odmówił przyjęcia; A. Hitler I 1937 zabronił Niemcom przyjmowania Nagrody Nobla) C.J.F. Heymans (Belgia) P. Buck (USA) Międzynarodowy Urząd Nansenowski do spraw Uchodźców (miedzynarodowa instytucja, zał. 1931)
1939 E.O. Lawrence (USA) 1/2 A. Butenandt (Niemcy, odmówił przyjęcia; A. Hitler I 1937 zabronił Niemcom przyjmowania Nagrody Nobla) 1/2 L. Ružička (Szwajcaria, pochodzenia chorwackiego) G. Domagk (Niemcy, odmówił przyjęcia; A. Hitler I 1937 zabronił Niemcom przyjmowania Nagrody Nobla) F.E. Sillanpää (Finlandia) nagrody nie przyznano
1940 nagrody nie przyznano nagrody nie przyznano nagrody nie przyznano nagrody nie przyznano nagrody nie przyznano
1941 nagrody nie przyznano nagrody nie przyznano nagrody nie przyznano nagrody nie przyznano nagrody nie przyznano
1942 nagrody nie przyznano nagrody nie przyznano nagrody nie przyznano nagrody nie przyznano nagrody nie przyznano
1943 O. Stern (USA, pochodzenia niemieckiego) G. de Hevesy (Dania, pochodzenia węgierskiego) 1/2 H.C.P. Dam (Dania) 1/2 E.A. Doisy (USA) nagrody nie przyznano nagrody nie przyznano
1944 I.I. Rabi (USA) O. Hahn (Niemcy) 1/2 J. Erlanger (USA) 1/2 H.S. Glasser (USA) J.V. Jensen (Dania) Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża (organizacja międzynarodowa; pierwszy raz 1917)
1945 W. Pauli (Szwajcaria, pochodzenia austriackiego) A.I. Virtanen (Finlandia) 1/3 A. Fleming (W. Brytania) 1/3 H.W. Florey (W. Brytania) 1/3 E.B. Chain (W. Brytania) G. Mistral (Chile) C. Hull (USA)
1946 P.W. Bridgman (USA) 1/3 J.B. Sumner (USA) 1/3 J.H. Northrop (USA) 1/3 W.M. Stanley (USA) H.J. Muller (USA) H. Hesse (Szwajcaria) 1/2 E.G. Balch (USA) 1/2 J.R. Mott (USA)
1947 E.V. Appleton (W. Brytania) R. Robinson (W. Brytania) 1/2 B.A. Houssay (Argentyna) 1/4 C.F. Cori (USA, pochodzenia czeskiego) 1/4 G.Th. Cori (USA, pochodzenia czeskiego) A. Gide (Francja) 1/2 American Friends Service Committee (USA, organizacja amerykańskich kwakrów) 1/2 Friends Service Council (W. Brytania, organizacja brytyjskich kwakrów)
1948 P.M.S. Blackett (W. Brytania) A.W. Tiselius (Szwecja) P.H. Müller (Szwajcaria) T.S. Eliot (W. Brytania) nagrody nie przyznano
1949 Yukawa Hideki (Japonia) W. Giauque (USA) 1/2 A.C. Moniz (Portugalia) 1/2 W.R. Hess (Szwajcaria) W.H. Faulkner (USA) J. Boyd-Orr (W. Brytania)
1950 C.F. Powell (W. Brytania) 1/2 K. Alder (RFN) 1/2 O.P. Diels (RFN) 1/3 Ph.Sh. Hench (USA)1/3 E.C. Kendall (USA) 1/3 T. Reichstein (Szwajcaria) B.A.W. Russell (W. Brytania) R.J. Bunche (USA)
