Encyklopedia PWN - rzetelne źródło informacji

Hiszpania. Gospodarka

Hiszpania. Gospodarka.

Hiszpania jest zaliczana do grupy państw wysoko rozwiniętych; wartość produktu krajowego brutto wg parytetu siły nabywczej (2007) wynosi 33,7 tys. dolarów USA; wejście Hiszpanii do Unii Europejskiej zbiegło się z ogólnym osłabieniem koniunktury i wzrostem bezrobocia; ożywienie nastąpiło w połowie lat 90. XX w.; struktura tworzenia PKB (2007): usługi 66,8%, przemysł i budownictwo 29,4%, rolnictwo 3,8%. Hiszpanię charakteryzują duże dysproporcje regionalne w rozwoju gospodarczym, najwyższy poziom osiągnęły regiony: Madryt, Katalonia, Baleary, Aragonia i La Rioja, najniższy — Estremadura, Kastylia-La Mancha i Andaluzja. Kryzys gospodarczy (zwłaszcza restrukturyzacja przemysłu) dotknął w największym stopniu regiony północne — Baskonię, Asturię i Kantabrię; najuboższe regiony Hiszpanii otrzymują pomoc od Wspólnoty Europejskiej. W gospodarce Hiszpanii bardzo dużą rolę odgrywa obcy kapitał, inwestycje amerykańskie, niemieckie, francuskie i brytyjskie doprowadziły do szybkiego uprzemysłowienia Hiszpanii (zwłaszcza 1965–75) oraz rozbudowy bardzo nowoczesnej infrastruktury turystycznej.

Przemysł. Przemysł maszyn. i środków transportu dostarcza ok. 27% wartości produkcji przemysłu przetwórczego, a jego wyroby są w dużej części eksportowane; najważniejszą gałęzią jest produkcja samochodów osobowych; gł. ośr.: Barcelona, Valladolid) oraz przemysł stoczniowy; gł. ośr.: Kadyks, El Ferrol, Vigo); przemysł chem. wykorzystuje importowaną ropę naft. (w Hiszpanii jest 11 rafinerii ropy naft., największe kombinaty petrochemiczne znajdują się w Tarragonie, Huelvie, Algeciras i Puertollano) oraz miejscowe piryty i sole potasowe; długie tradycje ma przemysł włók., odzież. oraz obuwn.; wiele zakładów przemysłu lekkiego zachowało charakter rzemieślniczy; duże znaczenie ma przemysł spoż., zwłaszcza winiarstwo, produkcja oliwy z oliwek, przetwórstwo owoców i warzyw oraz przemysł rybny; do tradycyjnych gałęzi przemysłu hiszp. należy także przemysł stalowy. Hiszpania jest krajem ubogim w surowce energ.; 26% produkcji energii elektrycznej pochodzi z 9 elektrowni jądr. (największe k. Tarragony, Cáceres oraz w prow. Burgos), a 11% — z elektrowni wodnych; łączna moc elektrowni 52901 MW (2001); produkcja energii elektrycznej 247 mld kW·h (2003). Przemysł wydobywczy ma coraz mniejsze znaczenie w związku z zamykaniem małych nierentownych kopalń, gł. rud metali nieżel.; najważniejsze surowce miner. wydobywane w Hiszpanii to węgiel kam., węgiel brunatny, sole potasowe, rudy żelaza, cynku, rtęć.

Rolnictwo. Hiszpania specjalizuje się w produkcji roślinnej; grunty orne zajmują 27% pow. użytków rolnych; ponad 20% ziem uprawnych jest sztucznie nawadniane (w regionie Walencji ponad 40%); charakterystyczną cechą użytkowania ziem uprawnych jest duży udział upraw trwałych — sadów oliwnych (gł. w Andaluzji i południowej części Mesety Iberyjskiej), winnic (Kastylia-La Mancha, Aragonia, Andaluzja) oraz sadów owocowych, gł. drzew cytrusowych (region Walencji); uprawia się także migdałowce; największą powierzchnię gruntów ornych zajmują zboża (jęczmień, pszenica, kukurydza, ryż); duże znaczenie ma także uprawa warzyw (pomidory, papryka, gł. w regionie Murcja), ziemniaków i buraków cukrowych. Hiszpania zajmuje czołowe miejsca w świecie w zbiorach mandarynek, oliwek, winogron, pomarańczy i cytryn; jest jedynym krajem eur., obok Malty, w którym uprawia się banany (na W. Kanaryjskich) oraz palmę daktylową (w okolicach m. Elche w prow. Alicante). Hodowla zwierząt gł. na obszarach Mesety Iberyjskiej — wypas owiec i kóz, a także w północnej części kraju — hodowla bydła. W gospodarce leśnej na uwagę zasługuje zbiór kory dębu korkowego (ważny artykuł eksportowy) w Andaluzji, Estremadurze i Katalonii. Hiszpania ma dobrze rozwinięte rybołówstwo mor. (połowy 1,3 mln t, 2001), gł. porty rybackie są położone nad O. Atlantyckim: Huelva w Andaluzji, Vigo i La Coruña w Galicii.

