Encyklopedia PWN - rzetelne źródło informacji

Polska

Polska

Spis treści
Spis tematów hasła
Tabele
  • Polska. Zwierzęta chronione
  • Polska. Rośliny chronione
  • Polska. Rezerwaty Biosfery UNESCO
  • Polska. Rezerwaty przyrody
  • Polska. Pomniki przyrody
  • Polska. Produkcja wybranych wyrobów przemysłu
  • Polska. Produkcja rolna
  • Polska. Największe rzeki
  • Polska. Największe jeziora
  • Polska. Władze RP na uchodźstwie podczas II wojny światowej
  • Polska. Królowie i książęta
  • Polska. Naczelnik państwa, prezydenci i premierzy RP (1918–39)
  • Polska. Władze RP na uchodźstwie po II wojnie światowej
  • Polska. Władze utworzone przez komunistów podczas II wojny światowej
  • Polska. Władze państwowe po II wojnie światowej
  • Polska. Ludność na podstawie spisów
  • Polska. Obroty kapitałowe i finansowe
  • Polska. Struktura wydatków publicznych
  • Polska. Zasoby kopalin
  • Polska. Połowy ryb
  • Polska. Roczna produkcja książek na 1000 mieszkańców
  • Polska. Ważniejsze kanały
  • Polska. Struktura produkcji sprzedanej przemysłu (wg działów)
  • Polska. Całkowita emisja dwutlenku siarki, dwutlenku azotu i pyłów w Polsce
  • Zwierzęta — gatunki zagrożone wytępieniem
  • Polska. Zmiany stanu czystości rzek
  • Polska. Większe rzeki i stan czystości wód
  • Polska. Turystyka zagraniczna
  • Polska. Struktura przewozów ładunków i pasażerów wg rodzajów transportu
  • Polska. Struktura produkcji sprzedanej przemysłu (wg sektorów)
  • Polska. Produkt krajowy brutto (wg działów)
  • Polska. Produkcja niektórych wyrobów włókienniczych
  • Polska. Produkcja energii elektrycznej brutto
  • Polska. Piętrowość roślinności w górach
  • Polska. Obroty handlu zagranicznego w cenach bieżących
  • Polska. Gatunki roślin wymierających i zagrożonych
  • Sport — najlepsi sportowcy Polski w plebiscycie „Przeglądu Sportowego”
Ilustracje

Hasła powiązane
reklama
Polska
rys. A. Znamierowski/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN

Polska, państwo w środkowej Europie, nad Morzem Bałtyckim

Nazwy: Rzeczpospolita Polska

Powierzchnia: 312,7 tys. km2 (stan na 1 I 2009, po pomiarach komputerowych)

Granice: Rosja (210 km, obwód kaliningradzki), Litwa (104 km), Białoruś (418 km), Ukraina (535 km), Słowacja (541 km), Czechy (796 km), Niemcy (467 km),

Ludność państwa: 38 mln mieszkańców (2010)

Gęstość zaludnienia: 121,6 os/km2 (2010)

Języki: polski

Podział administracyjny: 16 województw

Stolice: Warszawa

Waluty: złoty (PLN) = 100 grosz

Święta państwowe: 3 V  — Święto Narodowe Trzeciego Maja (uchwalenie konstytucji 1791), 11 XI  — Narodowe Święto Niepodległości (1918)

Organizacje międzynarodowe: Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju, Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej, Międzynarodowa Organizacja Pracy, Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju, Międzynarodowy Fundusz Walutowy, Międzynarodowy Trybunał Karny, Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, Organizacja Narodów Zjednoczonych, Organizacja Paktu Północnoatlantyckiego, Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, Rada Europy, Światowa Organizacja Handlu, Unia Europejska

Oficjalne strony WWW: www.poland.gov.pl (rządowy serwis promocyjny o Polsce), www.poland.com (komercyjny portal informacyjny o Polsce)

Zdjęcia i rysunki
Paderewski Ignacy Jan, Sześć Pieśni

Paderewski Ignacy Jan, Sześć Pieśni
do słów Adama Mickiewicza, Berlin-Poznań 1894 — Biblioteka Narodowa w Warszawie.

fot. Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Gdynia, port morski

Gdynia, port morski

fot. L. Zielaskowski/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Lubostroń, pałac Skórzewskich

Lubostroń, pałac Skórzewskich
(S. Zawadzki)

fot. A. Pieńkos/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Woliński Park Narodowy

Woliński Park Narodowy

fot. M. Więckowski/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Goryczkowa, Dolina, widok z Myślenickich Turni

Goryczkowa, Dolina, widok z Myślenickich Turni

fot. M. Więckowski/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Warszawa, Marszałkowska Dzielnica Mieszkaniowa

Warszawa, Marszałkowska Dzielnica Mieszkaniowa

fot. P. Jamski/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Czorsztyn, ruiny zamku

Czorsztyn, ruiny zamku

fot. P. Fabijański/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Mirów, ruiny zamku

Mirów, ruiny zamku,
2. poł. XIV w.

fot. M. Kowalewski/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Drawska, Równina

Drawska, Równina

fot. M. Czasnojć/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Książ Wielki, pałac Mirów

Książ Wielki, pałac Mirów

fot. D. Raczko/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Sopot, widok na molo i Grand Hotel

Sopot, widok na molo i Grand Hotel

fot. L. Zielaskowski/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Bug, zakole rzeki

Bug, zakole rzeki
w okolicy wsi Tonkiele koło Drohiczyna

fot. A. Tabor/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Wdzydze, jezioro

Wdzydze, jezioro,
Kaszubski Park Etnograficzny

fot. L. Zielaskowski/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Sowie Góry, kamieniołom łupków krystalicznych

Sowie Góry, kamieniołom w Garbie Dzikowca nad Słupcem k. Nowej Rudy

fot. L. Zielaskowski/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Izerskie Góry

Izerskie Góry,
widok ze Szrenicy

fot. M. Jędrusik/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Dębno Tarnowskie, zamek rycerski

Dębno Tarnowskie, zamek rycerski

fot. A. Szymański/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Gołoborze

Gołoborze
na stokach Łysicy w Górach Świętokrzyskich

fot. Z. Lubczyńska/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Milicz, pałac

Milicz, pałac

fot. I. Radny/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Międzyzdroje, nadmorska oczyszczalnia ścieków

Międzyzdroje, nadmorska oczyszczalnia ścieków

fot. M. Więckowski/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Orawsko-Podhalańskie Obniżenie

Orawsko-Podhalańskie Obniżenie,
Podhale

fot. D. Gowin/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Biłgorajska, Równina

Biłgorajska, Równina,
Lasy Janowskie

fot. P. Fabijański/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Koszalińskie, Pobrzeże

Koszalińskie, Pobrzeże, krajobraz wydmowy Wybrzeża Słowińskiego (w tle jezioro Łebsko)

fot. A. Szymański, L. Wawrynkiewicz/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Bardo

Bardo, widok na klasztor sióstr Marianek, na pierwszym planie Nysa Kłodzka

fot. M. Więckowski/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Odra w Szczecinie

Odra w Szczecinie,
barka na rzece w centrum miasta

fot. M. Czasnojć/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Gniezno, widok miasta z katedrą

Gniezno, widok miasta z katedrą

fot. W. Kryński/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Wigierski Park Narodowy

Wigierski Park Narodowy

fot. L. Zielaskowski/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN

Polecamyksiążki w Księgarni PWNwszystkie książki

Polska. Zwierzęta chronione

 

Zwierzęta prawnie chronione w Polsce
Gatunki dziko występujących zwierząt objętych ochroną ścisłą
PIJAWKI
PIJAWKI SZCZĘKOWE pijawkowate: pijawka lekarska
SKORUPIAKI
OBUNOGI zmieraczkowate: zmieraczek plażowy
OWADY
WAŻKI gadziogłówkowate: gadziogłówka żółtonoga, trzepla zielona; łątkowate: iglica mała, łątka ozdobna, łątka zielona; pałątkowate: straszka północna; szklarkowate: miedziopierś górska, miedziopierś północna; szklarnikowate: szklarnik leśny; ważkowate: zalotka białoczelna, zalotka spłaszczona, zalotka większa; żagnicowate: żagnica północna, żagnica torfowcowa, żagnica zielona PROSTOSKRZYDŁE łatczynowate: stepówka MODLISZKI modliszkowate: modliszka zwyczajna PLUSKWIAKI cykady: piewik podolski CHRUŚCIKI pierzyszowate: krynicznia wilgotka CHRZĄSZCZE biegaczowate: biegacz (wszystkie gatunki), tęcznik (wszystkie gatunki); bogatkowate: bogatek wspaniały, poraj, pysznik jodłowy, pysznik dębowy; jelonkowate: ciołek matowy, dębosz, jelonek rogacz, wynurt; kałużnicowate: kałużnica czarna, kałużnica czarnozielona; kózkowate: borodziej próchnik, dąbrowiec samotnik, gracz borowy, kozioróg bukowiec, kozioróg dębosz, nadobnica alpejska, sichrawa karpacka, średzinka, taraniec jedwabisty, taraniec paskowany, taraniec płowy, zmorsznik białowieski, zmorsznik olbrzymi; kusakowate: Velleius dilatatus, pogrzybnica Mannerheima; pływakowate: kreślinek nizinny, pływak lapoński, pływak szerokobrzeżek; ponurkowate: ponurek Schneidera; poświętnikowate: pachnica dębowa, kwietnica okazała; rozmiazgowate: rozmiazg kolweński; sprężykowate: sprężyk rdzawy, pilnicznik fiołkowy; stonkowate: jeziornica rdestnicowa, jeziornica rupiowa; śniadkowate: konarek tajgowy; wygonakowate: wygonak; zagłębkowate: zagłębek bruzdkowany; zgniotkowate: zgniotek cynobrowy, zgniotek szkarłatny; żukowate: Bolbelasmus unicornis, krawiec głowacz MOTYLE barczatkowate: barczatka kataks; bielinkowate: szlaczkoń torfowiec, szlaczkoń szafraniec; modraszkowate: czerwończyk fioletek, czerwończyk nieparek, modraszek alkon, modraszek arion, modraszek bagniczek, modraszek eroides, modraszek gniady, modraszek nausitous, modraszek orion, modraszek Rebela, modraszek telejus; niedźwiedziówkowate: krasopani hera; paziowate: niepylak apollo, niepylak mnemozyna, paź żeglarz; południcowate: dostojka akwilonaris, dostojka eunomia, górówka sudecka, mszarnik jutta, osadnik wielkooki, pasyn lucylla, przeplatka aurinia, przeplatka maturna, przestrojnik titonus, skalnik alcyona, skalnik bryzeida, skalnik driada, strzępotek edypus, strzępotek hero, strzępotek soplaczek; sówkowate: ksylomka strix, wstęgówka bagienka; zawisakowate: postojak wiesiołkowiec BŁONKOSKRZYDŁE mrówkowate: mrówka łąkowa, mrówka pniakowa, mrówka północna, mrówka smętnica; porobnicowate: rozrożka chabrowa, trzmiele (wszystkie gatunki, z wyjątkiem: trzmiela kamiennika, trzmiela ziemnego), porobnica mularka, porobnica opylona, porobnica włochatka, zadrzechnia czarnoroga, zadrzechnia fioletowa
PAJĘCZAKI
PAJĄKI gryziele: wszystkie gatunki; krzyżakowate: tygrzyk paskowany; osnuwikowate: Bathyphantes eumenis, Mughiphantes pulcher; poskoczowate: poskocz krasny; skakunowate: strojniś nadobny
ŚLIMAKI
NASADOOCZNE zatoczkowate: zatoczek łamliwy TRZONKOOCZNE beczułkowate: poczwarówka pagoda; błotniarkowate: błotniarka otułka; igliczkowate: igliczek karpacki; pomrowcowate: pomrów nakrapiany; pomrowikowate: pomrowik mołdawski; poczwarkowate: poczwarówka górska; poczwarówkowate: poczwarówka jajowata, poczwarówka kolumienka, poczwarówka Geyera, poczwarówka północna, poczwarówka zębata, poczwarówka zmienna, poczwarówka zwężona; szklarkowate: szklarka podziemna; ślimakowate: ślimak Bąkowskiego, ślimak Bielza, ślimak obrzeżony, ślimak ostrokrawędzisty, ślimak Rossmasslera, ślimak tatrzański, ślimak żeberkowany, ślimak żółtawy; świdrzykowate: świdrzyk kasztanowaty, świdrzyk łamliwy, świdrzyk ozdobny, świdrzyk siedmiogrodzki, świdrzyk śląski; zawójkowate: zawójka rzeczna; ziarnkowate: poczwarówka pagórkowa; źródlarkowate: niepozorka ojcowska
MAŁŻE
BLASZKOSKRZELNE WŁAŚCIWE bursztynkowate: bursztynka piaskowa; kulkówkowate: gałeczka rzeczna, gałeczka żeberkowana; perłoródkowate: skójka perłorodna; skójkowate: skójka gruboskorupowa, szczeżuja spłaszczona, szczeżuja wielka
KRĄGŁOUSTE
MINOGOKSZTAŁTNE minogowate: minóg morski, minóg rzeczny, minóg strumieniowy, minóg ukraiński
RYBY
JESIOTROKSZTAŁTNE jesiotrowate: jesiotr zachodni ŚLEDZIOKSZTAŁTNE śledziowate: aloza, parposz KARPIOKSZTAŁTNE karpiowate: ciosa (z wyjątkiem występującej w wodach Zalewu Wiślanego), kiełb białopłetwy, kiełb Kesslera, piekielnica, różanka, strzebla błotna; kozowate: wszystkie gatunki; przylgowate: śliz CIERNIKOKSZTAŁTNE ciernikowate: pocierniec IGLICZNIOKSZTAŁTNE igliczniowate: wszystkie gatunki OKONIOKSZTAŁTNE babkowate: babka czarna, babka czarnoplamka, babka mała, babka piaskowa SKORPENOKSZTAŁTNE głowaczowate: głowacz białopłetwy, głowacz pręgopłetwy, kur rogacz; dennikowate: dennik
PŁAZY
wszystkie gatunki
GADY
wszystkie gatunki
PTAKI
NURY nury: wszystkie gatunki PERKOZY perkozy: wszystkie gatunki PEŁNOPŁETWE kormorany: kormoran czubaty, kormoran mały; pelikany: pelikan kędzierzawy, pelikan różowy BRODZĄCE czaplowate: wszystkie gatunki, z wyjątkiem czapli siwej; bociany: bocian biały, bocian czarny BLASZKODZIOBE kaczkowate: wszystkie gatunki, z wyjątkiem: bernikli kanadyjskiej, gęsi białoczelnej, gęgawy, gęsi zbożowej, cyraneczki, krzyżówki, głowienki, czernicy JASTRZĘBIOWE jastrzębiowate: wszystkie gatunki; rybołowy: rybołów SOKOŁOWE sokołowate: wszystkie gatunki GRZEBIĄCE głuszcowate: cietrzew, głuszec; kurowate: przepiórka ŻURAWIOWE żurawie: żuraw; dropie: drop; chruściele: wszystkie gatunki, z wyjątkiem łyski SIEWKOWE alki: wszystkie gatunki; kulony: kulon; siewkowate: wszystkie gatunki; ostrygojady: ostrygojad; mewy: wszystkie gatunki, z wyjątkiem: mewy białogłowej, mewy srebrzystej; szczudłonogi: szablodziób, szczudłak; bekasowate: wszystkie gatunki, z wyjątkiem słonki; wydrzyki: wszystkie gatunki; rybitwy: wszystkie gatunki GOŁĘBIOWE gołębie: wszystkie gatunki, z wyjątkiem grzywacza KUKUŁKOWE kukułki: kukułka SOWY puszczykowate: wszystkie gatunki; płomykówki: płomykówka LELKOWE lelki: lelek JERZYKOWE jerzyki: wszystkie gatunki KRASKOWE zimorodki: zimorodek; kraski: kraska; żołny: żołna; dudki: dudek DZIĘCIOŁOWE dzięcioły: wszystkie gatunki WRÓBLOWE wszystkie gatunki, z wyjątkiem: gawrona, kruka, sroki, wrony siwej
SSAKI
OWADOŻERNE jeżowate: wszystkie gatunki; ryjówkowate: wszystkie gatunki NIETOPERZE podkowcowate: podkowiec duży, podkowiec mały; mroczkowate: wszystkie gatunki ZAJĄCOKSZTAŁTNE zającowate: zając bielak GRYZONIE wiewiórkowate: suseł moręgowany, suseł perełkowany, świstak, wiewiórka pospolita; smużkowate: smużka, smużka stepowa; popielicowate: koszatka, orzesznica, popielica, żołędnica; chomikowate: chomik europejski; nornikowate: darniówka tatrzańska, nornik śnieżny WALENIE wszystkie gatunki DRAPIEŻNE psowate: wilk; kotowate: żbik, ryś; łasicowate: gronostaj, łasica, norka europejska, tchórz stepowy; fokowate: foka obrączkowana, foka pospolita, foka szara; niedźwiedziowate: niedźwiedź brunatny PARZYSTOKOPYTNE krętorogie: kozica, żubr
Gatunki dziko występujących zwierząt objętych ochroną częściową
SKORUPIAKI
DZIESIĘCIONOGI rakowate: rak rzeczny (z wyjątkiem obrębów hodowlanych), rak stawowy (z wyjątkiem obrębów hodowlanych)
OWADY
BŁONKOSKRZYDŁE porobnicowate: trzmiel kamiennik, trzmiel ziemny; mrówkowate: mrówka ćmawa, mrówka rudnica
ŚLIMAKI
TRZONKOOCZNE ślimakowate: ślimak winniczek
PTAKI
PEŁNOPŁETWE kormorany: kormoran czarny (z wyjątkiem występującego na terenie stawów rybnych uznanych za obręby hodowlane) BLASZKODZIOBE bernikla kanadyjska BRODZĄCE czaplowate: czapla siwa (z wyjątkiem występującej na terenie stawów rybnych uznanych za obręby hodowlane) SIEWKOWATE mewy: mewa białogłowa, mewa srebrzysta WRÓBLOWE krukowate: gawron, kruk, sroka, wrona siwa
SSAKI
OWADOŻERNE kretowate: kret (z wyjątkiem występującego na terenie ogrodów, upraw ogrodniczych, szkółek, lotnisk, ziemnych konstrukcji hydrotechnicznych oraz obiektów sportowych) GRYZONIE bobrowate: bóbr europejski; myszowate: badylarka, karczownik (z wyjątkiem występującego na terenie sadów, ogrodów oraz upraw leśnych), mysz zaroślowa, mysz zielna DRAPIEŻNE łasicowate: wydra (z wyjątkiem występującej na terenie stawów rybnych uznanych za obręby hodowlane)
Gatunki dziko występujących zwierząt objętych ochroną częściową, które mogą być pozyskiwane
ŚLIMAKI
TRZONKOOCZNE ślimakowate: ślimak winniczek (w okresie od 1 do 31 maja)
OWADY
BŁONKOSKRZYDŁE porobnicowate: trzmiel kamiennik, trzmiel ziemny; mrówkowate: mrówka ćmawa, mrówka rudnica
Gatunki zwierząt zostały pogrupowane w wyższe jednostki systematyczne, które wyróżniono następująco: wielkimi literami, czcionką pogrubioną wyróżniono nazwy GROMAD, wielkimi literami, czcionką zwykłą wyróżniono nazwy RZĘDÓW, małymi literami, czcionką pogrubioną wyróżniono nazwy rodzin.
Polska. Rośliny chronione