1951 1/2 J.D. Cockcroft (W. Brytania) 1/2 E.Th.S. Walton (Irlandia) 1/2 E.M. McMillan (USA) 1/2 G.Th. Seaborg (USA) M. Theiler (USA, pochodzenia południowo- -afrykańskiego) P. Lagerkvist (Szwecja) L. Jouhaux (Francja)
1952 1/2 F. Bloch (USA, pochodzenia szwajcarskiego) 1/2 E.M. Purcell (USA) 1/2 A.J.P. Martin (W. Brytania) 1/2 R.L.M. Synge (W. Brytania) S.A. Waksman (USA) F. Mauriac (Francja) A. Schweitzer (Francja, Alzatczyk)
1953 F. Zernike (Holandia) H. Staudinger (RFN) 1/2 H.A. Krebs (W. Brytania, pochodzenia niemieckiego) 1/2 F.A. Lipmann (USA, pochodzenia niemieckiego) W.L.S. Churchill (W. Brytania) G.C. Marshall (USA)
1954 1/2 W. Bothe (RFN) 1/2 M. Born (RFN) L.C. Pauling (USA; drugi raz Nagroda Pokojowa 1962) 1/3 J.F. Enders (USA) 1/3 F.Ch. Robbins (USA) 1/3 Th.H. Weller (USA) E. Hemingway (USA) Urząd Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do spraw Uchodźców (międzynarodowa instytucja; drugi raz 1981)
1955 1/2 P. Kusch (USA) 1/2 W.E. Lamb (USA) V. du Vigneaud (USA) A.H.Th. Theorell (Szwecja) H.K. Laxness (Islandia) nagrody nie przyznano
1956 1/3 J. Bardeen (USA, drugi raz 1972) 1/3 W.H. Brattain (USA) 1/3 W.B. Shockley (USA) 1/2 C.N. Hinshelwood (W. Brytania) 1/2 N.N. Siemionow (ZSRR) 1/3 W. Forßmann (RFN) 1/3 D.W. Richards (USA) 1/3 A.F. Cournand (USA, pochodzenia francuskiego) J.R. Jiménez (Hiszpania) nagrody nie przyznano
1957 1/2 T.D. Lee (USA, pochodzenia chińskiego) 1/2 Ch.N. Yang (USA, pochodzenia chińskiego) A.R. Todd (W. Brytania) D. Bovet (Włochy, pochodzenia szwajcarskiego) A. Camus (Francja) L.B. Pearson (Kanada)
1958 1/3 P.A. Czerenkow (ZSRR) 1/3 I.M. Frank (ZSRR) 1/3 I.J. Tamm (ZSRR) F. Sanger (W. Brytania; drugi raz 1980) 1/2 J. Lederberg (USA) 1/4 G.W. Beadle (USA) 1/4 E.L. Tatum (USA) B. Pasternak (ZSRR, nagroda nie przyjęta) D.G. Pire (Belgia)
1959 1/2 O. Chamberlain (USA) 1/2 E.G. Segrè (USA, pochodzenia włoskiego) J. Heyrovský (ČSRS) 1/2 A. Kornberg (USA) 1/2 S. Ochoa (USA, pochodzenia hiszpańskiego) S. Quasimodo (Włochy) Ph.J. Noel-Baker (W. Brytania)
1960 D.A. Glaser (USA) W.F. Libby (USA) 1/2 F.M. Burnet (Australia) 1/2 P.B. Medawar (W. Brytania) Saint-John Perse (Francja) A.J. Luthuli (RPA, Zulus)
1961 1/2 R. Hofstadter (USA) 1/2 R.I. Mössbauer (RFN) M. Calvin (USA) G. von Békésy (USA, pochodzenia węgierskiego) I. Andrić (Jugosławia) D. Hammarskjöld (Szwecja)
1962 L. Landau (ZSRR) 1/2 J.C. Kendrew (W. Brytania) 1/2 M.F. Perutz (W. Brytania, pochodzenia austriackiego) 1/3 F.H.C. Crick (W. Brytania) 1/3 M.H.F. Wilkins (W. Brytania) 1/3 J.D. Watson (USA) J. Steinbeck (USA) L.C. Pauling (USA; pierwszy raz chemia 1954)
