Encyklopedia PWN - rzetelne źródło informacji

Polska. Gospodarka. Leśnictwo

Polska. Gospodarka. Leśnictwo.

Do XVI w. ziemie pol. odznaczały się bardzo dużą lesistością; w wyniku znacznego eksportu drewna i jego przetworów (m.in. potaż i smoła) oraz wzrostu zapotrzebowania na drewno związanego z rozwojem przemysłu lesistość znacznie spadła (ok. 35% w XVIII w.); racjonalną gospodarkę leśną wprowadzono dopiero na przeł. XVIII i XIX w., gł. w zaborze pruskim i lasach rządowych Królestwa Polskiego. W okresie międzywojennym w Polsce lasy zajmowały 8624 tys. ha (1937), w tym lasy państw. 3339 tys. ha; lesistość kraju wynosiła 22,2%; rocznie pozyskiwano średnio 16–17 mln m3 drewna, a 1926–28 nawet 26–27 mln m3 (grubizny). Podczas okupacji niem. lasy pol. zostały uznane za bazę surowca drzewnego dla niem. gospodarki wojennej; 1940–42 w GG dokonywano wyrębów o wielkości dwóch etatów rocznie (tj. dwukrotnie więcej niż zdolność produkcyjna drzewostanów); po zakończeniu wojny powierzchnia zrębów zupełnych i pożarzysk wynosiła ok. 400 tys. ha; 1944 (dekret PKWN) zostały upaństwowione wszelkie lasy i grunty leśne o pow. ponad 25 ha, stanowiące dotychczas własność osób fiz. i prawnych; 1946–2002 wskaźnik lesistości wzrósł z 20,8% do 28,5%; wzrost ten nastąpił dzięki intensywnie prowadzonym zalesieniom, gł. najstarszych gruntów porolnych i nieużytków, a także w wyniku przejmowania przez gospodarstwa leśne gruntów zadrzewionych i zakrzewionych w sposób naturalny; powiększaniu się powierzchni lasów towarzyszyło jednak pogarszanie się stanu jakościowego i struktury wiekowej drzewostanu (zmniejszanie się udziału starszych klas wieku). Docelowy wskaźnik lesistości dla Polski ustalono na poziomie 33–34%; zakłada się, że zostanie on osiągnięty 2050.

W 2002 powierzchnia lasów wynosiła 8918 tys. ha, z czego lasy prywatne (bardzo rozdrobnione) stanowiły 17,4%; w lasach państw. przeważały drzewostany młode (do 40 lat) — ok. 32% pow. lasów, a udział drzewostanów starszych klas wieku (powyżej 80 lat) wynosił ok. 20%; pod względem składu gatunkowego przeważały drzewostany iglaste (ok. 77%), a gatunkiem gł. była sosna (niemal 70%); inne ważne gat. lasotwórcze to: świerk, jodła, modrzew, buk, dąb, brzoza i olcha. Lasy w Polsce są rozmieszczone bardzo nierównomiernie, najmniejsza lesistość jest w centrum kraju, największa na krańcach północno-zachodnich i południowo-wschodnich; do największych kompleksów leśnych należą m.in.: Bory Dolnośląskie, Puszcza Solska, Puszcza Notecka, Bory Tucholskie, Puszcza Augustowska.

Podstawową funkcją ekon. lasów jest produkcja drewna; 1946–80 pozyskanie drewna w Polsce wzrosło niemal 2-krotnie, przekraczając co roku możliwość produkcyjną lasów (etat rębny); 1980–91 nastąpił spadek pozyskania (1989 etat po raz pierwszy nie został przekroczony), a od 1992 ponowny wzrost. Oprócz drewna są także pozyskiwane tzw. użytki uboczne, m.in. żywica, owoce leśne oraz grzyby. Z gospodarstwem leśnym jest związana gospodarka łowiecka; w Polsce można polować na 31 gat. zwierząt łownych (w tym 17 gat. ssaków i 14 gat. ptaków), są to m.in.: dziki, sarny, zające, bażanty i kuropatwy, a od 1974 także żubry.

Polecamyksiążki w Księgarni PWNwszystkie książki

Polska. Lasy i gospodarka leśna

 

Lasy i gospodarka leśna
Wyszczególnienie 1946 1950 1960 1970 1980 1990 1995 2000 2005 2008
Lesistość (%) 20,8 22,2 24,6 27,0 27,6 27,8 28,0 28,4 28,9 29,0
Pozyskanie drewna, (grubizna, mln m3) 11,3 13,7 15,9 18,5 20,8 17,6 20,6 26,0 29,7 32,4
Odnowienia i zalesienia (tys. ha) 42 193 172 115 95 67 78 69 62 56
Źródło: „Rocznik Statystyczny” 1994, 2001, Warszawa 1994, 2001; „Mały Rocznik Statystyczny” 1995, 2004, 2009, Warszawa 1995, 2004, 2009.
Polska. Struktura własnościowa lasów

 

Struktura własnościowa lasów
Lasy 1937 1946 1960 1980 1990 2000 2008
tys. ha % tys. ha % tys. ha % tys. ha % tys. ha % tys. ha % tys. ha %
Ogółem 8624
100,0
6470 100,0 7684 100,0 8622 100,0 8694 100,0 8865 100,0 9065 100,0
Lasy państwowe 3339 38,7 5728 88,5 6331 82,4 7067 82,0 7219 83,0 7341 82,8 7431 82,0
Lasy prywatne 5285 61,3 742 11,5 1353 17,6 1555 18,0 1475 17,0 1524 17,2 1635 18,0

Źródło: Dane statystyczne GUS; „Rocznik Statystyczny” 2001, Warszawa 2001; „Mały Rocznik Statystyczny” 2009, Warszawa 2009.

Spis treści

Polska, państwo w środkowej Europie, nad Morzem Bałtyckim

Polska. Wiadomości wstępne

Polska. Warunki naturalne

Polska. Ochrona przyrody i środowiska

Polska. Język

Polska. Ludność

Polska. Gospodarka.

Polska. Gospodarka. Budżet państwa.

Polska. Gospodarka. Bilans płatniczy.

Polska. Gospodarka. System bankowy.

Polska. Gospodarka. Przemysł.

Polska. Gospodarka. Budownictwo.

Polska. Gospodarka. Rolnictwo.

Polska. Gospodarka. Rybołówstwo.

Polska. Gospodarka. Leśnictwo.

Polska. Gospodarka. Transport i łączność.

Polska. Gospodarka. Handel wewnętrzny.

Polska. Gospodarka. Handel zagraniczny.

Polska. Gospodarka. Turystyka.

Polska. Ustrój polityczny

Polska. Partie polityczne.

Polska. Polityka zagraniczna

Polska. Bezpieczeństwo i porządek publiczny

Polska. Siły zbrojne

Polska. Kościoły i związki wyznaniowe

Polska. Polityka społeczna

Polska. Środki przekazu

Polska. Nauka

Polska. Oświata

Polska. Historia

Polska. Literatura

Polska. Sztuka

Polska. Muzyka

Polska. Teatr

Polska. Film

Polska. Książka

Polska. Sport

Wydawnictwo Naukowe PWN Księgarnia Internetowa PWN
Copyright © 2010 WN PWN