 

Rośliny prawnie chronione w Polsce
Gatunki dziko występujących roślin objętych ochroną ścisłą
BRUNATNICE
morszczynowate: morszczyn pęcherzykowaty
KRASNOROSTY
hildenbrandiowate: hildenbrandia rzeczna; widlikowate: Furcellaria fastigiata
RAMIENICE
ramienicowate: krynicznik obskubany, krynicznik smukły, Nitella batrachosperma, Nitella capillaries, Nitella opaca, Nitella tenuissima, Tolypella glomerata, Tolypella intricate, Tolypella prolifera, ramienica bałtycka, ramienica grzywiasta, ramienica szczeciniasta, ramienica wielokolczasta, Chara braunii, Chara canescens, Chara connivens, Chara crassicaulis, Chara tenuispina, Lychnothamnus barbatus, rozsocha morska
WĄTROBOWCE
beznerwowate: lśniątka zakrzywiona, lśniątka zatokowa; czubkowate: czubek delikatny, czubek główkowaty, czubek Ruthego, sznurnik falistolistny, wieloklap Kunzego, zgiętolist nadrzewny; grimaldiowate: gwiaździanka workowata, mannia pachnąca; głowiakowate: bagniczka drobna, bagniczka pływająca, głowiak łańcuszkowaty, natorfek nagi, natorfek torfowcowy, nowellia krzywolistna; jednoczepkowate: jednoczepek Hookera; ostroczepkowate: ostroczepek łuskowaty; pallawiciniowate: merkia irlandzka, pallawicinia Lyella; płożykowate: płożyk wonny; skapankowate: skapanka błotna; wgłębkowate: wgłębka Hübenera, wgłębka rzęsista, wgłębka szara
MCHY
bezlistowate: bezlist okrywowy; białozębowate: jeżolist zwyczajny; błotniszkowate: błotniszek wełnisty; drabinowcowate: drabinowiec mroczny; drobniaczkowate: drobniaczek łukowaty, drobniaczek rozłożysty, drobniaczek wapienny, krótkoząb skalny; gajnikowate: gajniczek krótkodzióbkowy; krótkoszowate: krótkosz namurnikowy, szydłosz cienki; krzewikowate: krzewik źródliskowy; krzywoszyjowate: bagiennik widłakowaty, bagiennik żmijowaty, błyszcze włoskowate, haczykowiec błyszczący, krzywoszyj korzeniowy, krzywoząb podsadnikowy, mokradłosz wielkolistny, mokradłosz Richardsona, sierpowiec błyszczący, sierpowiec brudny, sierpowiec jeziorny, sierpowiec moczarowy, sierpowiec włosolistny, skorpionowiec brunatny, tęposz niski, warnstorfia włoskolistna, wodnokrzywoszyj rzeczny, wodnokrzywoszyj zanurzony; miecherowate: gładysz paprociowaty, miechera (wszystkie gatunki); naleźlinowate: naleźlina (wszystkie gatunki); nurzypląsowate: nurzypląs czarniawy, nurzypląs lancetowaty; osadniczkowate: osadniczek goły; parzęchlinowate: mszar krokiewkowaty, parzęchlin (wszystkie gatunki), tępoząb białawy; płaskolistowate: płaskolist lśniący; płaskomerzykowate: nibyprątnik torfowy, płaskomerzyk orzęsiony; płoniwowate: boczeń nastroszony, brodek Randa, brodek zwisły, kędziarzawka krucha, kędzierzawka żółtozielona, nurzypląs czarniawy, nurzypląs lancetowaty, pędzliczek brodawkowaty, pędzliczek chiński, pędzliczek gładkowłoskowy, pędzliczek szerokolistny, pędzliczek zielonawy, ślimakobrzeżek lessowy; podsadnikowate: długoszyj piłkowany, podsadnik kulisty, podsadnik pęcherzykowaty; prątnikowate: prątnik brandenburski, prątnik jajowaty, prątnik meklemburski, prątnik nadobny, prątnik okrągłolistny, prątnik solniskowy, prątnik zbiegający; rokietowate: rokiet łąkowy, rokiet Sautera; skrętkowate: bezrąbek czterokanciasty; skrzydlikowate: skrzydlik długoszowaty, skrzydlik studziennik, skrzydlik tęgoszczecinowy; strzechwowate: rozłupek brunatny, rozłupek czarniawy, rozłupek wiotki, rozłupek włoskoząb, siatkoząb darniowy, strzechewka bruzdowana, strzechewka darniowa, strzechwa bezząb, strzechwa włosista, strzechwowiec okrągły, strzechwowiec zwodniczy; szmotłochowate: bagnik (wszystkie gatunki oprócz bagnika zdrojowego); szurpkowate: nastroszek (wszystkie gatunki), szurpek bezzębny, szurpek delikatny, szurpek drobny, szurpek porosły, szurpek Rogera, szurpek słoikowaty, szurpek skalny, szurpek szwedzki, zrostniczek zielony, zrostniczek wysmukły; torfowcowate: torfowiec (wszystkie gatunki, z wyjątkiem torfowca kończystego i torfowca nastroszonego); tujowcowate: tujnik maleńki; trzęślikowate: trzęsiec meklemburski; widłozębowate: krzywoszczeć pogięta, krzywoszczeć Schimpera, krzywoszczeć torfowa, różnoząb delikatny, różnoząb smukły, różnoząb zwodniczy, skrobak rozłupany, widłoząb Bergera, widłoząb błotny, widłoząb płowy, widłoząb sudecki, widłoząb zielony, zwiesiniec szorstki; zdrojkowate: moczara (żaglik) sierpowata, moczara (żaglik) włoskowata, zdrojek łuseczkowaty, zdrojek rokietowaty, zdrojek szwedzki; zwiślikowate: zwiślik (wszystkie gatunki)
PAPROTNIKI
długoszowate: długosz królewski; języcznikowate: podrzeń żebrowiec; marsyliowate: marsylia czterolistna, gałuszka kulecznica; nasięźrzałowate: podejźrzon (wszystkie gatunki), nasięźrzał pospolity; paprotkowate: paprotka zwyczajna; paprotnikowate: paprotnik (wszystkie gatunki); poryblinowate: poryblin kolczasty, poryblin jeziorny; salwiniowate: salwinia pływająca; skrzypowate: skrzyp olbrzymi, skrzyp pstry; widliczkowate: widliczka (wszystkie gatunki); widłakowate: wszystkie gatunki; wietlicowate: pióropusznik strusi, rozrzutka brunatna; zanokcicowate: zanokcica serpentynowa, zanokcica ciemna, zanokcica klinowata, języcznik zwyczajny; zmienkowate: zmienka górska; Hymenophyllaceae: włosocień cienisty
NAGOZALĄŻKOWE
cisowate: cis pospolity; sosnowate: sosna błotna, sosna limba (limba), sosna kosa (sosna górska, kosodrzewina, kosodrzew)
DWULIŚCIENNE
babkowate: babka nadmorska, babka pierzasta, brzeżyca jednokwiatowa; baldaszkowate (selerowate): cieszynianka wiosenna, dzięgiel (arcydzięgiel) litwor, mikołajek nadmorski, selery (pęczyna) błotne, selery węzłobaldachowe, starodub łąkowy; bobrkowate: grzybieńczyk wodny; brzozowate: brzoza karłowata, brzoza niska, brzoza ojcowska; dymnicowate: kokorycz drobna; dziurawcowate: dziurawiec nadobny, dziurawiec wytworny; dzwonkowate: dzwonecznik wonny, dzwonek boloński, dzwonek brodaty, dzwonek karkonoski, dzwonek piłkowany (dzwonek lancetowaty), dzwonek szerokolistny, dzwonek syberyjski, lobelia jeziorna, zerwa kulista (zerwa główkowata); fiołkowate: fiołek bagienny, fiołek mokradłowy, fiołek torfowy; goryczkowate: centuria (wszystkie gatunki), goryczka krzyżowa, goryczka wąskolistna, goryczka (pozostałe gatunki), goryczuszka (goryczka) bałtycka, goryczuszka (goryczka) błotna, goryczuszka (goryczka) czeska, goryczuszka (goryczka) polna, goryczuszka (goryczka) Wettsteina, goryczuszka (goryczka, pozostałe gatunki), niebielistka (swercja) trwała; goździkowate: goździk kosmaty, goździk lodowcowy (goździk lodnikowy), goździk lśniący, goździk okazały, goździk piaskowy, goździk postrzępiony, goździk pyszny, goździk siny, goździk skupiony, lepnica litewska, łyszczec (gipsówka) wiechowaty, nadbrzeżyca nadrzeczna; gruboszowate: rojnik górski, rojownik (rojnik) pospolity, rojownik (rojnik) włochaty; gruszyczkowate: pomocnik baldaszkowy; grzybieniowate: grążel drobny, grzybienie północne (grzybienie zapoznane); jaskrowate: ciemiernik czerwonawy, jaskier illiryjski, miłek wiosenny, orlik pospolity, pełnik (wszystkie gatunki), pluskwica europejska (pluskwica cuchnąca), powojnik prosty, przylaszczka pospolita (przelaszczka trojanek), sasanka alpejska, sasanka łąkowa, sasanka otwarta (sasanka dzwonkowata), sasanka słowacka, sasanka wiosenna, sasanka zwyczajna, tojad (wszystkie gatunki), włosienicznik (jaskier, wszystkie gatunki, z wyjątkiem włosienicznika krążkolistnego), zawilec narcyzowy (zawilec narcyzowaty), zawilec wielkokwiatowy (zawilec leśny); kłokoczkowate: kłokoczka południowa; komosowate: soliród (solirodek) zielny; kotewkowate: kotewka orzech wodny; krzyżowe (kapustowate): pszonak pieniński, rukiew (wszystkie gatunki), warzucha polska, warzucha tatrzańska; lnowate: len austriacki, len włochaty, len złocisty; marzanowate: przytulia krakowska, przytulia stepowa, przytulia sudecka; motylkowate (bobowate): groszek szerokolistny, groszek wielkoprzylistkowy, groszek wschodniokarpacki, ostrołódka kosmata, szczodrzeniec zmienny; nawodnikowate: nawodnik (wszystkie gatunki); oliwnikowate: rokitnik zwyczajny; pierwiosnkowate: cyklamen purpurowy, mlecznik nadmorski, pierwiosnek (pierwiosnka, wszystkie gatunki, z wyjątkiem pierwiosnka wyniosłego i pierwiosnka lekarskiego), zarzyczka (kortusa) górska; pływaczowate: pływacz (wszystkie gatunki), tłustosz (wszystkie gatunki); portulakowate: zdrojek źródlany; przewiertniowate: wiciokrzew (suchokrzew) pomorski, zimoziół (linnea) północny; psiankowate: lulecznica kraińska, pokrzyk wilcza-jagoda; rosiczkowate: aldrowanda pęcherzykowata, rosiczka (wszystkie gatunki); różowate: jarząb brekinia (brzęk), jarząb szwedzki, malina moroszka, parzydło leśne, pięciornik śląski, róża francuska, rzepik szczeciniasty, tawuła średnia, wiśnia karłowata; rutowate: dyptam jesionolistny; sandałowcowate: leniec bezpodkwiatkowy; skalnicowate: skalnica gronkowa, skalnica torfowiskowa; szczeciowate: czarcikęsik Kluka; szorstkolistne (ogórecznikowate): żmijowiec czerwony; trędownikowate: gnidosz (wszystkie gatunki), konitrut błotny, lnica wonna, lindernia mułowa, naparstnica zwyczajna, tocja alpejska; wawrzynkowate: wawrzynek główkowaty, wawrzynek wilczełyko; wargowe (jasnotowate): miodownik melisowaty (miodownik wielkokwiatowy), pszczelnik wąskolistny; wielosiłowate: wielosił błękitny; wierzbowate: wierzba borówkolistna, wierzba lapońska; wilczomleczowate: wilczomlecz (ostromlecz) pstry; wrześniowate: woskownica europejska, wrzosowate: bagno zwyczajne, chamedafne północna, mącznica lekarska, różanecznik żółty, wrzosiec bagienny; zarazowate: zaraza (wszystkie gatunki); złożone (astrowate): arnika górska, aster gawędka, aster solny, chryzantema (złocień) Zawadzkiego, dziewięćsił popłocholistny, dziewięćsił bezłodygowy, języczka syberyjska, omieg górski, ostrożeń pannoński, ożota zwyczajna, sierpik różnolistny, szarotka alpejska, wężymord stepowy
JEDNOLIŚCIENNE
amarylkowate: śnieżyczka przebiśnieg, śnieżyca wiosenna; bagnicowate: bagnica torfowa; jezierzowate: jezierza giętka, jezierza mniejsza; kosaćcowate: kosaciec bezlistny, kosaciec syberyjski, mieczyk błotny, mieczyk dachówkowaty, szafran spiski; liliowate: cebulica dwulistna (oszloch), ciemiężyca (ciemierzyca) biała, ciemiężyca (ciemierzyca) czarna, ciemiężyca (ciemierzyca) zielona, czosnek syberyjski, kosatka kielichowa, liczydło górskie, lilia bulwkowata, lilia złotogłów, pajęcznica liliowata, szachownica kostkowata, szafirek miękkolistny, śniedek cienkolistny, śniedek (pozostałe gatunki), zimowit jesienny; obrazkowate: obrazki alpejskie, obrazki plamiste; rdestnicowate: rdestniczka (rdestnica) gęsta; storczykowate: buławnik (wszystkie gatunki), dwulistnik muszy, gnieźnik leśny, gołek białawy, gółka długoostrogowa, gółka wonna, kręczynka jesienna, kruszczyk (wszystkie gatunki), kukuczka kapturkowata, kukułka (storczyk, wszystkie gatunki), lipiennik Loesela, listera jajowata, listera sercowata, miodokwiat krzyżowy, obuwik pospolity, ozorka zielona, podkolan biały, podkolan zielonawy, potrostek alpejski, storczyca kulista, storczyk (wszystkie gatunki), storzan bezlistny, tajęża jednostronna, wątlik błotny, wyblin jednolistny, żłobik koralowy; trawy (wiechlinowate): kostrzewa ametystowa, ostnica (wszystkie gatunki), perłówka siedmiogrodzka, wiechlina (wyklina) granitowa, koleantus delikatny; turzycowate: kłoć wiechowata, marzyca czarniawa, marzyca ruda, ponikło kraińskie, ponikło wielołodygowe, przygiełka brunatna, turzyca bagienna, turzyca Davalla, turzyca delikatna, turzyca patagońska, turzyca pchla, turzyca rozsunięta, turzyca strunowa, turzyca życicowa, turzyca żytowata, wełnianeczka alpejska, wełnianeczka darniowa, wełnianka delikatna; żabieńcowate: elisma wodna, kaldesia dziewięciornikowata; zosterowate: zostera morska
Gatunki dziko występujących roślin objętych ochroną częściową
KRASNOROSTY
rozróżkowate: Ceramium circinatum, Ceramium diaphanum, Ceramium rubrum, Ceramium tenuicorne
WĄTROBOWCE
łuskolistowate: biczyca trójwrębna; piórkowcowate: piórkowiec kutnerowaty; rzęsiakowate: rzęsiak pospolity; skosatkowate: skosatka zanokcicowata
MCHY
bielistkowate: bielistka siwa, bielistka jałowcowata; drabikowate: drabik drzewkowaty; gajnikowate: fałdownik nastroszony, fałdownik szeleszczący, gajnik lśniący, rokietnik pospolity; krótkoszowate: brodawkowiec czysty, dzióbkowiec bruzdowany, dzióbkowiec Zetterstedta; krzywoszyjowate: limprichtia długokończysta, limprichtia pośrednia; płonnikowate: płonnik cienki, płonnik pospolity; próchniczkowate: próchniczek błotny; rokietowate: mokradłoszka zaostrzona, piórosz pierzasty, płaszczeniec marszczony; torfowcowate: torfowiec kończysty, torfowiec nastroszony; tujowcowate: jodłówka pospolita, tujowiec (wszystkie gatunki); widłozębowate: widłoząb kędzierzawy, widłoząb miotłowy
DWULIŚCIENNE
araliowate: bluszcz pospolity; bobrkowate: bobrek trójlistkowy; grzybieniowate: grążel żółty, grzybienie białe; kokornakowate: kopytnik pospolity; marzanowate: przytulia (marzanka) wonna, motylkowate (bobowate): wilżyna (wszystkie gatunki); pierwiosnkowate: pierwiosnek (pierwiosnka) lekarski, pierwiosnek (pierwiosnka) wyniosły; przewiertniowate: kalina koralowa; skalnicowate: porzeczka czarna; szakłakowate: kruszyna pospolita; toinowate: barwinek pospolity; złożone (astrowate): kocanki piaskowe
JEDNOLIŚCIENNE
liliowate: czosnek niedźwiedzi, konwalia majowa; trawy (wiechlinowate): turówka leśna, turówka wonna; turzycowate: turzyca piaskowa
Gatunki dziko występujących roślin objętych ochroną częściową, które mogą być pozyskiwane
MCHY
gajnikowate: fałdownik nastroszony, rokietnik pospolity; krótkoszowate: brodawkowiec czysty; torfowcowate: torfowiec kończysty; widłozębowate: widłoząb kędzierzawy, widłoząb miotłowy
DWULIŚCIENNE
bobrkowate: bobrek trójlistkowy; kokornakowate: kopytnik pospolity; marzanowate: przytulia (marzanka) wonna; skalnicowate: porzeczka czarna; szakłakowate: kruszyna pospolita; złożone (astrowate): kocanki piaskowe
JEDNOLIŚCIENNE
liliowate: konwalia majowa; trawy: turówka leśna
Gatunki roślin zostały pogrupowane w wyższe jednostki systematyczne, które wyróżniono następująco: wielkimi literami, czcionką pogrubioną wyróżniono nazwy GROMAD, małymi literami, czcionką pogrubioną wyróżniono nazwy rodzin.
Polska. Rezerwaty Biosfery UNESCO