1963 1/2 E.P. Wigner (USA, pochodzenia węgierskiego) 1/4 H.J.D. Jensen (RFN) 1/4 M. Goeppert-
Mayer
(USA, pochodzenia niemieckiego)
1/2 G. Natta (Włochy) 1/2 K. Ziegler (RFN) 1/3 J.C. Eccles (Australia) 1/3 A.L.Hodgkin (W. Brytania) 1/3 A.F. Huxley (W. Brytania) J. Seferis (Grecja) Liga Stowarzyszeń Czerwonego Krzyża Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża (organizacja międzynarodowa; pierwszy raz 1917, drugi 1944)
1964 1/2 Ch.H. Townes (USA) 1/4 N. Basow (ZSRR) 1/4 A. Prochorow (ZSRR) D. Crowfoot-
Hodgkin
(W. Brytania)
1/2 F.F.K. Lynen (RFN) 1/2 K.E. Bloch (USA, pochodzenia niemieckiego) J.-P. Sartre (Francja, nagroda nie przyjęta) M.L. King (USA)
1965 1/3 Tomonaga Shin’ichirō (Japonia) 1/3 R.Ph. Feynman (USA) 1/3 J.S. Schwinger (USA) R.B. Woodward (USA) 1/3 J. Monod (Francja) 1/3 A.M. Lwoff (Francja) 1/3 F. Jacob (Francja) M. Szołochow (ZSRR) Fundusz Narodów Zjednoczonych Pomocy Dzieciom (UNICEF, międzynarodowa instytucja)
1966 A. Kastler (Francja) R.S. Mulliken (USA) 1/2 F.P. Rous (USA) 1/2 Ch.B. Huggins (USA) 1/2 Sz.J. Agnon (Izrael) 1/2 N. Sachs (Szwecja, pochodzenia niemieckiego, emigrantka) nagrody nie przyznano
1967 H.A. Bethe (USA) 1/2 M. Eigen (RFN) 1/4 R.G.W. Norrish (W. Brytania) 1/4 G. Porter (W. Brytania) 1/3 R.A. Granit (Szwecja) 1/3 H.K. Hartline (USA) 1/3 G. Wald (USA) M.A. Asturias (Gwatemala) nagrody nie przyznano
1968 L.W. Alvarez (USA) L. Onsager (USA) 1/3 R.W. Holley (USA) 1/3 H.G. Khorana (USA, pochodzenia indyjskiego) 1/3 M.W. Nirenberg (USA) Kawabata Yasunari (Japonia) R. Cassin (Francja)
1969 M. Gell-Mann (USA) 1/2 D.H.R. Barton (W. Brytania) 1/2 O. Hassel (Norwegia) 1/3 M. Delbrück (USA) 1/3 A.D. Hershey (USA) 1/3 S.E. Luria (USA) S. Beckett (Irlandia) Międzynarodowa Organizacja Pracy (MOP, organizacja międzynarodowa) 1/2 R. Frisch (Norwegia) 1/2 J. Tinbergen (Holandia)
1970 1/2 H. Alfvén (Szwecja) 1/2 L.E.F. Néel (Francja) L. Leloir (Argentyna) 1/3 J. Axelrod (USA) 1/3 U.S. von Euler (Szwecja) 1/3 B. Katz (W. Brytania) A. Sołżenicyn (ZSRR) N.E. Borlaug (USA) P.A. Samuelson (USA)
1971 D. Gabor (W. Brytania, pochodzenia węgierskiego) G. Herzberg (Kanada, pochodzenia niemieckiego) E.W. Sutherland (USA) P. Neruda (Chile) W. Brandt (RFN) S. Kuznets (USA)
1972 1/3 J. Bardeen (USA, pierwszy raz 1956) 1/3 L.N. Cooper (USA) 1/3 J.R. Schrieffer (USA) 1/2 Ch.B. Anfinsen (USA) 1/4 S. Moore (USA) 1/4 W.H. Stein (USA) 1/2 G.M. Edelman (USA) 1/2 R.R. Porter (W. Brytania) H. Böll (RFN) nagrody nie przyznano 1/2 J.R. Hicks (W. Brytania) 1/2 K.J. Arrow (USA)