Turystyka. Hiszpanię odwiedza ponad 50 mln turystów rocznie; rozwój turystyki międzynar. doprowadził do zagospodarowania wielu wybrzeży, zwłaszcza w Katalonii (Costa Brava, Costa Dorada), Andaluzji (Costa del Sol, Costa de la Luz) i Walencji (Costa del Azahar); turystyka jest gł. działem gospodarki w obu regionach wyspiarskich, Balearach i W. Kanaryjskich; wybrzeża północne są odwiedzane gł. przez turystów krajowych; poza wybrzeżami ważniejszymi rejonami turyst. są Sierra Nevada w Andaluzji, pasmo Sierra de Guadarrama w G. Kastylijskich oraz G. Kantabryjskie, z ośrodkami sportów zimowych; gł. ośr. turyst.: Madryt, Barcelona, Sewilla, Kordowa, Grenada; Hiszpania dysponuje jedną z największych w świecie baz hotelowych; blisko 1/4 wszystkich miejsc znajduje się na Balearach; wpływy z turystyki — 29,3 mld dol. USA (2004).

Transport i łączność. Rozwój turystyki przyczynił się do modernizacji sieci transportowej; sieć dróg liczy 666 tys. km, w tym 12 tys. km autostrad (2003); linie kol., administrowane przez przedsiębiorstwo państw. (Red Nacional de los Ferrocarilles Españoles); linie o zasięgu lokalnym są administrowane przez rządy regionów autonomicznych; 1992 uruchomiono pierwszą linię szybkiej kolei na trasie Madryt–Kordowa–Sewilla, która ma być przedłużona do granicy z Francją oraz w kierunku południowym do Kadyksu i Huelvy nad O. Atlantyckim; dł. sieci kol. 14,9 tys. km (2005); Hiszpania ma 30 międzynar. porty lotn., największe to: Barajas w Madrycie, San Juan w Palma de Mallorca i El Prat w Barcelonie, obsługiwane gł. przez największą linię hiszp. Iberia oraz linie zagr. i mniejsze prywatne przedsiębiorstwa lotn., nastawione gł. na obsługę ruchu turystycznego. Morska flota handl. ma nośność 2,3 mln DWT; łączne przeładunki w portach Hiszpanii wyniosły 366 mln t (2003); największe porty: Bilbao, Gijón, Huelva i Kadyks nad O. Atlantyckim, Tarragona, Barcelona, Kartagena, Walencja, Málaga nad M. Śródziemnym. Nowoczesna sieć telefoniczna; 506 abonentów na 1000 mieszk. (2002); w użytkowaniu 38,6 mln telefonów komórkowych (2004); 17,1 mln stałych użytkowników internetu.

Handel zagraniczny. Hiszpania ma ujemne saldo, równoważone wpływami z turystyki oraz przekazami pieniędzy od Hiszpanów pracujących poza granicami kraju. Wartość eksportu 248 mld dolarów USA (2007), importu — 359 mld dolarów USA. Hiszpania importuje maszyny, urządzenia i sprzęt transportowy, materiały, produkty chemiczne i inne wyroby przemysłowe oraz paliwa, eksportuje materiały, produkty chemiczne i inne wyroby przemysłowe, maszyny, urządzenia i sprzęt transportowy, w tym głównie samochody osobowe, a także towary rolno-spożywcze, m.in. wino, oliwę, owoce cytrusowe, przetwory rybne; głównymi partnerami handlowymi są Francja, Niemcy, Włochy, Wielka Brytania.

Spis treści

Hiszpania, państwo w południowo-zachodniej Europie, nad Oceanem Atlantyckim i Morzem Śródziemnym, zajmujące ok. 85% powierzchni Półwyspu Iberyjskiego, Baleary, Wyspy Kanaryjskie oraz miasto Ceuta i miasto Melilla w Afryce Północnej

Hiszpania. Warunki naturalne.

Hiszpania. Ludność.

Hiszpania. Gospodarka.

Hiszpania. Ustrój polityczny.

Hiszpania. Partie polityczne.

Hiszpania. Siły zbrojne.

Hiszpania. Polityka społeczna.

Hiszpania. Środki przekazu.

Hiszpania. Nauka.

Hiszpania. Historia.

Hiszpania. Literatura.

Hiszpania. Sztuka.

Hiszpania. Muzyka.

Hiszpania. Teatr.

Hiszpania. Film.

Wydawnictwo Naukowe PWN Księgarnia Internetowa PWN
Copyright © 2010 WN PWN