 

Rezerwaty biosfery UNESCO w Polsce
L.p. Nazwa obszaru Rok powołania Województwo Uwagi
1 Rezerwat Biosfery „Babia Góra” 1977 małopolskie park narodowy
2 Białowieski Rezerwat Biosfery 1977 podlaskie park narodowy
3 Słowiński Rezerwat Biosfery 1977 pomorskie park narodowy
4 Rezerwat Biosfery „Jezioro Łuknajno” 1977 warmińsko- mazurskie rezerwat przyrody
5 Rezerwat Biosfery „Karpaty Wschodnie” 1992 podkarpackie rezerwat trójstronny (polsko-słowacko- ukraiński); w skład RB w Polsce wchodzi Bieszczadzki PN, Ciśniańsko-Wetliński PK i PK Doliny Sanu
6 Tatrzański Rezerwat Biosfery 1992 małopolskie rezerwat dwustronny (polsko-słowacki); w skład RB w Polsce wchodzi Tatrzański PN
7 Karkonoski Rezerwat Biosfery 1992 dolnośląskie rezerwat dwustronny (polsko-czeski); w skład RB w Polsce wchodzi Karkonoski PN
8 Rezerwat Biosfery „Puszcza Kampinoska” 2000 mazowieckie park narodowy z otuliną
9 Rezerwat Biosfery „Polesie Zachodnie” 2002 lubelskie park narodowy z otuliną
10 Rezerwat Biosfery „Bory Tucholskie” 2010 kujawsko- pomorskie, pomorskie park narodowy i 25 rezerwatów przyrody
Polska. Rezerwaty przyrody

 

Rezerwaty przyrody w Polsce (stan na 31 XII 2009)
Rodzaje rezerwatów Liczba rezerwatów Powierzchnia (ha)
ogółem rezerwatów
ścisłycha częściowychb
Ogółem 1451 163 403 3845 159 558
Faunistyczne 142 41 837 375 41 462
Krajobrazowe 115 27 088 876 26 212
Leśne 712 64 276 1674 62 602
Torfowiskowe 167 17 848 584 17 264
Florystyczne 174 5427 299 5128
Wodne 34 4162 5 4157
Przyrody nieożywionej 70 2212 28 2184
Stepowe 33 502 6 496
Słonoroślowe 4 51 — 51

a Rezerwaty, w których jest chroniona cała przyroda i są zakazane wszelkie czynności gospodarcze;

b rezerwaty, w których są chronione tylko niektóre składniki przyrody, a czynności gospodarcze są w odpowiedni sposób ograniczone.

Polska. Pomniki przyrody

 

Pomniki przyrody w Polsce (31 XII 2010)
Obiekty Liczba
Pojedyncze drzewa 30 046
Grupy drzew 3659
Głazy narzutowe 1034
Skałki, groty, jaskinie 303
Aleje 699
Ogółem 36 281
Źródło: GUS.
Polska. Produkcja wybranych wyrobów przemysłu

 

Produkcja wybranych wyrobów przemysłu w Polsce
Wyroby Jednostka miary 1990 2004 2010
Węgiel kamienny mln t 148 101 77
Węgiel brunatny mln t 67,6 61,2 56,4
Gaz ziemny hm3 3 867 5 630 5 759
Energia elektryczna TWh 136 154 157
Energia cieplna PJ 631 560 500
Benzyna mln t 2,4 4,1 4,2
Stal surowa tys. t 13 625 10 578 7 993
Wyroby walcowane tys. t 9 836 7 507 6 658
Miedź rafinowana tys. t 346 571 568
Łożyska mln szt. 96,0 221,0 209
Chłodziarki i zamrażarki tys. szt. 604 1 280 1 867
Samochody osobowe tys. szt. 266 522 785
Ciągniki rolnicze tys. szt. 35,4 8,5 3,4
Statki morskie wodowane szt. 39 21 8
Siarka w przeliczeniu na 100% tys. t 4 660 1 003 517
Sól kamienna tys. t 4 055 1 099 1 232
Nawozy azotowe w przeliczeniu na czysty składnik tys. t 1 303 1 644 1 630
Nawozy fosforowe w przeliczeniu na czysty składnik tys. t 467 594 478
Cement mln t 12,5 12,6 15,4
Tarcica dam3 3 995 3 164 2 404
Papier i tektura tys. t 924 2 635 3 662
Obuwie mln par 105 46,6 30,4
Mleko płynne przetworzone mln l 2 037 2 087 2 588
Masło tys. t 272 177 175
Cukier (w przeliczeniu na cukier biały) tys. t 1 971 1 999 1 615
Papierosy mld szt. 91,5 86,6 143

Źródło: „Rocznik Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej” 1995, 1999, 2001, 2005, 2010 Warszawa 1995, 1999, 2001, 2005, 2010.

Polska. Produkcja rolna

 

Produkcja rolna
Produkcja roślinna
Ziemiopłody Powierzchnia zasiewów w tys. ha Zbiory w tys. t
  1995 2004 1995 2004
Pszenica 2407 2311 8668 9892
Żyto 2407 2311 6288 4281
Jęczmień 1048 1014 3278 3571
Owies 595 520 1495 1431
Pszenżyto 616 1058 2048 3723
Kukurydza na ziarno 48 412 239 2344
Rośliny strączkowe 148 108 268 271
Ziemniaki 1522 713 24 891 13 999
Buraki cukrowe 384 297 13 309 12 730
Rzepak i rzepik 606 538 1377 1633
Len 14 3,5 33 8,6
Tytoń 19 17 40 29
Chmiel 2,3 2,2 3,0 2,9
Warzywa gruntowe 279 208 5643 4916
Produkcja zwierzęca
Zwierzęta Pogłowie
  w tys. sztuk Na 100 ha użytków rolnych
  1995 2004 1995 2004
Bydło 7306 5353 41 33
Trzoda chlewnaa 20418 16 988 114 104
Owce 713 318 4,0 1,9
Konieb 636 321 3,5 2,0

a dla 2004 stan w końcu lipca; b dane szacunkowe

Źródło: Rocznik Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej 2001, 2005 Warszawa 2001, 2005

Polska. Największe rzeki

 

Największe, wg powierzchni dorzecza, rzeki Polskia
Rzeka Długość w km Powierzchnia dorzecza w km2 Średni roczny przepływ przy ujściu w m3/s
Wisła 1 048 194 424 1 080
Odra 854 (742) 118 861 (106 056) 567
Narew 484 (448) 75 175 (53 873) 328,2
Warta 808 54 529 221
Bug 772 (587) 39 420 (19 284) 155,2
Noteć 388 17 330 80,8
San 443 16 861 (14 390) 124,3
Wieprz 303 10 415 35,9
Pilica 319 9 273 47,6
Bzura 166 7 788 29,1
Biebrza 155 7 057 34,8
Dunajecb 247 6 804 (4852) 97,8
Bóbr 272 (270) 5 876 (5 830) 53,0
Barycz 133 5 534 18,4
Łyna 264 (190) 7 126 (5 719) 39,7
Drwęca 207 5 344 30,6
Wkra 249 5 322 22,0
Gwda 145 4 943 28,2
Prosna 217 4 925 18,2
Brda 239 4 627 36,6
Nysa Kłodzka 182 4 566 37,2
Pisa 142 4 500 27,6
Nysa Łużycka 252 (198) 4 297 (2 197) 33,2
Wisłoka 164 4 110 48,1
Nida 151 3 865 21,0
Wisłok 205 3 528 23,7
Drawa 186 3 296 22,5
Parsęta 127 3 151 29,5
Rega 168 2 725 21,2
Pasłęka 169 2 294 15,8
Wieprza 112 2 170 22,3
Przemszac 88 2 122 19,7
Łeba 117 1 801 18,5
Słupia 141 1 623 17,3
Raba 132 1 537 16,9
Soła 89 1 391 20,0
Skawa 96 1 160 16,9

aw nawiasach występują wartości dla Polski (łącznie z odcinkami granicznymi), jeśli rzeka płynie także poza granicami kraju;

b łącznie z Czarnym Dunajcem;

c łącznie z Czarną Przemszą

Źródło: Przepływy charakterystyczne głównych rzek Polski w latach 1951–1995, «Materiały Badawcze IMGW. Hydrologia i Oceanologia» z. 26, Warszawa, 2000.