1973 1/4 Esaki Leo (USA, pochodzenia japońskiego) 1/4 I. Giaever (USA) 1/2 B.D. Josephson (W. Brytania) 1/2 E.O. Fischer (RFN) 1/2 G. Wilkinson (W. Brytania) 1/3 K. Ritter von Frisch (RFN) 1/3 K. Lorentz (Austria) 1/3 N. Tinbergen (Holandia) P. White (Australia) 1/2 H. Kissinger (USA) 1/2 Le Duc Tho (Wietnam, nagroda nie przyjęta) W. Leontief (USA, pochodzenia rosyjskiego)
1974 1/2 M. Ryle (W. Brytania) 1/2 A. Hewish (W. Brytania) P.J. Flory (USA) 1/3 A. Claude (Belgia) 1/3 Ch.R. de Duve (Belgia) 1/3 G.E. Palade (USA) 1/2 E. Johnson (Szwecja) 1/2 H. Martinson (Szwecja) 1/2 Satō Eisaku (Japonia)1/2 S. MacBride (Irlandia) 1/2 K.G. Myrdal (Szwecja) 1/2 F.A. von Hayek (W. Brytania, pochodzenia austriackiego)
1975 1/3 A.N. Bohr (Dania) 1/3 B.R. Mottelson (Dania) 1/3 L.J. Rainwater (USA) 1/2 J.W. Cornforth (W. Brytania) 1/2 V. Prelog (Szwajcaria, pochodzenia serbskiego) 1/3 D. Baltimore (USA) 1/3 R. Dulbecco (USA) 1/3 H.M. Temin (USA) E. Montale (Włochy) A. Sacharow (ZSRR) 1/2 L. Kantorowicz (ZSRR) 1/2 T.Ch. Koopmans (USA, pochodzenia holenderskiego)
1976 1/2 B. Richter (USA) 1/2 S. Ting (USA) W.N. Lipscomb (USA) 1/2 B.S. Blumberg (USA) 1/2 D.C. Gajdusek (USA, pochodzenia czeskiego) S. Bellow (USA) 1/2 B. Williams (W. Brytania, Irlandia Północna) 1/2 M. Corrigan (W. Brytania, Irlandia Północna) M. Friedman (USA)
1977 1/3 Ph.W. Anderson (USA) 1/3 N.F. Mott (W. Brytania) 1/3 J.H. Van Vleck (USA) I. Prigogine (Belgia, pochodzenia rosyjskiego) 1/4 R.Ch.L. Guillemin (USA, pochodzenia francuskiego) 1/4 A.V. Schally (USA) 1/2 R.S. Yalow (USA) V. Aleixandre y Merlo (Hiszpania) Amnesty International (organizacja międzynarodowa) 1/2 B.G. Ohlin (Szwecja)1/2 J.E. Meade (W. Brytania)
1978 1/2 P.L. Kapica (ZSRR) 1/4 A.A. Penzias (USA) 1/4 R.W. Wilson (USA) P.D. Mitchell (W. Brytania) 1/3 W. Arber (Szwajcaria) 1/3 D. Nathans (USA) 1/3 H.O. Smith (USA) I.B. Singer (USA, pochodzenia żydowsko-
polskiego)
1/2 M. Begin (Izrael) 1/2 A. as-Sadat (Egipt) H.A. Simon (USA)
1979 1/3 S.L. Glashow (USA) 1/3 A. Salam (Pakistan) 1/3 S. Weinberg (USA) 1/2 H.C. Brown (USA) 1/2 G. Wittig (RFN) 1/2 A.M. Cormack (USA) 1/2 G.N. Hounsfield (W. Brytania) O. Elitis (Grecja) Matka Teresa (Indie, pochodzenia albańskiego) 1/2 A.W. Lewis (W. Brytania) 1/2 T.W. Schultz (USA)
