Encyklopedia PWN - rzetelne źródło informacji

Arabia Saudyjska. Gospodarka

Arabia Saudyjska. Gospodarka.

Podstawą gospodarki i najważniejszym źródłem dochodów Arabii Saudyjskiej jest wydobycie i przetwórstwo ropy naftowej; uzyskiwane z eksportu ropy środki finansowe służą m.in. rozwojowi przemysłu, rolnictwa, budownictwa miejskiego, infrastruktury komunikacyjnej oraz infrastruktury społecznej (oświata, służba zdrowia); udział przemysłu i budownictwa w produkcie krajowym brutto wynosi 61,8%, rolnictwa — 3%, usług — 35,2% (2007); produkt krajowy brutto wg parytetu siły nabywczej na 1 mieszkańca wynosi 20,7 tys. dolarów USA (2007).

Przemysł. W Arabii Saudyjskiej na wybrzeżu i w szelfie Zat. Perskiej występują bogate złoża ropy naft., szacowane na 1/4–1/3 zasobów świat.; eksploatację złóż prowadzą (pod nadzorem przedsiębiorstwa państw. Petromin) towarzystwa naft., gł. koncern Saudi Aramco; Arabia Saudyjska zajmuje 1. miejsce w świecie w wydobyciu ropy naft. (394 mln t, 2001); od poł. lat 80. XX w., zgodnie z ustaleniami OPEC, kraj ponosi gł. ciężar limitów sprzedaży ropy naft., co stabilizuje cenę tego surowca na świat. rynkach; z innych surowców wydobywa się gaz ziemny, sól kam., surowce skalne oraz złoto; nie eksploatuje się zasobnych złóż rud metali (m.in. żelaza, miedzi), fosforytów i uranu. Silnie rozwinięty przemysł rafineryjny i petrochemiczny; rafinerie w Ras Tannura i Al-Dżubajl nad Zat. Perską oraz w Janbu al-Bahr nad M. Czerwonym (ropa dostarczana rurociągiem z wybrzeża Zat. Perskiej) przetwarzają ok. 40 mln t ropy naft. rocznie; Arabia Saudyjska specjalizuje się w produkcji najlepszych jakościowo benzyn i paliw lotn.; po 1975 duże nakłady finansowe przeznaczono na hutnictwo żelaza i aluminium (huty w Al-Dżubajl, Dżuddzie, Janbu al-Bahr), przemysł maszyn., materiałów budowlanych (zwł. cementu — ok. 10 mln t rocznie), spoż., nawozów sztucznych (kombinat w Ad-Dammam) oraz budowę zakładów odsalających wodę mor., m.in. w Al-Dżubajl (największa odsalarnia wody mor. na świecie) i Dżuddzie. Duże zakłady przem. w Arabii Saudyjskiej stanowią własność państwową. Coraz mniejszą rolę odgrywa rzemiosło (tkactwo, garncarstwo, wyroby z metalu).

Rolnictwo.Produkcja rolna jest wysoko inwestowana w celu zapewnienia wystarczalności żywnościowej; obszary uprawne zajmują 1,7% pow. kraju; do nawadniania gruntów oprócz wód podziemnych wykorzystuje się odsoloną wodę mor.; nowocz. metody produkcji, m.in. wielkie zautomatyzowane szklarnie i wyspecjalizowane farmy hod. zapewniają Arabii Saudyjskiej samowystarczalność w produkcji pszenicy (przeznacza się ją nawet na eksport w wyniku nadprodukcji), drobiu, mleka i warzyw; gł. uprawy: pszenica, proso, sorgo, jęczmień, warzywa, palma daktylowa (jeden z największych producentów daktyli na świecie), kawowiec, owoce cytrusowe; na półpustynnych pastwiskach (ok. 39% pow. kraju) hoduje się owce, kozy i wielbłądy, w nowocz. farmach — drób i bydło; w M. Czerwonym poławia się ryby oraz perły i korale, zanik połowów w Zat. Perskiej (skażenie wód zatoki ropą naft. w czasie wojny irackiej 1991), które przeniosły się na dalsze akweny; służy temu rozwijana nowoczesna flota rybacka.

Transport i łączność. W przewozach gł. rolę odgrywa transport samochodowy, rurociągowy i lotn.; sieć dróg kołowych (151 tys. km) intensywnie rozbudowywana; gł. arterię samochodową stanowi autostrada Dżudda (nad M. Czerwonym)–Rijad–Ad-Dammam (nad Zat. Perską), poza tym szosy z Ad-Dammam do Jordanii, Kuwejtu oraz do Bahrajnu i Zjedn. Emiratów Arab.; rurociągami transportuje się ropę naft., gaz ziemny i odsoloną wodę mor.; sieć ropociągów od złóż naft. nad Zat. Perską do portów Sajda (w Libanie) nad M. Śródziemnym, Janbu al-Bahr nad M. Czerwonym oraz do Rijad; gęsta sieć połączeń lotn.; międzynar. porty lotn.: Rijad, Dżudda, Medyna, Az-Zahran; największe porty mor.: Dżudda (port handl. i pasażerski — gł. pielgrzymi do Mekki), Janbu al-Bahr, Ad-Dammam, Al-Dżubajl, Ras Tannura (naft.); w rozbudowie port Ras al-Ghair. Wielkość przeładunków towarowych w portach, nie licząc ropy naft., 1996 wynosiła 86 mln t.

Handel zagraniczny. Arabia Saudyjska ma dodatni bilans handl. — 33,5 mld dol. USA; ponad 80% wartości eksportu stanowi ropa naft. (największy świat. eksporter) i produkty naft., poza tym eksportuje się gaz ziemny oraz siarkę (produkt odsiarczania gazu ziemnego), a także materiały budowlanych i produkty rolne; import obejmuje maszyny i sprzęt transportowy, wyroby elektrotechniczne, broń, żywność i in.; gł. partnerzy handl.: Japonia, USA, W. Brytania, Niemcy, Korea Południowa, Singapur.

Polecamyksiążki w Księgarni PWNwszystkie książki

Spis treści

Arabia Saudyjska, państwo w południowo-zachodniej Azji, na Półwyspie Arabskim, nad Zatoką Perską i Morzem Czerwonym

Arabia Saudyjska. Warunki naturalne.

Arabia Saudyjska. Ludność.

Arabia Saudyjska. Gospodarka.

Arabia Saudyjska. Ustrój polityczny.

Arabia Saudyjska. Siły zbrojne.

Arabia Saudyjska. Historia.

Arabia Saudyjska. Literatura.

Wydawnictwo Naukowe PWN Księgarnia Internetowa PWN
Copyright © 2010 WN PWN