Polska. Największe jeziora

 

Największe jeziora Polski
Jezioro Dorzecze Powierzchnia w km2 Największa głębokość w m
Śniardwy Pisa 113,8 23,4
Mamry (cały kompleks) Węgorapa 104,4 43,8
Łebsko Łeba 71,4 6,3
Dąbie Odra 56,0 4,2
Miedwie Płonia 35,3 43,8
Jeziorak Drwęca 34,6 12,0
Niegocin Pisa 26,0 39,7
Gardno Łupawa 24,7 2,6
Jamno M. Bałtyckie 22,4 3,9
Wigry Czarna Hańcza 21,9 73,0
Gopło Noteć 21,8 16,6
Roś Pisa 18,9 31,8
Drawsko Drawa 18,7 79,7
Wielimie Gwda 18,6 5,5
Nidzkie Pisa 18,3 23,7
Bukowo M. Bałtyckie 17,5 2,8
Wdzydze Wda 15,1 68,0
Rajgrodzkie Jegrznia 15,1 52,0
Źródło: Dane Instytutu Rybactwa Śródlądowego w Olsztynie.
Polska. Władze RP na uchodźstwie podczas II wojny światowej

 

Władze RP na uchodźstwie podczas II wojny światoweja
Prezydent RP
od 30 IX 1939 Władysław Raczkiewicz
Premierzy RP
IX 1939–VII 1943 Władysław Sikorski
VII 1943–XI 1944 Stanisław Mikołajczyk
od XI 1944 Tomasz Arciszewski
a Uznawane przez większość państw do powołania VI 1945 Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej.
Polska. Królowie i książęta

 

Królowie i książęta polscy
Dynastia Piastów
Monarchia wczesnopiastowska
IX–X w. Siemowit (Ziemowit)
  Lestko (Leszek)
  Siemomysł (Ziemomysł)
ok. 960–992 Mieszko I
992–1025 Bolesław I Chrobry (król 1025)
1025–34 Mieszko II Lambert (król 1025–32)
1031–32 Bezprym
1034–58 Kazimierz I Odnowiciel
1058–79 Bolesław II Szczodry (król od 1076)
1079–1102 Władysław I Herman
1102–07 Zbigniew oraz Bolesław Krzywousty
1107–38 Bolesław III Krzywousty
Okres rozbicia dzielnicowego (książęta panujący w Krakowie)
1138–46 Władysław II Wygnaniec
1146–73 Bolesław IV Kędzierzawy
1173–77 Mieszko III Stary
1177–94 Kazimierz II Sprawiedliwy
1194–1202 Leszek Biały i Mieszko III Stary
1202 (lub 1202–06) Władysław III Laskonogi
1202–10 (lub 1206–10) Leszek Biały
1210–11 Mieszko Plątonogi
1211–27 Leszek Biały
1228–31 Władysław III Laskonogi
1229 Konrad I Mazowiecki
1231–38 Henryk I Brodaty
1238–41 Henryk II Pobożny
1241–43 Konrad I Mazowiecki
1243–79 Bolesław V Wstydliwy
1279–88 Leszek Czarny
1288–90 Henryk IV Prawy (Probus)
1290–91 Przemysł II (król polski 1295–96)
1291–1305 Wacław II czeski (król polski od 1300)a
1305–06 Wacław III czeskia
Królestwo Polskie
1306–33 Władysław I Łokietek (król od 1320)
1333–70 Kazimierz III Wielki
Dynastia Andegawenów
1370–82 Ludwik Węgierski
1384–99 Jadwiga
Dynastia Jagiellonów
1386–1434 Władysław II Jagiełło
1434–44 Władysław III Warneńczyk
1447–92 Kazimierz IV Jagiellończyk
1492–1501 Jan I Olbracht
1501–06 Aleksander Jagiellończyk
1506–48 Zygmunt I Stary
1548–72 Zygmunt II August
Królowie elekcyjni
1573–75 Henryk Walezy
1576–86 Stefan Batory
1587–1632 Zygmunt III Waza
1632–48 Władysław IV Waza
1648–68 Jan II Kazimierz Waza
1669–73 Michał Korybut Wiśniowiecki
1674–96 Jan III Sobieski
1697–1706 August II Mocny (Wettin)
1704–09 Stanisław Leszczyński
1709–33 August II Mocny (Wettin)
1733–36 Stanisław Leszczyński
1733–63 August III (Wettin)
1764–95 Stanisław August Poniatowski
a Z dynastii Przemyślidów.
Polska. Naczelnik państwa, prezydenci i premierzy RP (1918–39)

 

Naczelnik państwa, prezydenci i premierzy RP (1918–39)
Naczelnik Państwa
22 XI 1918 9 XII 1922 Józef Piłsudski
Prezydenci RP
9 XII 1922 16 XII 1922 Gabriel Narutowicz
20 XII 1922 14/15 V 1926 Stanisław Wojciechowski
1 VI 1926 30 IX 1939 Ignacy Mościcki
Premierzy RP
17 XI 1918 16 I 1919 Jędrzej Moraczewski
16 I 1919 9 XII 1919 Ignacy Jan Paderewski
13 XII 1919 9 VI 1920 Leopold Skulski
23 VI 1920 24 VII 1920 Władysław Grabski
24 VII 1920 13 IX 1921 Wincenty Witos
19 IX 1921 6 VI 1922 Antoni Ponikowski
28 VI 1922 7 VII 1922 Artur Śliwiński
31 VII 1922 14 XII 1922 Julian Ignacy Nowak
16 XII 1922 26 V 1923 Władysław Sikorski
28 V 1923 14 XII 1923 Wincenty Witos
19 XII 1923 14 XI 1925 Władysław Grabski
20 XI 1925 5 V 1926 Aleksander Skrzyński
10 V 1926 15 V 1926 Wincenty Witos
15 V 1926 30 IX 1926 Kazimierz Bartel
2 X 1926 27 VI 1928 Józef Piłsudski
27 VI 1928 13 IV 1929 Kazimierz Bartel
14 IV 1929 7 XII 1929 Kazimierz Świtalski
29 XII 1929 17 III 1930 Kazimierz Bartel
29 III 1930 23 VIII 1930 Walery Sławek
25 VIII 1930 4 XII 1930 Józef Piłsudski
4 XII 1930 26 V 1931 Walery Sławek
27 V 1931 9 V 1933 Aleksander Prystor
10 V 1933 13 V 1934 Janusz Jędrzejewicz
15 V 1934 28 III 1935 Leon Kozłowski
28 III 1935 12 X 1935 Walery Sławek
13 X 1935 15 V 1936 Marian Kościałkowski-Zyndram
15 V 1936 30 IX 1939 Felicjan Sławoj Składkowski
Polska. Władze RP na uchodźstwie po II wojnie światowej

 

Władze RP na uchodźstwie po II wojnie światowej
Prezydenci RP
do VI 1947 Władysław Raczkiewicz
VI 1947–IV 1972 August Zaleskia
IV 1972–IV 1979 Stanisław Ostrowski
IV 1979–IV 1986 Edward Raczyński
IV 1986–VII 1989 Kazimierz Sabbat
VII 1989–XII 1990 Ryszard Kaczorowskib
Premierzy RP
do 1947 Tomasz Arciszewski
1947–49 Tadeusz Komorowski
1949 Tadeusz Tomaszewski
1949–54 Roman Odzierzyński
1954 Jerzy Hryniewski
1954–55 Stanisław Mackiewicz
1955 Hugon Hanke
1955–65 Antoni Pająk
1965–70 Aleksander Zawisza
1970–72 Zygmunt Muchniewski
1972–76 Alfred Urbański
1976–86 Kazimierz Sabbat
1986–90 Edward Szczepanik
a 1954–72 większość środowisk uchodźstwa uznawała Radę Trzech i Egzekutywę Zjednoczenia Narodowego; b XII 1990 insygnia prezydenckie przekazał prezydentowi RP L. Wałęsie.
Polska. Władze utworzone przez komunistów podczas II wojny światowej

 

Władze utworzone w kraju przez komunistów podczas II wojny światowej
Przewodniczący KRN a
od 1 I 1944 Bolesław Bierut
Przewodniczący PKWN
21 VII–31 XII 1944 Edward Osóbka-Morawski
Premier Rządu Tymczasowego
31 XII 1944–28 VI 1945 Edward Osóbka-Morawski
a Od 20 XI 1944 prezydent KRN.
Polska. Władze państwowe po II wojnie światowej

 

Władze państwowe Polski po II wojnie światowej
Prezydent KRN
XII 1944–II 1947 Bolesław Bierut
Prezydent RP
II 1947–XI 1952 Bolesław Bierut
Przewodniczący Rady Państwa PRL
XI 1952–VIII 1964 Aleksander Zawadzki
VIII 1964–IV 1968 Edward Ochab
IV 1968–XII 1970 Marian Spychalski
XII 1970–III 1972 Józef Cyrankiewicz
III 1972–XI 1985 Henryk Jabłoński
XI 1985–VII 1989 Wojciech Jaruzelski
Prezydenci RP
VII 1989–XII 1990 Wojciech Jaruzelski
XII 1990–XII 1995 Lech Wałęsa
XII 1995–XII 2005 Aleksander Kwaśniewski
XII 2005–IV 2010 Lech Kaczyński
VIII 2010 Bronisław Komorowski
Premierzy
VII 1944–II 1947 Edward Osóbka-Morawski
II 1947–XI 1952 Józef Cyrankiewicz
XI 1952–III 1954 Bolesław Bierut
III 1954–XII 1970 Józef Cyrankiewicz
XII 1970–II 1980 Piotr Jaroszewicz
II–VIII 1980 Edward Babiuch
IX 1980–II 1981 Józef Pińkowski
II 1981–XI 1985 Wojciech Jaruzelski
XI 1985–IX 1988 Zbigniew Messner
IX 1988–VIII 1989 Mieczysław Rakowski
VIII 1989 Czesław Kiszczaka
VIII 1989–XII 1990 Tadeusz Mazowiecki
I 1991–XII 1991 Jan Krzysztof Bielecki
XII 1991–VI 1992 Jan Olszewski
VI–VII 1992 Waldemar Pawlaka
VII 1992–X 1993 Hanna Suchocka
X 1993–III 1994 Waldemar Pawlak
III 1994–II 1996 Józef Oleksy
II 1996–X 1997 Włodzimierz Cimoszewicz
X 1997–X 2001 Jerzy Buzek
X 2001–V 2004 Leszek Miller
V 2004–X 2005 Marek Belka
X 2005–VII 2006 Kazimierz Marcinkiewicz
VII 2006–XI 2007 Jarosław Kaczyński
XI 2007 Donald Tusk

Do VII 1952 oraz od XII 1989 Rzeczpospolita Polska (RP), VII 1952–XII 1989 Polska Rzeczpospolita Ludowa;

a nie zdołał utworzyć rządu.

Polska. Ludność na podstawie spisów

 

Ludność Polski na podstawie spisów
Data spisu Ogółem Mężczyźni Kobiety Udział ludności miejskiej (%) Udział ludności wiejskiej (%) Ludność na 1 km2
30 IX 1921 27 177 13 133 14 044 24,6 75,4 69,9
9 XII 1931 32 107 15 619 16 488 27,4 72,6 82,6
1938 (stan na 31 XII) a 34 849 17 000 17 849 30,0 70,0 89,7
14 II 1946 23 930 10 954 12 976 31,8 68,2 76,6
3 XII 1950 25 008 11 928 13 080 39,0 61,0 80,0
6 XII 1960 29 776 14 404 15 372 48,3 51,7 95,3
8 XII 1970 32 642 15 854 16 788 52,3 47,7 104,4
7 XII 1978 35 061 17 079 17 982 57,5 42,5 112,2
7 XII 1988 37 879 18 465 19 414 61,2 38,8 121,1
17 V 1995 38 620 18 771 19 849 61,6 38,4 124,0
20 V 2002 38 230 18 516 19 714 61,8 38,2 122,0

Dane za lata 1921–38 w granicach Polski z 31 III 1938 (389 tys. km2), dane od roku 1946 w obecnych granicach Polski (313 tys. km2).

a Dane szacunkowe.

Źródło: Historia Polski w liczbach. Ludność, terytorium, Warszawa 1993; „Rocznik Statystyczny” 1999, Warszawa 1999; „Mały Rocznik Statystyczny” 2004, Warszawa 2004.

Polska. Obroty kapitałowe i finansowe

 

Obroty kapitałowe i finansowe w mld dol. USA
  1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001
Saldo ogółem +3,8 +4,5 +5,4 +11,0 +8,2 +7,7 +3,0
Inwestycje bezpośrednie +1,1 +2,7 +3,0 +5,0 +6,3 +8,2 +6,9
Inwestycje portfelowe +1,2 +0,2 +2,1 +1,7 +0,9 +2,4 +1,1
Saldo pozostałych pozycji +1,5 +1,6 +0,3 +4,3 +1,0 –2,9 –5,0
Źródło: Dane NBP.
Polska. Struktura wydatków publicznych

 

Struktura wydatków publicznych w Polsce
  1994 2000 2001
% % % PKB % % PKB
Ogółem 100,0 100,0 43,9 100,0 45,7
Działalność ogólnopaństwowa 4,8 5,7 2,5 5,4 2,4
Obrona 3,9 3,1 1,4 2,7 1,3
Bezpieczeństwo i porządek publiczny 3,7 4,2 1,9 4,0 1,9
Edukacja 10,6 13,2 5,9 13,4 6,2
Ochrona zdrowia 9,1 9,5 4,2 9,2 4,3
Wydatki socjalne 43,1 42,1 18,7 43,0 20,0
Gospodarka komunalna i mieszkaniowa 8,9 6,7 3,0 5,5 2,6
Wypoczynek, kultura, wyznania religijne 1,7 1,7 0,8 1,9 0,9
Rolnictwo 2,1 1,7 0,7 1,7 0,8
Drogi i transport 2,6 3,2 1,4 4,7 2,1
Płatności odsetkowe 7,9 7,2 3,2 6,5 3,0
Uwaga: Klasyfikacja wydatków w ujęciu stosowanym przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy.

Źródło: Dane Ministerstwa Finansów.

Polska. Zasoby kopalin

 

Zasoby ważniejszych kopalin w Polsce
    Surowce Liczba złóż Zasoby złóż udokumentowanych geologicznie w mln t
ogółem w tym zagospodarowane ogółem w tym zagospodarowane
1989 2010 1989 2010 1989 2010 1989 2010
Surowce energetyczne
Ropa naftowa 69 84 50 68 5 26 4 25
Gaz ziemny 220 279 143 189 169a 147a 130a 120a
Metan w pokładach węgla • 51 • 23 • 90a • 26a
Węgiel kamienny 121 141 73 47 65 838 44 229 30 620 16 948
Węgiel brunatny 77 78 16 11 12 861 14 859 2 608 1749
Surowce metaliczne
Rudy cynku i ołowiu 23 18 6 3 343 90 133 21
Rudy miedzi 17 14 6 6 3379 1782 1969 1470
Surowce chemiczne
Siarka rodzima 11 18 5 5 897 515 531 29
Sól kamienna 22 19 8 4 74 639 85 365 3454 12 536
Surowce skalne
Wapienie i margle dla przemysłu cementowego i wapienniczego 182 180 48 34 17 838 18 265 6187 6053
Kamienie łamane i boczne 440 685 176 292 8153 9784 3642 4720
Piaski kwarcowe do produkcji cegły i betonów 147 159 62 43 727 750 198 152
Piaski podsadzkowe 36 34 13 8 5961 4554 2166 831
Piaski formierskie 83 79 19 9 338 341 139 95
Gliny ogniotrwałe 18 17 6 3 70 55 19 5
Gliny ceramiczne • 28 • 5 • 142 • 14
Dolomity 10 12 6 4 585 351 285 153
Piaski i żwiry 1980 7323 958 2669 11 762 16 245 2845 4038
Surowce ilaste ceramiki budowlanej • 1232 • 269 • 4044 • 536
aW km3.

Źródło: „Mały Rocznik Statystyczny” 1991, Warszawa 1991; „Rocznik Statystyczny” 2001, Warszawa 2001; „Mały Rocznik Statystyczny” 2011, Warszawa 2011.