1980 1/2 J.W. Cronin (USA) 1/2 V.L. Fitch (USA) 1/2 P. Berg (USA) 1/4 W. Gilbert (USA) 1/4 F. Sanger (W. Brytania; pierwszy raz 1958) 1/3 B. Benacerraf (USA) 1/3 J.B.G. Dausset (Francja) 1/3 G.D. Snell (USA) Cz. Miłosz (Polska) A. Pérez Esquivel (Argentyna) L.R. Klein (USA)
1981 1/2 K.M. Siegbahn (Szwecja) 1/4 N. Bloembergen (USA, pochodzenia holenderskiego) 1/4 A.L. Schawlow (USA) 1/2 Ken’ichi Fukui (Japonia) 1/2 R. Hoffmann (USA, pochodzenia polskiego) 1/2 R.W. Sperry (USA) 1/4 D.H. Hubel (USA, pochodzenia kanadyjskiego) 1/4 T.N. Wiesel (Szwecja) E. Canetti (Austria) Urząd Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do spraw Uchodźców (międzynarodowa instytucja; pierwszy raz 1954) J. Tobin (USA)
1982 K.G. Wilson (USA) A. Klug (W. Brytania) 1/3 S.K. Bergström (Szwecja) 1/3 B.I. Samuelsson (Szwecja) 1/3 J.R. Vane (W. Brytania) G. García Márquez (Kolumbia) 1/2 A. García Robles (Meksyk) 1/2 A. Myrdal (Szwecja) G.J. Stigler (USA)
1983 1/2 S. Chandrasekhar (USA, pochodzenia indyjskiego) 1/2 W.A. Fowler (USA) H. Taube (USA) B. McClintock (USA) W.G. Golding (W. Brytania) L. Wałęsa (Polska) G. Debreu (USA, pochodzenia francuskiego)
1984 1/2 C. Rubbia (Włochy) 1/2 S. van der Meer (Holandia) R.B. Merrifield (USA) 1/3 N.K. Jerne (W. Brytania, pochodzenia duńskiego) 1/3 G.J.F. Köhler (RFN) 1/3 C. Milstein (W. Brytania, pochodzenia argentyńskiego) J. Seifert (ČSRS) D. Tutu (RPA) R. Stone (W. Brytania)
1985 K. von Klitzing (RFN) 1/2 H.A. Hauptman (USA) 1/2 J. Karle (USA) 1/2 M.S. Brown (USA) 1/2 J.L. Goldstein (USA) C. Simon (Francja) Międzynarodowy Ruch „Lekarze Przeciwko Wojnie Jądrowej” F. Modigliani (USA)
1986 1/2 E. Ruska (RFN) 1/4 G. Binnig (RFN) 1/4 A. Rohrer (Szwajcaria) 1/3 D.R. Herschbach (USA) 1/3 Lee Yuan Tseh (USA, Tajwan) 1/3 J.Ch. Polanyi (Kanada) 1/2 S. Cohen (USA) 1/2 R. Levi-
Montalcini
(Włochy)
W. Soyinka (Nigeria) E. Wiesel (USA) J.M. Buchanan (USA)
1987 1/2 J.G. Bednorz (RFN) 1/2 K.A. Müller (Szwajcaria) 1/3 D.J. Cram (USA) 1/3 Ch.J. Pedersen (USA) 1/3 J.-M. Lehn (Francja) Tonegawa Susumu (Japonia) I. Brodski (ZSRR) O. Arias Sánchez (Kostaryka) R.M. Solow (USA)
1988 1/3 L.M. Lederman (USA) 1/3 M. Schwartz (USA) 1/3 J. Steinberger (USA, pochodzenia niemieckiego) 1/3 J. Deisenhofer (RFN) 1/3 R. Huber (RFN) 1/3 H. Michel (RFN) 1/3 J.W. Black (W. Brytania) 1/3 G.B. Elion (USA) 1/3 G.H. Hitchings (USA) N. Mahfuz (Egipt) Siły Pokojowe ONZ M. Allais (Francja)
1989 1/4 H. Dehmelt (USA, pochodzenia niemieckiego) 1/4 W. Paul (RFN) 1/2 N.F. Ramsey (USA) 1/2 S. Altman (USA, pochodzenia kanadyjskiego) 1/2 T.R. Cech (USA) 1/2 J.M. Bishop (USA) 1/2 H.E. Varmus (USA) C.J. Cela (Hiszpania) Dalajlama XIV (Tybet) T. Haavelmo (Norwegia)