Polska. Połowy ryb

 

Połowy ryb (tys. t)
Wyszcze- gólnienie 1938 1946 1950 1960 1970 1980 1990 1995 2000 2002 2003 2010
Połowy morskie ogółem w tym: 12,5 23,3 66,2 168,0 451,3 791,0 429,8 405,2 200,1 204,4 160,3 170,8
połowy bałtyckie 2,5 22,2 58,5 82,5 146,6 221,8 110,6 • • • • •
połowy daleko- morskie 10,0 1,1 7,7 85,5 304,7 559,9 319,2 • • • • •
Połowy słodko- wodne ogółem 22,0 • 14,2 18,7 21,6 26,7 48,9 37,0 46,1 42,6 43,0 48,4
Źródło: „Rocznik Statystyczny” 1947, 2001, Warszawa 1947, 2001; „Mały Rocznik Statystyczny” 1995, 2000, 2003, 2004, 2011, Warszawa 1995, 2000, 2003, 2004, 2011.
Polska. Roczna produkcja książek na 1000 mieszkańców

 

Roczna produkcja książek na 1000 mieszkańców (od 1946 w zaokrągleniu do 100 egz.)
Wiek lub rok Liczba egzemplarzy
koniec XVI w. 22 a
koniec XIX w. 200 a
1910 440 b
1930 870 b
1946 1 600
1950 4 700
1960 3 100
1970 3 400
1980 4 100
1989 5 700
1990 4 600 c
1992 3 300 c
1995 3 000
2000 2 659
2002 1 768
2003 2 132

a Dane przybliżone;

b przeciętne roczne z 5 lat;

c dane zaniżone.

Źródło: M. Czarnowska Ilościowy rozwój ruchu wydawniczego 1501–1965, Warszawa 1967; J. Kostecki How Book Publishing Has Mirrored Modern Polish History, „Logos” 1991, vol. 2/4, Rocznik Statystyczny 2001, Warszawa 2001; Mały Rocznik Statystyczny 2004, Warszawa 2004.

Polska. Ważniejsze kanały

 

(zakończenia przebudowy)
Ważniejsze kanały
Kanały Połączenia Rok uruchomienia Długość (km)
Wieprz-Krzna Wieprz–Krzna Południowa 1961 140,0
Augustowski Czarna Hańcza–Biebrza 1839 80,0 a
Elbląski Jez. Drwęckie–jez. Druzno 1860 b 133,2 c
Gliwicki Kłodnica–Odra d 1812 (1941) 41,2
Ślesiński Warta–jez. Gopło 1950 32,0
Wielki Kanał Brdy Brda–Brda 1849 30,0
Notecki Noteć–Kanał Bydgoski 1892 25,0
Bydgoski Brda–Noteć 1774 (1915) 24,7
Żerański Wisła–Narew 1963 17,6
Łączański Wisła–Wisła 1961 17,2

a Długość kanału w granicach Polski wraz z jeziorami i odcinkami cieków naturalnych, leżącymi na trasie kanału;

boficjalna inauguracja, do eksploatacji oddany 1861;

c w tym długość głównego odcinka Elbląg–Ostróda 82 km;

d łącznie z portem Gliwice.

.

Polska. Struktura produkcji sprzedanej przemysłu (wg działów)

 

Struktura produkcji sprzedanej przemysłu (ceny bieżące, w odsetkach)
Sekcje 1995 1996 1997 1998 2000 2010
Ogółem (mld zł)
 255,6 294,9 358,8 390,2 488,8 1010,3
Górnictwo i kopalnictwo 7,6 7,6 7,3 6,2 5,5 5,1
Działalność produkcyjna 82,8 82,8 83,6 84,7 84,3 83,5
Zaopatrzenie w energię elektryczną, gaz i wodę 9,6 9,6 9,1 9,1 10,1 11,4a

aW tym gospodarowanie ściekami i odpadami, rekultywacja

Źródło: „Rocznik Statystyczny” 2000, 2001, 2010, Warszawa 2000, 2001, 2010.

Polska. Całkowita emisja dwutlenku siarki, dwutlenku azotu i pyłów w Polsce

 

Całkowita emisja dwutlenku siarki, dwutlenku azotu i pyłów w Polsce (2007)a
Źródło emisji SO2 (tys. t) SO2 (%) NO2 (tys. t) NO2 (%) Pyły (tys. t) Pyły (%)
Energetyka zawodowa 668 59,1 249 28,1 36 8,2
Energetyka przemysłowa 88 7,8 101 11,4
16
3,7
Technologie przemysłowe 57 5,0 73 8,3 60 13,8
Inne źródła stacjonarne b 316 27,9 113 12,8 248 56,9
Pojazdy mechaniczne 2 0,2 349 39,4 76 17,4
Ogółem 1131 100,0 885 100,0 436 100,0

a Dane szacunkowe wyliczone na podstawie zużycia paliw i wskaźników technol.;

b kotłownie lokalne, paleniska domowe, warsztaty rzemieślnicze, rolnictwo i in.

Źródło: „Mały Rocznik Statystyczny” 2009, Warszawa 2009.

Zwierzęta — gatunki zagrożone wytępieniem

 

Gatunki zwierząt zagrożonych wytępieniem
Światowa Czerwona lista gatunków zwierząt zagrożonych obejmuje ponad 5000 gat., w tym ok. 2250 gat. zwierząt bezkręgowych (Invertebrata). Poniższe zestawienie obejmuje jedynie wybór najbardziej zagrożonych zwierząt kręgowych (Vertebrata). Przy nazwach gromad podano w nawiasach liczbę gat. objętych Czerwoną listą... (pierwsza liczba) oraz liczbę współcześnie żyjących gatunków danej gromady (druga liczba).
Gromada: ryby kostne, Osteichthyes (754; ponad 18 000):
Jesiotrowate: kaługa, Huso dauricus, Amur; jesiotr amurski, Acipenser schrencki, Amur; Acipenser oxyrhynchus, Kanada, USA; Acipenser fulvescens, Kanada, USA. Śledziokształtne: Sclerophages formosus, pd.-wsch. Azja. Łososiowce: białorybica, Stenodus leucichthys, Rosja; Novumbra hubbsi, USA. Sumowce: ślepak szerokogębowy, Satan eurystomus, USA; ślepak bezzębny, Trogloglanis pattersoni, USA; pangaz, Pangasianodon gigas, zlewnia Mekongu.
Gromada: płazy, Amphibia (64; 4000):
Płazy ogoniaste: salamandra olbrzymia, Andrias japonicus, Japonia. Płazy bezogonowe: liopelma, Leiopelma hochstetteri, Nowa Zelandia; Leiopelma archeyi, Nowa Zelandia; Leiopelma hamiltoni, Nowa Zelandia; Discoglossus nigriventer, Izrael; grzebiuszka seszelska, Sooglossus seychellensis, Seszele; Sooglossus gardineri, Seszele; Nesomantis thomasseti, Seszele; Bufo excul, USA; ropucha żyworodna, Nectophrynoides occidentalis, Gujana.
Gromada: gady, Reptilia (191; ponad 6500):
Żółwie: żółw promienisty, Testudo (Geochelone) radiata, Madagaskar; żółw słoniowy, Testudo elephantopus, Galápagos; żółw szylkretowy, Eretmochelys imbricata, morza strefy tropikalnej. Łuskoskóre: Cenolopus pallidus, Galápagos; Cenolopus subcristatus, Galápagos; Brachylophus fasciatus, wyspy Fidżi i Tonga; Brachylophus vitiensis, wyspy Fidżi; Macroscincus cocteaui, W. Zielonego Przylądka; waran z Komodo, Varanus komodoensis, Indonezja; waran szary, Varanus griseus caspius, zach. rejony Azji Środk.; Varanus olivaceus, Filipiny; Casarea dussumieri, Mauritius; Bolyeria multicarinata, Mauritius; Epicrates subflavus, Jamajka; Epicrates inornatus, Puerto Rico. Krokodyle: aligator chiński, Alligator sinensis, Chiny; Caiman latirostris, Ameryka Pd.; krokodyl gawialowy, Tomistoma schlegelii, pd.-wsch. Azja.
Gromada: ptaki, Aves (1047; 8500):
Pingwiny: pingwin równikowy, Spheniscus mendiculus, Galápagos; pingwin złotooki, Megadyptes antipodes, Nowa Zelandia. Rurkonose: albatros krótkoogonowy, Diomedea albatrus, Japonia. Wiosłonogie: głuptak gap Abbotta, Sula abbotti, W. Bożego Narodzenia. Brodzące: czapla złotonosa, Egretta eulophotes, Chiny, Płw. Koreański; bocian czarnodzioby, Ciconia boyciana, Azja Wsch.; ibis wielki, Pseudoibis gigantea, Płw. Indochiński; ibis czubaty, Nipponia nipon, Chiny, Japonia. Blaszkodziobe: kaczka auklandzka, Anas auclandica, Nowa Zelandia; kaczka Berniera, Anas bernieri, Madagaskar; tracz brazylijski, Mergus octocetaceus, Brazylia, Argentyna, Paragwaj; gęś hawajska, Branta sandvicensis, Hawaje; łabędź trębacz, Cygnus buccinator, Kanada, USA; drzewica kubańska, Dendrocygna arborea, wyspy M. Karaibskiego. Drapieżne ptaki: kondor kalifornijski, Gymnogyps californicus, USA; pustułka malgaska, Falco punctatus, Mauritius; pustułka seszelska, Falco araea, Seszele. Kuraki: nogal polinezyjski, Megapodius pritchardii, wyspy Tonga; nogal hełmiasty, Macrocephalon maleo, Indonezja; tragopan czarnogłowy, Tragopan melanocephalus, Indie, Pakistan; tragopan chiński, Tragopan caboti, Chiny; wieloszpon, Polyplectron emphanim, Filipiny; olśniak zielonosterny, Lophophorus sclateri, Chiny, Birma, Indie; olśniak chiński, Lophophorus lhuysil, Chiny; bażant annamski, Lophura edwardsi, Wietnam; bażant imperatorski, Lophura imperialis, Laos, Wietnam; bażant tajwański, Lophura swinhoii, Tajwan; uszak brunatny, Crossoptilon mantchuricum, Chiny; bażant Ellioti, Syrmaticus ellioti, Chiny; bażant birmański, Syrmaticus humiae, Birma, Chiny, Indie; bażant mikado, Syrmaticus micado, Tajwan. Żurawie: chruściel leśny, Gallirallus sylvestris, Australia; kureczka kubańska, Cyanolimnas cerverai, Kuba; chruściel chrapliwy, Aramidopsis plateni, Indonezja; takahe, Notornis mantelli, Nowa Zelandia; łyska wąsata, Fulica cornuta, Argentyna, Boliwia, Chile; kagu, Rhynochetos jubatus, Nowa Kaledonia; żuraw czarnoszyi, Grus nigricollis, pd.-wsch. Azja; żuraw krzykliwy, Grus americana, Kanada, USA; żuraw mandżurski, Grus japonensis, Japonia, Chiny, Wietnam, Rosja. Siewkowate: kulik eskimoski, Numenius borealis, Kanada, USA; tuturwatek, Thinornis novaeseelandiae, Nowa Zelandia; mewa koralowa, Larus audouinii, rejon M. Śródziemnego. Gołębie: zębacz, Didunculus strigirostris, Samoa. Papugi: papużka pieszka, Pezoparus wallicusa, Australia; papuga norówka, Geopsitacus occidentalis, Australia; kakapo, Strigops habroptilus, Nowa Zelandia; lakówka modrogłowa, Neopheema splendiata, Australia; świergotka rajska, Psephotus pulcherrimus, Australia. Wróblowate: mauii papugodzioby, Pseudonestor xanthophrys, Hawaje; szpak Rothschilda, Leucopsar rothschildi, Indonezja; kurobród siodłaty, Creadion carunculatus, Nowa Zelandia; kokako, Callaeas cinerea, Nowa Zelandia.
Gromada: ssaki, Mammalia (698; 4300):
Torbacze: wilk workowaty, Thylacinus cynocephalus, Tasmania; mrówkożer workowaty, Myrmecobius fasciatus, Australia; jamraj królikowaty, Macrotis lagotis, Australia; Gymnobelideus laedbeateri, Australia; wombat szerokogłowy, Lasiorhinus latifrons, Australia; filander pręgowany, Lagostrophus fasciatus, Australia; pazurogon sierpowaty, Onychogalea lunata; pazurogon rudopręgi, Onychogalea fraenata, Australia. Owadożerne: wychuchol pirenejski, Galemys pyrenaicus, Francja, Hiszpania, Portugalia. Naczelne: lemur karłowaty, Allocebus trichotis, Madagaskar; maki szary, Hapalemur griseus, Madagaskar; maki (lemur) szerokonosy, Hapalemur simus, Madagaskar; lemur wari, Lemur variegatus, Madagaskar; lemur mokok, Lemur macaco, Madagaskar; lemur mongoz, Lemur mongoz, Madagaskar, Komory; lemur rudoogonowy, Lepilemur ruficaudatus, Madagaskar; sifaka Varreauxa, Propithecus verreauxi, Madagaskar; indris, Indri indri, Madagaskar; palczak, Daubentonia madagascariensis, Madagaskar; saki białonosa, Chiropetes albinosa, Brazylia; szatanka, Chiropetes satanas, Brazylia; uakari łysa, Cacajao calvus, Brazylia, Kolumbia, Peru; uakari czarnogłowa, Cacajao melanocephalus, Brazylia, Kolumbia, Wenezuela; muriki szary, Brachyteles arachnoides, Brazylia; miko czarny, Callimico goeldii, Afryka Pd.; marmozeta lwia, Leontopithecus rosalia, Brazylia; mangaba rudoczelna, Cercocebus torquatus, Afryka Wsch.; Cercocebus galeritus, Kenia, Tanzania; pagi, Simias concolor, Indonezja; gereza czarna, Colobus satanas, Kamerun, Kongo, Gabon; gereza oliwkowa, Colobus verus, Afryka Wsch.; gereza ruda, Colobus badius, Afryka Wsch.; orangutan, Pongo pygmaeus, Borneo, Sumatra; goryl górski, Gorilla gorilla beringei, Rwanda, Uganda, Demokr. Rep. Konga; goryl nizinny, Gorilla gorilla gorilla, Afryka Równikowa; szympans karłowaty (bonobo), Pan paniscus, Kongo, Demokr. Rep. Konga; szympans, Pan troglodytes, Afryka Równikowa. Gryzonie: szynszyla krótkoogonowa, Chinchilla brevicaudata, Andy; szynszyla mała, Chinchilla laniger, Chile. Walenie: delfin chiński, Lipotes vexillifer, Jangcy (Chiny); delfin gangesowy, Platanista gangetica, Indie, Bangladesz, Nepal; delfin indusowy, Platanista minor, Pakistan; wieloryb grenlandzki, Balaena mysticetus, wszystkie oceany; wieloryb biskajski, Eubalaena glacialis, pn. część O. Atlantyckiego, pn. część O. Spokojnego; płetwal błękitny, Balaenoptera musculus, wszystkie oceany; finwal, Balaenoptera physalus, wszystkie oceany; długopłetwiec, Megaptera novaeangliae, wszystkie oceany. Drapieżne ssaki: wydra morska, Enhydra lutris, Kuryle, W. Komandorskie, Aleuty, wybrzeża Alaski; panda wielka, Ailuropoda melanoleuca, Chiny; niedźwiedź polarny, Ursus maritimus, Arktyka; rybożer, Osbornictis piscivora, dorzecze Konga; wilk szary, Canis lupus, Ameryka Pn., Eurazja, Bliski Wschód; Canis simensis, Etiopia; cyjon, Cuon alpinus, Azja; ocelot, Felis pardalis, Ameryka Pd., Ameryka Środk., USA; margaj, Felis wiedii, Ameryka Pd. i Środk.; kot tygrysi, Felis tigrinus, Ameryka Pd. i Środk.; kot andyjski, Felis jacobita, Andy; pantera mglista, Neofelis nebulosa, Azja; irbis (pantera śnieżna), Uncia uncia, Azja; pantera (lampart), Panthera pardus, Azja, Afryka, Bliski Wschód; jaguar, Panthera onca, Ameryka Pd., Środk., USA; tygrys, Panthera tigris, Azja; lew (podgatunek azjatycki), Panthera leo persica, Indie; gepard, Acinonyx jubatus, Afryka, Bliski Wschód; mors, Odobenus rosmarus, Arktyka; mniszka śródziemnomorska, Monachus monachus, M. Śródziemne; mniszka hawajska, Monachus schauinslandi, Hawaje. Zajęczaki: królik wulkanowy, Romerolagus diazi, Meksyk; królik błotny, Sylvilagus palustris, USA; Trąbowce: słoń indyjski, Elephas maximus, Azja; słoń afrykański, Loxodonta africana, Afryka. Syreny: diugoń, Dugong dugong, wybrzeża O. Indyjskiego i wsch. O. Spokojnego. Nieparzystokopytne: zebra Grevy`ego, Equus grevyi, Etiopia, Kenia; zebra górska, Equus zebra, Afryka Pd.; osioł nubijski, Equus africanus africanus, pn.-wsch. Afryka; kułan, Equus hemionus hemionus, Azja; koń Przewalskiego, Equus przewalskii, Mongolia, Chiny; tapir panamski, Tapirus bairdi, Ameryka Środk., pn.-zach. rejony Ameryki Pd.; tapir górski, Tapirus pinchaque, pn.-zach. rejony Ameryki Pd.; tapir malajski, Tapirus indicus, pd.-wsch. Azja; nosorożec sumatrzański, Dicerorchinus sumatrensis, pd.-wsch. Azja; nosorożec indyjski; Rhinoceros unicornis, Indie, Nepal; nosorożec jawajski, Rhinoceros sondaicus, Jawa, Wietnam; nosorożec zwyczajny (czarny), Diceros bicornis,Afryka; nosorożec afrykański (biały), Ceratotherium simum, Sudan, Demokr. Rep. Konga. Parzystokopytne: świnia karłowata, Sus salvanius, Indie, Nepal; mundżak chiński, Muntiacus feaei, Chiny, Tajlandia, Birma; daniel mezopotamski, Dama mesopotamica, Irak, Iran, Izrael, Syria; barasinga, Cervus duvauceli, Indie, Nepal; jeleń Elda, Cervus eldi, pd.-wsch. Azja; jeleń bucharski, Cervus elaphus bactrianus, Afganistan, Azja Środk.; jeleń karłowaty, Cervus elaphus corsicanus, Korsyka, Sardynia; jeleń białowargi, Cervus albirostris, Chiny; milu, Elaphurus davidianus, Chiny; jeleń pampasowy, Odocoileus bezoarticus, wsch. tereny Ameryki Pd.; anoa, Bubalus depressicornis, Indonezja; gaur, Bos gaurus, pd.-wsch. Azja; banteng, Bos javanicus, pd.-wsch. Azja; jak, Bos grunniensis, Azja Środk.; kuprej, Bos sauveli, Indochiny; żubr, Bison bonasus, Polska, Białoruś; tora, Alcelaphus buselaphus tora, Egipt, Etiopia, Sudan; dujker czarnoczelny, Cephalophus nigrifrons, Uganda; blesbok, Damaliscus dorcas, Afryka Pd.; antylopa szabloroga, Hippotragus niger variani, Angola; gazela Lodera, Gazella leptoceros, Sahara; mhor, Gazella dama, Sahara; gazela Cuviera, Gazella cuvieri, pn.-wsch. Afryka; gazela rudoczelna, Gazella rufifrons, pd. tereny Sahary; gazela środkowosomalijska, Gazella spekei, Somalia, Etiopia; oryks arabski, Oryx gazella leucoryx, Bliski Wschód; oryks szablorogi, Oryx gazella dammach, Sahara; serau, Capricornis sumatraensis, Indonezja; kozica, Rupicarpa rupicarpa, Czechy, Słowacja, Polska.
oprac. Ryszard Halba
Polska. Zmiany stanu czystości rzek

 

Zmiany stanu czystości rzek 1974–2002
Rok Kryterium (cechy badane) Długość odcinków kontrolnych (tys. km) Procent długości odcinków rzek objętych kontrolą
klasa czystości  wody pozaklasowe
I II III  
1974–77
fizykochemiczne
 17,8 9,6 30,7 26,7 33,0
1978–83 fizykochemiczne 16,2 6,8 27,8 29,0 36,4
1984–88 fizykochemiczne 17,6 4,8 30,3 27,8 37,1
  biologiczne 16,5 0 3,9 20,3 75,8
1990 fizykochemiczne 8,6 6,0 27,9 30,3 35,8
biologiczne 8,2 0 3,0 16,8 80,2
1995 fizykochemiczne 6,2 2,9 20,3 33,8 43,0
biologiczne 6,2 0 3,1 11,8 85,1
2000 fizykochemiczne 6,2 6,3 34,2 42,3 17,2
biologiczne 6,2 0 4,3 34,6 61,1
2002 fizykochemiczne 6,2 7,3 34,0 39,4 19,3
biologiczne 6,2 0 6,3 52,9 40,8
Źródło: Raport o stanie, zagrożeniu i ochronie środowiska 1990, Warszawa 1990, Ochrona środowiska 2000, 2001, Warszawa 2000, 2001; „Mały Rocznik Statystyczny” 2004, Warszawa 2004.
Polska. Większe rzeki i stan czystości wód

 

Większe rzeki i stan czystości wód (2006)
Rzeka Długość ogółema (km) Powierzchnia dorzeczaa (km2) Stan czystości rzek na podstawie rezultatów monitoringu diagnostycznego
Liczba punktów pomiaru jakości wody % badanych punktów o klasie jakości:
I (bardzo dobrej) II (dobrej) III (zadowala- jącej) IV (niazadowa- lającej) V (złej)
Dorzecze Wisły
Wisła 1047 194 424 20 — — 15,0 55,0 30,0
Soła 88,9 1391 2 — 50,0 50,0 — —
Dunajec 247b 6804 10 — 40,0 60,0 — —
Wisłoka 164 4110 6 — 33,3 50,0 16,7 —
San 443 16 861 6 — 16,7 66,6 16,7 —
Kamienna 138 2008 6 — — 66,7 33,3 —
Wieprz 303 10 415 6 — — 66,7 33,3 —
Pilica 319 9273 6 — — 100,0 — —
Narew 484 75 175 13 — — 23,1 69,2 7,7
Bug 772 39 420 14 — — — 92,9 7,1
Dorzecze Odry
Odra 854 118 861 19 — — 26,3 47,4 26,3
Mała Panew 132 2132 5 — — 40,0 60,0 —
Nysa Kłodzka 182 4566 4 — — 75,0 25,0 —
Bystrzyca 95 1768 3 — 33,3 66,7 — —
Barycz 133 5534 2 — — — 100,0 —
Bóbr 272 5876 5 — — 100,0 — —
Nysa Łużycka 252 4297 8 — — 50,0 50,0 —
Warta 808 54 529 26 — — 34,6 61,5 3,9
Noteć 388 17 330 8 — 25,0 75,0 — —
Ogółem (razem z innymi dorzeczami)     653 0,1 3,4 39,1 46,4 11,0

a Dane dla całej rzeki, łącznie z częścią poza granicami Polski;

b łącznie z Czarnym Dunajcem.

Źródło: „Mały Rocznik Statystyczny” 2008, Warszawa 2008.

Polska. Turystyka zagraniczna

 

Turystyka zagraniczna
Podróże 1955 1960 1970 1980 1985 1990 1995 2000 2003 2010
Przyjazdy (tys. osób) 44 184 1 889 7 030 3 410 18 211 82 244 84 515 52 130 8 912a
Wyjazdy (tys. osób) 77 216 871 8 921 6 396 22 131 36 387 56 677 38 730 6 260a

a W związku z włączeniem Polski do obszaru i Systemu Informacyjnego Schengen dane o przyjazdach i wyjazdach z Polski dotyczą kontroli i rejestracji ruchu granicznego osób przybywających spoza Unii Europejskiej lub państw, które nie stosują przepisów dorobku Schengen bądź stosują je tylko częściowo. Obywatele wszystkich państw przybywający do Polski z obszaru Schengen są traktowani jako obywatele UE i nie są ujmowani w statystykach.

Źródło: Dane Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (do 1980), Straży Granicznej (po 1980); „Rocznik Statystyczny” 2001, Warszawa 2001; „Mały Rocznik Statystyczny” 2004, 2011, Warszawa 2004, 2011.

Polska. Struktura przewozów ładunków i pasażerów wg rodzajów transportu

 

Struktura przewozów ładunków i pasażerów wg rodzajów transportu w Polsce (2008)
Rodzaj transportu Przewozy ładunków w mln tonokilometrów Przewozy pasażerów w mln pasażero- kilometrów
Kolejowy 52 043 20 389
Samochodowya 174 223 26 775
Rurociągowy 21 247 —
Transport morski 30 279 181
Żegluga śródlądowa 1274 36
Lotniczy 106 9438
Ogółem 279 172 56 819
a Dane częściowo szacunkowe.

Źródło: „Mały Rocznik Statystyczny” 2009, Warszawa 2009.

Polska. Struktura produkcji sprzedanej przemysłu (wg sektorów)

 

Struktura produkcji sprzedanej przemysłu wg sektorów gospodarki
Lata Sektor publiczny Sektor prywatny
KGN a EKD b KGN a EKD b
1989 83,8 • 16,2 •
1990 81,7 • 18,3 •
1991 73,0 75,2 27,0 24,8
1992 69,2 71,8 30,8 28,2
1993 63,4 64,9 33,6 35,1
1994 • 61,7 • 38,3
1995 • 53,1 • 46,9
1996 • 48,4 • 51,6
1997 • 35,8 • 64,2
1998 • 31,0 • 69,0
1999 • 29,9 • 70,1
2000 • 28,0 • 72,0
2010 • 14,4 • 85,6

a Klasyfikacja Gospodarki Narodowej;

b Europejska Klasyfikacja Działalności.

Źródło: „Rocznik Statystyczny” 1994, 1997, 1999, 2000, 2001, 2010, Warszawa 1994, 1997, 1999, 2000, 2001, 2010.

Polska. Produkt krajowy brutto (wg działów)

 

Produkt krajowy brutto a(ceny bieżące)
Wyszczególnienie Wartość globalna Zużycie pośrednie Produkt krajowy brutto
1990 1995 2000 1990 1995 2000 1990 1995 2000
Ogółem w bln zł 1 254,0 600,2 1376,1 702,6 333,7 765,6 560,3 306,3 684,9
W tym w odsetkach:                  
Przemysł • 41,7 37,0 • 49,6 45,1 • 27,7 23,4
Budownictwo • 7,9 8,9 • 8,4 9,3 • 6,4 7,3
Rolnictwo, łowiectwo i leśnictwo • 8,3 4,8 • 9,5 5,6 • 6,0 3,3
Rybołówstwo i rybactwo • 0,1 0,0 • 0,1 0,1 • 0,0 0,0
Transport, gospodarka magazynowa i łączność • 6,4 6,9 • 6,3 7,0 • 5,7 6,0
Hotele i restauracje • 0,8 1,2 • 0,8 1,1 • 0,7 1,1
Handel i naprawy • 15,8 17,3 • 12,4 14,6 • 17,5 18,3
Pośrednictwo finansowe • 0,9 2,9 • 0,9 3,3 • 0,9 2,0
Obsługa nieruchomości i firm • 6,5 9,6 • 5,1 7,3 • 7,2 11,0
Administracja publiczna i obrona narodowa • 3,7 3,3 • 2,4 1,7 • 4,8 4,7
Edukacja • 2,2 2,5 • 0,9 0,9 • 3,4 4,1
Ochrona zdrowia i opieka socjalna • 2,6 2,3 • 1,4 1,3 • 3,5 3,0
Pozostała działalność usługowa, komunalna, socjalna i  indywidualna • 2,9 3,3 • 2,3 2,7 • 3,2 3,6

a Produkt krajowy brutto bez uwzględnienia salda handlu zagranicznego.

Źródło: Rocznik Statystyczny 1996, 2001, Warszawa 1996, 2001.

Polska. Produkcja niektórych wyrobów włókienniczych

 

Produkcja niektórych wyrobów włókienniczych w Polsce
Wyrób Jednostka 1937 1960 1990 1999
Przędza bawełniana tys. t 77,5 153,0 127,0 67,3
Przędza wełniana tys. t 34,2 58,5 55,0 18,2
Przędza lniano-konopna tys. t 8,1 34,4 • •
Tkaniny bawełniane mln m 325,0 665,0 428,0 179,0
Tkaniny wełniane mln m 37,6 78,9 64,7 22,4
Tkaniny jedwabne mln m 23,0 112,0 88,3 51,8
Tkaniny lniano-konopne mln m 21,5 81,0 • •
Wyroby dziewiarskie mln sztuk 7,2 122,0 71,6 60,4
Wyroby pończosznicze mln par 31,5 93,4 262,0 167,0
Źródło: „Rocznik Statystyczny” 1947, 1999, 2000, Warszawa 1947, 1999, 2000.
Polska. Produkcja energii elektrycznej brutto

 

Produkcja energii elektrycznej brutto w Polsce a ( TW · h)
Rodzaj elektrowni 1990 2000
Elektrownie zawodowe w tym: cieplne wodne 128,2   124,9 3,3 137,9   133,8 4,1
Elektrownie przemysłowe 8,1 7,1
Łącznie 136,3 145,0
a Włącznie z energią zużywaną na potrzeby własne elektrowni.

Źródło: „Mały rocznik statystyczny” 2001, Warszawa 2001.