1990 1/3 J.I. Friedman (USA) 1/3 H.W. Kendall (USA) 1/3 R.E. Taylor (Kanada) E.J. Corey (USA) 1/2 J.E. Murray (USA) 1/2 E.D. Thomas (USA) O. Paz (Meksyk) M. Gorbaczow (ZSRR) 1/3 H.M. Markowitz (USA) 1/3 M.H. Miller (USA) 1/3 W.F. Sharpe (USA)
1991 P.-G. de Gennes (Francja) R.R. Ernst (Szwajcaria) 1/2 B. Sakmann (Niemcy) 1/2 E. Neher (Niemcy) R. Gordimer (RPA) Aung San Suu Kyi (Birma) R.H. Coase (USA, pochodzenia brytyjskiego)
1992 G. Charpak (Francja, pochodzenia polskiego) R.A. Marcus (USA, pochodzenia kanadyjskiego) 1/2 E.H. Fischer (USA, pochodzenia szwajcarskiego) 1/2 E.G. Krebs (USA) D. Walcott (W. Brytania) R. Menchú (Gwatemala) G.S. Becker (USA)
1993 1/2 R.A. Hulse (USA) 1/2 J.H. Taylor, Jr (USA) 1/2 K.B. Mullis (USA) 1/2 M. Smith (Kanada) 1/2 R.J. Roberts (W. Brytania) 1/2 Ph.A. Sharp (USA) T. Morrison (USA) 1/2 N. Mandela (RPA) 1/2 F.W. de Klerk (RPA) 1/2 R.W. Fogel (USA) 1/2 D.C. North (USA)
1994 1/2 B.N. Brockhouse (Kanada) 1/2 C.G. Shull (USA) G. Olah (USA) 1/2 A.G. Gilman (USA) 1/2 M. Rodbell (USA) Ōe Kenzaburō (Japonia) 1/3 I. Rabin (Izrael) 1/3 S. Peres (Izrael) 1/3 J. Arafat (Palestyna) 1/3 J.C. Harsanyi (USA)1/3 J.F. Nash, Jr (USA)1/3 R. Selten (Niemcy)
1995 1/2 F. Reines (USA) 1/2 M.L. Perl (USA) 1/3 P. Crutzen (Holandia) 1/3 M.J. Molina (USA, pochodzenia meksykańskiego) 1/3 F.Sh. Rowland (USA) 1/3 Ch. Nüsslein- -Volhard (Niemcy) 1/3 E.F. Wieschaus (USA, pochodzenia szwajcarskiego) 1/3 E.B. Lewis (USA) S. Heaney (Irlandia) 1/2 J. Rotblat (W. Brytania, pochodzenia polskiego)1/2 Pugwash (międzynarodowy ruch uczonych na rzecz pokoju) R.E. Lucas (USA)
1996 1/3 D.M. Lee (USA) 1/3 R.C. Richardson (USA) 1/3 D.D. Osheroff (USA) 1/3 R.E. Smalley (USA) 1/3 R.F. Curl (USA) 1/3 H.W. Kroto (W. Brytania) 1/2 R. Zinkernagel (Szwajcaria) 1/2 P. Doherty (Australia) W. Szymborska (Polska) 1/2 C.F.X. Belo (Timor Wschodni) 1/2 J.R. Ramos-Horta (Timor Wschodni) 1/2 J.A. Mirrlees (W. Brytania) 1/2 W.S. Vickrey (USA, pochodzenia kanadyjskiego)
1997 1/3 S. Chu (USA) 1/3 W.D. Phillips (USA) 1/3 C.N. Cohen- -Tannoudji (Francja) 1/4 P.D. Boyer (USA) 1/4 J.E. Walker (W. Brytania) 1/2 J.C. Skou (Dania) S.B. Prusiner (USA) D. Fo (Włochy) 1/2 Międzynarodowa Kampania na rzecz Zakazu Min Przeciwpie-
chotnych (ICBL)
1/2 J. Williams (USA, koordynatorka ICBL)
1/2 R.C. Merton (USA) 1/2 M.S. Scholes (USA)