Polska. Piętrowość roślinności w górach

 

Piętrowość roślinności w górach Polski
Piętro Strefy występowania (m n.p.m.) Charakterystyczna roślinność (naturalna)
Tatry Sudety
Pogórza do ok. 600 (700) do ok. 400 (450) wielogatunkowe lasy liściaste, gł. dębowo-grabowe
Regla dolnego 700–1250 450–1000 lasy mieszane, panują buk i jodła
Regla górnego 1250–1550 1000–1250 wysokogórskie lasy świerkowe
Kosówki 1550–1800 1250–1500 zarośla kosodrzewiny
Alpejskie (halne) 1800–2300 do ok. 1500 zwarte murawy wysokogórskie
Turniowe (subniwalne) do ok. 2300 — murawy luźne
Śnieżne (niwalne) — — —
Polska. Obroty handlu zagranicznego w cenach bieżących

 

Obroty handlu zagranicznego w cenach bieżących (mln dol. USA)
Wyszcze- gólnienie 1929 1938 1950 1960 1970 1980 1990 2000 2002 2003 2004 2005
Import 342 247 668 1 495 3 607 19 089 9 528 48 941 55 113 68 004 88 156 101 539
Eksport 309 225 634 1 325 3 548 16 997 14 322 31 651 53 577 73 781 89 378  
Źródło: „Rocznik Statystyczny” 2001, Warszawa 2001; „Mały Rocznik Statystyczny” 2004, Warszawa 2004.
Polska. Gatunki roślin wymierających i zagrożonych

 

Gatunki roślin wymierających i zagrożonych w Polsce
Wybór dokonany z tzw. czerwonej Listy roślin wymierających i zagrożonych w Polsce (Warszawa 1986) obejmuje tylko rośliny naczyniowe. Spośród 1244 gat. roślin znajdujących się na liście, 339 gat. zalicza się do roślin naczyniowych (ok. 15% ogólnej liczby gat. krajowych), 254 gat. do roślin beztkankowych obejmowanych popularną nazwą glonów, 480 gat. do porostów (ok. 29% ogólnej liczby gat. krajowych), 50 gat. do wątrobowców (ok. 20% ogólnej liczby gat. krajowych) oraz 121 gat. do mchów (ok. 18% ogólnej liczby gat. krajowych). Wobec braku całościowych opracowań obejmujących rośliny zarodnikowe wybór z konieczności jest niepełny.
Gromada: paprotniki (rodniowce)
Klasa: paprociowe
Długosz królewski, Osmunda regalis; gałuszka kulecznica, Pilularia globulifera; marsylia czterolistna, Marsilea quadrifolia; podejźrzon lancetowaty, Botrychium lanceolatum; podejźrzon marunowy, Botrychium matricariifolium; podejźrzon rutolistny, Botrychium multifidum; podejźrzon pojedynczy, Botrychium simplex; podejźrzon wirginijski, Botrychium virginianum; nasięźrzał wielolistny, Ophioglossum azoricum (Ophioglossum polyphyllum); rozrzutka alpejska, Woodsia alpina; rozrzutka brunatna, Woodsia ilvensis; zanokcica ciemna, Asplenium adiantum-nigrum; zanokcica serpentynowa, Asplenium adulterinum; zanokcica klinowata, Asplenium cuneifolium; zanokcica kończysta, Asplenium onopteris; zmienka górska, Cryptogramma crispa.
Klasa: widłakowe
poryblin kolczasty, Isoëtes echinospora; poryblin jeziorny, Isoëtes lacustris; widliczka szwajcarska, Selaginella helvetica.
Gromada: nagozalążkowe
Iglaste (szpilkowe): jałowiec sawina, Juniperus sabina; sosna błotna, Pinus uliginosa.
Gromada: okrytozalążkowe
Klasa: jednoliścienne
Jezierzowate: jezierza giętka, Najas flexilis; jezierza mniejsza, Najas minor.
Jeżogłówkowate: jeżogłówka pokrewna, Spargaanium angustifolium (Sparganium affine).
Kosaćcowate: kosaciec bezlistny, Iris aphylla; kosaciec trawolistny, Iris graminea; mieczyk błotny, Gladiolus palustris (Gladiolus paluster); mieczyk drobnokwiatowy, Gladiolus parviflorus.
Liliowate: czosnek grzebieniasty, Allium carinatum; czosnek syberyjski, Allium sibiricum; czosnek sztywny, Allium strictum; pajęcznica liliowata, Anthericum liliago; szachownica kostkowata, Fritillaria meleagris; złoć polna, Gagea villosa (Gagea arvensis); szparag cienkolistny, Asparagus tenuifolius.
Rdestnicowate: rdestnica gęsta, Groenlandia densa (Potamogeton densus); rdestnica zabarwiona, Potamogeton coloratus; rdestnica podługowata, Potamogeton oblongus; rupia morska, Ruppia maritima.
Sitowate: sit ostrokwiatowy, Juncus acutiflorus; sit czarny, Juncus atratus; sit torfowy, Juncus stygius; sit błotny, Juncus tenageia; sit trójłuskowy, Juncus triglumis.
Storczykowate: buławnik wielkokwiatowy, Cephalanthera damasonium (Cephalanthera alba); buławnik czerwony, Cephalanthera rubra; dwulistnik muszy, Ophrys insectifera (Ophrys muscifera); storczyk cuchnący, Orchis coriophora; storczyk kukawka, Orchis militaris; storczyk blady, Orchis pallens; storczyk błotny, Orchis palustris; storczyk purpurowy, Orchis purpurea; storczyk trójzębny, Orchis tridentata; storczyk drobnokwiatowy, Orchis ustulata; koślaczek stożkowaty, Anacamptis pyramidalis; kruszczyk drobnolistny, Epipactis microphylla; kruszczyk błotny, Epipactis palustris; storzan bezlistny, Epipogium aphyllum; kręczynka jesienna, Spiranthes spiralis; kukuczka kapturkowata, Neottianthe cucullata; lipiennik Loesla, Liparis loeselli; miodokwiat krzyżowy, Herminium monorchis; obuwik pospolity, Cypripedium calceolus; storczyk, Dactylorhiza baltica; storczyk sercowaty, Dactylorhiza cordigera (Orchis cordigera); storczyk, Dactylorhiza fuchsii (Orchis fuchsii); storczyk plamisty, Dactylorhiza maculata (Orchis maculata); storczyk bzowy, Dactylorhiza sambucina (Orchis sambucina); storczyk transteinera, Dactylorhiza traunsteineri (Orchis traunsteineri); wątlik błotny, Hammarbya paludosa (Malaxis paludosa); wyblin jednolistny, Malaxis monophyllos.
Turzycowate: dichnostylis Michela, Dichostylis micheliana; ostrzew rudy, Blysmus rufus; oczeret amerykański, Schoenoplectus americanus; marzyca czarniawa, Schoenus nigricans; sitowie korzenioczepne, Scirpus radicans; ponikło maleńkie, Eleocharis parvula (Heleocharis parvula); ponikło wielołodygowe, Eleocharis multicaulis (Heleocharis multicaulis); przygiełka brunatna, Rhynchospora fusca; sitniczka drobna, Isolepis supina; turzyca oścista, Carex atherodes (Carex aristata); turzyca ciborowata, Carex bochemica (Carex cyperoides); turzyca brunatna, Carex brunnescens; turzyca Bueka, Carex buekii; turzyca Buxbauma, Carex buxbaumii; turzyca strunowa, Carex chordorrhiza; turzyca dacka, Carex dacica; turzyca rozsunięta, Carex divulsa; turzyca wyciągnięta, Carex extensa; turzyca kulista, Carex globularis; turzyca torfowa, Carex heleonastes; turzyca Lachenala, Carex lachenalii (Carex lagopina); turzyca bagienna, Carex limosa; turzyca życicowa, Carex loliacea; turzyca drobnozadziorkowa, Carex microglochin; turzyca czarna, Carex parviflora (Carex nigra); turzyca patagońska, Carex paupercula (Carex magellanica); turzyca stopowata, Carex pediformis; turzyca Reichenbacha, Carex pseudobrizoides (Carex reichenbachii); turzyca pchla, Carex pulicaris; turzyca punktowana, Carex punctata; turzyca tęga, Carex repens (Carex rigida); turzyca skalna, Carex rupestris; turzyca żytowata, Carex secalina; turzyca zgrzebłowata, Carex strigosa; turzyca delikatna, Carex supina; turzyca delikatna, Carex tenella; turzyca luźnokwiatowa, Carex vaginata; wełnianeczka alpejska, Trichophorum alpinum; wełnianeczka darniowa, Trichophorum germanicum (Trichophorum caespitosum).
Wiechlinowate (trawy): konietlica karpacka, Trisetum fuscum; konietlica, Trisetum sibiricum; kostrzewa ametystowa, Festuca amethystina subsp. ritschlii; mannica nadmorska, Puccinellia maritima; ostnica Jana, Stipa joannis; ostnica powabna, Stipa pulcherrima; owsica spłaszczona, Avenula planiculmis (Avenastrum planiculme); perłówka orzęsiona, Melica ciliata; perz sitowy, Agropyron junceum; sesleria, Sesleria coerulans; skolochloa trzcinowata, Scolochloa festucacea; stokłosa gałęzista, Bromus racemosus; śmiałek szczeciniasty, Deschampsia setacea; suchotraw twardy, Sclerochloa dura (Cenosurus durus); wiechlina sina, Poa glauca; wiechlina fioletowa, Poa violacea.
Żabieńcowate: elisma wodna, Luronium natans (Elisma natans); kaldezja dziewięciornikowata, Caldesia parnassifolia; żabienica jaskrowata, Baldellia ranunculoides (Echinodorus ranunculoides); żabieniec trawolistny, Alisma gramineum.
Żabiściekowate: przesiąkra okółkowa, Hydrilla verticillata.
Klasa: dwuliścienne
Astrowate (złożone): bylica skalna, Artemisia petrosa; bylica pontycka, Artemisia pontica; bylica piołun, Artemisia absinthium var. calcigenum; dziewięćsił popłocholistny, Carlina onopordifolia; chaber, Centaurea melanocalathia; chaber, Centaurea pannonica; jastrzębiec gałęzisty, Hieracium racemosum; języczka syberyjska, Ligularia sibirica; krwawnik, Achillea aspleniifolia; krwawnik, Achillea stricta; mniszek, Taraxacum bessarabicum; mniszek pieniński, Taraxacum pienninicum; oman niemiecki, Inula germanica; oset klapowany, Carduus lobulatus; ostrożeń siedmiogrodzki, Cirsium decussatum; ostrożeń wschodniokarpacki, Cirsium waldsteinii; przymiotno alpejskie, Erigeron alpinus subsp. intermedius; przymiotno, Erigeron droebachiensis; przymiotno, Erigeron macrophyllus; saussurea alpejska, Saussurea alpina subsp. alpina; saussurea wielkogłowa, Saussurea pygmaea; starzec wielkolistny, Senecio doria; sierpik różnolistny, Serratula lycopifolia; wężymord stepowy, Scorzonera purpurea.
Babkowate: babka pierzasta, Plantago coronopus; brzeżyca jednokwiatowa, Litorella uniflora.
Bobowate (motylkowate): groszek szerokolistny, Lathyrus latifolius; groszek liściakowy, Lathyrus nissolia; groszek pannoński, Lathyrus pannonicus; groszek wielkoprzylistkowy, Lathyrus pisiformis; ostrołódka Hallera, Oxytropis halleri; ostrołódka polna, Oxytropis campestris; ostrołódka karpacka, Oxytropis carpatica; sparceta górska, Onobrychis montana; szczodrzeniec zmienny, Chamaecytisus albus (Cytisus albus); szyplin jedwabisty, Dorycnium germanicum; szyplin zielny, Dorycnium herbaceum; traganek jasny, Astragalus australis; traganek wytrzymały, Dorycnium frigidus; traganek zwisłokwiatowy, Astragalus penduliflorus.
Bodziszkowate: bodziszek czeski, Geranium bohemicum; bodziszek rozłożysty, Geranium divaricatum.
Bóbrkowate: grzybieńczyk wodny, Limnanthemum nymphoides.
Brzozowate: brzoza niska, Betula humilis; brzoza karłowata, Betula nana; brzoza ojcowska, Betula oycoviensis.
Bukowate: dąb omszony, Quercus pubescens.
Dereniowate: dereń szwedzki, Cornus suecica.
Dzwonkowate: dzwonecznik wonny, Adenophora liliifolia; dzwonek brodaty, Campanula barbata; dzwonek, Campanula corcontica; dzwonek szerokolistny, Campanula latifolia; dzwonek Scheuchzera, Campanula scheuchzerii; dzwonek lancetowaty, Campanula serrata (Campanula napuligera).
Fiołkowate: fiołek biały, Viola alba; fiołek wyniosły, Viola elatior; fiołek torfowy, Viola epipsila; fiołek mokradłowy, Viola persicifolia (Viola stagnina); fiołek drobny, Viola pumila; fiołek bagienny, Viola uliginosa.
Goryczkowate: centuria nadbrzeżna, Centaurium vulgare; goryczka bałtycka, Gentianella baltica (Gentiana baltica); goryczka polna, Gentianella campestris (Gentiana campestris); goryczka lodnikowa, Gentianella tenella (Gentiana tenella); goryczka błotna, Gentianella uliginosa (Gentiana uliginosa); niebielistka trwała, Swertia perennis.
Goździkowate: goździk łysy, Dianthus glabriusculus; goździk siny, Dianthus grantianopolitanus (Dianthus caesius); goździk lśniący, Dianthus nitidus; gwiazdnica grubolistna, Stellaria crassifolia; karmnik nadmorski, Sagina maritima; lepnica drobnokwiatowa, Silene parviflora; łyszczec wiechowaty, Gypsophila paniculata; mokrzyca szczeciolistna, Minuartia setacea; muchotrzew trwały, Spergularia media (Spergularia marginata); muchotrzew polny (delia polna), Spergularia segetalis (Delia segetalis); rogownica alpejska, Cerastium alpinum; rogownica drobnokwiatowa, Cerastium brachypetalum; rogownica lepka, Cerastium dubium (Cerastium anomalum).
Gruboszowate: rozchodnik purpurowy, Sedum telephium (Sedum purpureum); rozchodnik owłosiony, Sedum villosum.
Jaskrowate: ciemiernik czerwonawy, Helleborus purpurascens; jaskier Baudota (włosiennicznik Baudota), Ranunculus baudotti (Batrachium baudotti); jaskier iliryjski, Ranunculus illyricus; jaskier leżący, Ranunculus reptans; jaskier pędzelkowaty, Ranunculus penicillatus; sasanka otwarta, Pulsatilla patens; sasanka słowacka, Pulsatilla slavica; sasanka wiosenna, Pulsatilla vernalis; sasanka zwyczajna, Pulsatilla vulgaris; tojad, Aconitum lasiocarpum; tojad taurycki, Aconitum tauricum.
Jasnotowate (wargowe): dąbrówka podolska, Ajuga chia; głowienka kremowa, Prunella laciniata; karbieniec wyniosły, Lycopus exaltatus; macierzanka wczesna, Thymus praecox; pszczelnik wąskolistny, Dracocephalum ruyschiana.
Kapustowate (krzyżowe): gęsiówka uszkowata, Arabis auriculata; głodek mroźny, Draba dubia; głodek kutnerowaty, Draba tomentosa; pszonak pieniński, Erysimum pieninicum; rezeda mała, Reseda phyteuma; rzeżucha drobnokwiatowa, Cardamine parviflora; rzeżucha rezedolistna, Cardamine resedifolia; rukiew drobnolistna, Nasturtium microphyllum; stulisz miotłowy, Sisymbrium polymorphum; warzucha polska, Cochlearia polonica; warzucha tatrzańska, Cochlearia tatrae; wieczornik damski, Hesperis candida (Hesperis matronalis); wieczornik śnieżny, Hesperis nivea.
Komosowate: łoboda nadbrzeżna, Atriplex littoralis; łoboda, Atriplex longipes; łoboda zdobna, Atriplex calotheca; łoboda nadmorska, Atriplex glabriuscula; obione szypułkowa, Halimione pedunculata (Obione pedunculata); sodówka nadmorska, Suaeda maritima; solanka kolczysta, Salsola kali subsp. kali.
Krwawnicowate: krwawnica wąskolistna, Lythrum hyssopifolia; krwawnica rózgowata, Lythrum virgatum.
Krzyżownicowate: krzyżownica, Polygala hybrida.
Lnowate: len austriacki, Linum austriacum; len włochaty, Linum hirsutum.
Lobeliowate: lobelia jeziorna, Lobelia dortmanna.
Makowate: kokorycz drobna, Corydalis pumila.
Marzanowate: marzanka sina, Asperula glauca; przytulia, Galium cracoviense; przytulia sudecka, Galium sudeticum; przytulia, Galium valdepilosum.
Nawodnikowate: nawodnik okółkowy, Elatine alsinastrum; nawodnik sześciopręcikowy, Elatine hexandra; nawodnik trójpręcikowy, Elatine triandra.
Pierwiosnkowate: jarnik solankowy, Samolus valerandi; pierwiosnka omączona, Primula farinosa; pierwiosnka długokwiatowa, Primula halleri (Primula longiflora); pierwiosnka bezłodygowa, Primula vulgaris (Primula acaulis); naradka tępolistna, Androsace obtusifolia; zarzyczka górska, Cortusa matthioli.
Pływaczowate: pływacz krótkoostrogowy, Utricularia ochroleuca.
Posłonkowate: posłonek skalny, Helianthemum rupifragum.
Rogatkowate: rogatek sztywny, Ceratophyllum demersum subsp. platyacanthum.
Rosiczkowate: aldrowanda pęcherzykowata, Aldrovanda vesiculosa; rosiczka długolistna, Drosera anglica; rosiczka pośrednia, Drosera intermedia.
Różowate: czeremcha zwyczajna, Prunus padus subsp. borealis; irga kutnerowata, Cotoneaster nebrodensis (Cotoneaster tomentosa); głóg, Crataegus macrocarpa; głóg palmstrucha, Crataegus palmstruchii; jarząb, Sorbus carpatica; jarząb nieszypułkowy, Sorbus chamaemespilus; jarząb, Sorbus gracea; jarząb szwedzki, Sorbus intermedia; jarząb, Sorbus sudetica; malina moroszka, Rubus chamaemorus; pięciornik płonny, Potentilla sterilis; tawuła średnia, Spraea media.
Rutowate: dyptam jesionolistny, Dictamnus albus.
Rzęślowate: rzęśl wielkoowockowa, Callitriche stagnalis.
Selerowate (baldaszkowate): kropidło Lachenala, Oenanthe lachenalii; okrzyn jeleni, Laserpitium archangelica; pasternak ćmy, Pastinaca opaca; pęczyna błotna, Helosciadium repens (Apium repens); pęczyna wodna, Helosciadium inudatum (Apium inudatum); przewiercień cienki, Bupleurum tenuissimum; selernica żyłkowana, Cnidium dubium; szczwoligorz pochwiasty, Conioselinum tataricum.
Skalnicowate: śledziennica naprzeciwlistna, Chrysosplenium oppositifolium; skalnica zwodnicza, Saxifraga decipiens; skalnica torfowiskowa, Saxifraga hirculus; skalnica darniowa, Saxifraga moschata subsp. basaltica; skalnica śnieżna, Saxifraga nivalis.
Szczeciowate: czarcikęsik kluka, Succisella inflexa.
Szorstkolistne: nawrot czerwonobłękitny, Lithospermum purpurocaeruleum; niezapominajka, Myosotis praecox; niezapominajka smukła, Myosotis stenophylla; żmijowiec czerwony, Echium rubrum.
Trędownikowate: dziewanna austriacka, Verbascum austriacum; gnidosz królewski, Pedicularis sceptrum-carolinum; gnidosz sudecki, Pedicularis sudetica; lindernia mułowa, Lindernia procumbens (Lindernia pyxidaria); lnica wonna, Linaria loeseli (Linaria odora); przetacznik mułowy, Veronica anagalloides; przetacznik stokrótkowy, Veronica bellidioides; przetacznik pierzastosieczny, Veronica jacquinii; przetacznik wczesny, Veronica praecox; przetacznik zwodny, Veronica spuria; pszeniec grzebieniasty, Melampyrum cristatum; pszeniec biały, Melampyrum saxosum; świetlik maleńki, Euphrasia minima; tocja alpejska, Tozzia alpina.
Wierzbowate: wierzba borówkolistna, Salix myrtilloides; wierzba lapońska, Salix lapponum; wierzba szwajcarska, Salix marrubifolia (Salix helvetica).
Wiesiołkowate: kotewka orzech wodny, Trapa natans; ludwigia (płytek), Ludwigia palustris (Isnardia palustris).
Wilczomleczowate: wilczomlecz, Euphorbia epithymoides.
Wrzosowate: chamedafne północna, Chamaedaphne calyculata; różanecznik żółty (azalia pontyjska), Rhododendron luteum (Rhododendron flavum); żurawina drobnolistkowa, Oxycoccus microcarpus.
Zarazowate: zaraza alzacka, Orobanche alsatica; zaraza piaskowa, Orobanche arenaria; zaraza błękitnawa, Orobanche coerulescens; zaraza wielka, Orobanche elatior (Orobanche maior); zaraza krwistoczerwona, Orobanche gracilis; zaraza drobnokwiatowa, Orobanche minor; zaraza goryczelowa, Orobanche picridis; zaraza niebieska, Orobanche purpurea; zaraza gałęzista, Orobanche ramosa; zaraza bladokwiatowa, Orobanche reticulata (Orobanche pallidiflora); zaraza ożankowa, Orobanche teucrii.
Zawciągowate: zawciąg, Armeria halleri.
Uwaga: Spośród grzybów wydzielonych obecnie w samodzielne królestwo na Czerwonej liście grzybów znajduje się 800 gat. grzybów wieloowocnikowych, co stanowi ok. 20% krajowych gat. tych grzybów.
Sport — najlepsi sportowcy Polski w plebiscycie „Przeglądu Sportowego”