1998 1/3 H.L. Störmer (USA, pochodzenia niemieckiego) 1/3 R.B. Laughlin (USA) 1/3 D.C. Tsui (USA, pochodzenia chińskiego) 1/2 W. Kohn (USA, pochodzenia austriackiego) 1/2 J.A. Pople (W. Brytania) 1/3 R. Furchgott (USA) 1/3 L.J. Ignarro (USA) 1/3 F. Murad (USA) J. Saramago (Portugalia) 1/2 D. Trimble (W. Brytania, Irlandia Północna) 1/2 J. Hume (W. Brytania, Irlandia Północna) A.K. Sen (Indie)
1999 1/2 G.‘t Hooft (Holandia) 1/2 M.J.G. Veltman (Holandia) A.H. Zewail (Egipt) G. Blobel (Niemcy) G. Grass (Niemcy) Lekarze Bez Granic (organizacja międzynarodowa) R.A. Mundell (Kanada)
2000 1/2 J.S. Kilby (USA) 1/4 Ż.I. Ałfiorow (Rosja) 1/4 H. Kroemer (USA) 1/3 A.J. Heeger (USA) 1/3 A.G. MacDiarmid (USA) 1/3 H. Shirakawa (Japonia) 1/3 A. Carlsson (Szwecja) 1/3 P. Greengard (USA) 1/3 E. Kandel (USA) Gao Xingjian (Chiny) Kim De Dzung (Korea Południowa) 1/2 J.J. Heckman (USA) 1/2 D. McFadden (USA)
2001 1/3 E.A. Cornell (USA) 1/3 C.E. Wieman (USA) 1/3 W. Ketterle (Niemcy) 1/4 Noyori Ryōji (Japonia) 1/4 W.S. Knowles (USA) 1/2 B. Sharpless (USA) 1/3 P. Nurse (W. Brytania) 1/3 T. Hunt (W. Brytania) 1/3 L. Hartwell (USA) V.S. Naipaul (W. Brytania) 1/2 K. Annan (Ghana, sekretarz generalny ONZ) 1/2 Organizacja Narodów Zjedno- czonych 1/3 G.A. Akerlof (USA) 1/3 A.M. Spence (USA) 1/3 J.E Stiglitz (USA)
2002 1/4 R. Davis, Jr (USA) 1/4 Koshiba Masatoshi (Japonia) 1/2 R. Giacconi (USA) 1/4 J.B. Fenn (USA) 1/4 Tanaka Kōichi (Japonia) 1/2 K. Wüthrich (Szwajcaria) 1/3 S. Brenner (W. Brytania) 1/3 J.E. Sulston (W. Brytania) 1/3 H.R. Horvitz (USA) I. Kertész (Węgry) J. Carter (USA) 1/2 D. Kahnemann (USA, także obywatel Izraela) 1/2 V.L. Smith (USA)
2003 1/3 A.A. Abrikosow (USA, pochodzenia rosyjskiego) 1/3 W.L. Ginzburg (Rosja) 1/3 A.J. Leggett (W. Brytania) 1/2 P. Agre (USA) 1/2 R. MacKinnon (USA) 1/2 C. Lauterbur (USA) 1/2 P. Mansfield (W. Brytania) J.M. Coetzee (RPA) Shirin Ebadi (Iran) 1/2 R.F. Engle (USA) 1/2 C.W.J. Granger (W. Brytania)
2004 1/3 D.J.  Gross (USA) 1/3 H.D. Politzer (USA) 1/3 F. Wilczek (USA) 1/3 A. Ciechanover (Izrael) 1/3 A. Hershko (Izrael) 1/3 I. Rose (USA) 1/2 R. Axel (USA) 1/2 L.B. Buck (USA) E. Jelinek (Austria) W. Maathai (Kenia) 1/2 F.E. Kydland (Norwegia) 1/2 E.C. Prescott (USA)
2005 1/2 R.J. Glauber (USA) 1/4 J.L. Hall (USA) 1/4 T.W. Hänsch (Niemcy) 1/3 Y. Chauvin (Francja) 1/3 R. H. Grubbs (USA) 1/3 R. R. Schrock (USA) 1/2 B.J. Marshall (Australia) 1/2 R.J. Warren (Australia) H. Pinter (W. Brytania) 1/2 M. al-Baradei (Egipt) 1/2 Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (IAEA) 1/2 R.J. Aumann (Izrael) 1/2 Th.C. Schelling (USA)