 

Najpopularniejsi polscy sportowcy
Rok sportowiec dyscyplina
1926 Wacław Kuchar piłka nożna i lekkoatletyka
1927 Halina Konopacka lekkoatletyka
1928 Halina Konopacka lekkoatletyka
1929 Stanisław Petkiewicz lekkoatletyka
1930 Stanisława Walasiewicz lekkoatletyka
1931 Janusz Kusociński lekkoatletyka
1932 Stanisława Walasiewicz lekkoatletyka
1933 Stanisława Walasiewicz lekkoatletyka
1934 Stanisława Walasiewicz lekkoatletyka
1935 Roger Verey wioślarstwo
1936 Jadwiga Jędrzejowska tenis
1937 Jadwiga Jędrzejowska tenis
1938 Stanisław Marusarz skoki narciarskie
1948 Aleksy Antkiewicz* boks
1949 Zdobysław Stawczyk lekkoatletyka
1950 Helena Rakoczy gimnastyka sportowa
1951 Zygmunt Chychła boks
1952 Zygmunt Chychła boks
1953 Leszek Drogosz** boks
1954 Janusz Sidło lekkoatletyka
1955 Janusz Sidło lekkoatletyka
1956 Elżbieta Duńska-Krzesińska lekkoatletyka
1957 Jerzy Pawłowski szermierka
1958 Zdzisław Krzyszkowiak lekkoatletyka
1959 Edmund Piątkowski lekkoatletyka
1960 Józef Szmidt lekkoatletyka
1961 Ireneusz Paliński podnoszenie ciężarów
1962 Teresa Ciepły lekkoatletyka
1963 Ryszard Parulski szermierka
1964 Józef Szmidt lekkoatletyka
1965 Irena Kirszenstein (Szewińska) lekkoatletyka
1966 Irena Kirszenstein (Szewińska) lekkoatletyka
1967 Sobiesław Zasada sport samochodowy
1968 Jerzy Pawłowski szermierka
1969 Waldemar Baszanowski podnoszenie ciężarów
1970 Teresa Sukniewicz lekkoatletyka
1971 Ryszard Szurkowski kolarstwo
1972 Witold Woyda szermierka
1973 Ryszard Szurkowski kolarstwo
1974 Irena Szewińska lekkoatletyka
1975 Zygmunt Smalcerz podnoszenie ciężarów
1976 Irena Szewińska lekkoatletyka
1977 Janusz Peciak-Pyciak pięciobój nowoczesny
1978 Józef Łuszczek biegi narciarskie
1979 Jan Jankiewicz kolarstwo
1980 Władysław Kozakiewicz lekkoatletyka
1981 Janusz Peciak-Pyciak pięciobój nowoczesny
1982 Zbigniew Boniek piłka nożna
1983 Zdzisław Hoffmann lekkoatletyka
1984 Andrzej Grubba tenis stołowy
1985 Lech Piasecki kolarstwo
1986 Andrzej Malina zapasy
1987 Marek Łbik i Marek Dopierała kajakarstwo
1988 Waldemar Legień judo
1989 Joachim Halupczok kolarstwo
1990 Wanda Panfil-Gonzalez lekkoatletyka
1991 Wanda Panfil-Gonzalez lekkoatletyka
1992 Waldemar Legień judo
1993 Rafał Kubacki judo
1994 Andrzej Wroński zapasy
1995 Paweł Nastula judo
1996 Renata Mauer strzelectwo sportowe
1997 Paweł Nastula judo
1998 Robert Korzeniowski lekkoatletyka
1999 Tomasz Gollob sport żużlowy
2000 Robert Korzeniowski lekkoatletyka
2001 Adam Małysz skoki narciarskie
2002 Adam Małysz skoki narciarskie
2003 Adam Małysz skoki narciarskie
2004 Otylia Jędrzejczak pływanie
2005 Otylia Jędrzejczak pływanie
2006 Otylia Jędrzejczak pływanie
2007 Adam Małysz skoki narciarskie
2008 Robert Kubica Formuła 1
2009 Justyna Kowalczyk biegi narciarskie
2010 Justyna Kowalczyk biegi narciarskie
2011 Justyna Kowalczyk biegi narciarskie
2012 Justyna Kowalczyk biegi narciarskie

* w latach 1939–47 nie wyłoniono najlepszego sportowca Polski

** tytuł najlepszego sportowca Polski 1953 r. przyznano dopiero w 1988 r.

Spis treści

Polska, państwo w środkowej Europie, nad Morzem Bałtyckim

Polska. Wiadomości wstępne

Polska. Wiadomości wstępne. Nazwa

Polska. Wiadomości wstępne. Godło państwowe, barwy, hymn.

Polska. Wiadomości wstępne. Zmiany obszaru i granic.

Polska. Wiadomości wstępne. Podziały administracyjne.

Polska. Warunki naturalne

Polska. Warunki naturalne. Położenie geograficzne.

Polska. Warunki naturalne. Ukształtowanie powierzchni

Polska. Warunki naturalne. Budowa geologiczna.

Polska. Warunki naturalne. Zlodowacenia.

Polska. Warunki naturalne. Bogactwa mineralne.

Polska. Warunki naturalne. Gleby.

Polska. Warunki naturalne. Klimat.

Polska. Warunki naturalne. Wody.

Polska. Warunki naturalne. Świat roślinny.

Polska. Warunki naturalne. Świat zwierzęcy.

Polska. Ochrona przyrody i środowiska

Polska. Język

Polska. Ludność

Polska. Ludność. Regiony i grupy etnograficzne

Polska. Gospodarka.

Polska. Gospodarka. Budżet państwa.

Polska. Gospodarka. Bilans płatniczy.

Polska. Gospodarka. System bankowy.

Polska. Gospodarka. Przemysł.

Polska. Gospodarka. Budownictwo.

Polska. Gospodarka. Rolnictwo.

Polska. Gospodarka. Rybołówstwo.

Polska. Gospodarka. Leśnictwo.

Polska. Gospodarka. Transport i łączność.

Polska. Gospodarka. Handel wewnętrzny.

Polska. Gospodarka. Handel zagraniczny.

Polska. Gospodarka. Turystyka.

Polska. Ustrój polityczny

Polska. Ustrój polityczny. Podstawy prawne ustroju RP.

Polska. Ustrój polityczny. Konstytucyjne prawa i wolności.

Polska. Ustrój polityczny. Władza ustawodawcza.

Polska. Ustrój polityczny. Władza wykonawcza.

Polska. Ustrój polityczny. Władza sądownicza.

Polska. Ustrój polityczny. Trybunał Konstytucyjny.

Polska. Ustrój polityczny. Trybunał Stanu.

Polska. Ustrój polityczny. Samorząd terytorialny.

Polska. Partie polityczne.

Polska. Polityka zagraniczna

Polska. Polityka zagraniczna. Polska Rzeczpospolita Ludowa

Polska. Polityka zagraniczna. Trzecia Rzeczpospolita

Polska. Bezpieczeństwo i porządek publiczny

Polska. Siły zbrojne

Polska. Siły zbrojne. Dawna Polska.

Polska. Siły zbrojne. Walka o niepodległość.

Polska. Siły zbrojne. Druga Rzeczpospolita.

Polska. Siły zbrojne. Druga wojna światowa.

Polska. Siły zbrojne. Polska Rzeczpospolita Ludowa.

Polska. Siły zbrojne. Trzecia Rzeczpospolita

Polska. Kościoły i związki wyznaniowe

Polska. Polityka społeczna

Polska. Polityka społeczna. Zabezpieczenie społeczne

Polska. Polityka społeczna. Pomoc społeczna

Polska. Polityka społeczna. Ochrona zdrowia

Polska. Środki przekazu

Polska. Środki przekazu. Prasa

Polska. Środki przekazu. Radio

Polska. Środki przekazu. Telewizja

Polska. Nauka

Polska. Nauka. Od początków do 1795.

Polska. Nauka. Pod zaborami.

Polska. Nauka. Druga Rzeczpospolita.

Polska. Nauka. Druga wojna światowa.

Polska. Nauka. Okres 1944–89 i lata 90.

Polska. Oświata

Polska. Oświata. Od początków do 1795.

Polska. Oświata. Pod zaborami.

Polska. Oświata. Druga Rzeczpospolita.

Polska. Oświata. Druga wojna światowa.

Polska. Oświata. Polska Rzeczpospolita Ludowa.

Polska. Oświata. Trzecia Rzeczpospolita

Polska. Historia

Polska. Historia. Prahistoria.

Polska. Historia. Od początków do 1572

Polska. Historia. Królowie elekcyjni.

Polska. Historia. Ziemie polskie pod zaborami.

Polska. Historia. Pierwsza wojna światowa.

Polska. Historia. Druga Rzeczpospolita.

Polska. Historia. Druga wojna światowa.

Polska. Historia. Polska Rzeczpospolita Ludowa.

Polska. Historia. Trzecia Rzeczpospolita.

Polska. Literatura

Polska. Literatura. Średniowiecze

Polska. Literatura. Renesans

Polska. Literatura. Barok

Polska. Literatura. Oświecenie

Polska. Literatura. Romantyzm

Polska. Literatura. Pozytywizm warszawski

Polska. Literatura. Młoda Polska

Polska. Literatura. Druga Rzeczpospolita

Polska. Literatura. Druga wojna światowa

Polska. Literatura. Okres 1944–89

Polska. Literatura. Trzecia Rzeczpospolita

Polska. Literatura. Literatura ludowa

Polska. Sztuka

Polska. Sztuka. Średniowiecze

Polska. Sztuka. Czasy nowożytne

Polska. Sztuka. Oświecenie

Polska. Sztuka. Pod zaborami

Polska. Sztuka. Druga Rzeczpospolita

Polska. Sztuka. Okres 1944–89 i lata 90.

Polska. Muzyka

Polska. Muzyka. Od początków do XVII w.

Polska. Muzyka. Wieki XVIII i XIX

Polska. Muzyka. Wiek XX

Polska. Muzyka. Muzyka ludowa

Polska. Muzyka. Jazz

Polska. Muzyka. Muzyka popularna, piosenkarstwo

Polska. Muzyka. Muzyka rockowa

Polska. Teatr

Polska. Teatr. Od początków do 1765

Polska. Teatr. Okres 1765–1918

Polska. Teatr. Druga Rzeczpospolita

Polska. Teatr. Druga wojna światowa

Polska. Teatr. Okres 1944–89 i lata 90.

Polska. Film

Polska. Film. Druga Rzeczpospolita.

Polska. Film. Druga wojna światowa.

Polska. Film. Polska Rzeczpospolita Ludowa.

Polska. Film. Trzecia Rzeczpospolita

Polska. Książka

Polska. Sport

Wydawnictwo Naukowe PWN Księgarnia Internetowa PWN
Copyright © 2010 WN PWN