2006 1/2 J.C. Mather (USA) 1/2 G.F. Smoot (USA) R.D. Kornberg (USA) 1/2 A.Z. Fire (USA) 1/2 C.C. Mello (USA) O. Pamuk (Turcja) 1/2 M. Junus (Bangladesz) 1/2 organizacja pomocy finansowej Grameen Bank E.S. Phelps (USA)
2007 1/2 A. Fert (Francja) 1/2 P. Grünberg (Niemcy) G. Ertl (Niemcy) 1/3 M.R. Capecchi (USA) 1/3 M.J. Evans (W. Brytania) 1/3 O. Smithies (USA) D. Lessing (W. Brytania) A. Gore (USA) 1/3 L. Hurwicz (USA) 1/3 E.S. Maskin (USA) 1/3 R.B. Myerson (USA)
2008 1/2 Nambu Yōichirō (USA) 1/4 Kobayashi Makoto (Japonia) 1/4 Maskawa Toshihide (Japonia) 1/3 M. Chalfie (USA) 1/3 Shimomura Osamu (USA) 1/3 R.Y. Tsien (USA) 1/2 H. zur Hausen (Niemcy) 1/4 L. Montagnier (Francja) 1/2 F. Barré-Sinoussi (Francja) J.-M. G. Le Clézio (Francja) M.A. Ahtisaari (Finlandia) P. Krugman (USA)
2009 1/2 C.K. Kao (Chiny) 1/4 W.S. Boyle (USA) 1/4 G.E. Smith (USA) 1/3 V. Ramakrishnan (W. Brytania) 1/3 T.A. Steitz (USA) 1/3 A.E. Yonath (Izrael) 1/3 E.H. Blackburn (USA) 1/3 C.W. Greider (USA) 1/3 J.W. Szostak (USA) H. Müller (Niemcy) B.H. Obama (USA) 1/2 E. Ostrom (USA) 1/2 O.E. Williamson (USA)
2010 1/2 A.K. Gejm (W. Brytania, pochodzenia rosyjskiego) 1/2 K.S. Nowosiołow (W. Brytania, pochodzenia rosyjskiego) 1/3 R.F. Heck (USA) 1/3 Ei-ichi Negishi (USA, pochodzenia japońskiego) 1/3 Akira Suzuki (Japonia) R.G. Edwards (W. Brytania) M. Vargas Llosa (Peru) Liu Xiaobo (Chiny) 1/3 P.A. Diamond (USA) 1/3 D.T. Mortensen (USA)1/3 Ch.A. Pissarides (W. Brytania, pochodzenia cypryjskiego)
2011 1/2 S. Perlmutter (USA) 1/4 B.P. Schmidt (Australia) 1/4 A.G. Riess (USA) D. Szechtman (Izrael) 1/4 B.A. Beutler (USA) 1/4 J.A. Hoffmann (Francja) 1/2 R.M. Steinman (Kanada) T.G. Tranströmer (Szwecja) 1/3 E. Johnson-Sirleaf (Liberia) 1/3 L. Bowee (Liberia)1/3 T. Karman (Jemen) 1/2 T.J. Sargent (USA) 1/2 Ch.A. Sims (USA)
2012 1/2 S. Haroche (Francja) 1/2 D.J. Wineland (USA) 1/2 R.J. Lefkowitz (USA) 1/2 B.K. Kobilka (USA) 1/2 J.B. Gurdon (W. Brytania) 1/2 Shin’ya Yamanaka (Japonia) Mo Yan (Chiny) Unia Europejska 1/2 A.E. Roth (USA) 1/2 L.S. Shapley (USA)
2013 1/2 P.W. Higgs (W. Brytania) 1/2 F. Englert (Belgia) 1/3 M. Karplus (USA) 1/3 M. Levitt (W. Brytania/USA/Izrael) 1/3 A. Warshel (Izrael) 1/3 J.E. Rothman (USA) 1/3 R.W. Schekman (USA) 1/3 T.C. Südhof (Niemcy) A. Munro (Kanada) Organizacja ds. Zakazu Broni Chemicznej (OPCW) 1/3 E.F. Fama (USA) 1/3 L.P. Hansen (USA) 1/3 R.J. Shiller (USA)

a Nagroda przyznawana od 1969.

Wydawnictwo Naukowe PWN Księgarnia Internetowa PWN
Copyright © 2010 WN PWN