Encyklopedia PWN - rzetelne źródło informacji

Kolumb Krzysztof

Kolumb Krzysztof

Spis tematów hasła
Ilustracje

Hasła powiązane
reklama
Kolumb Krzysztof
fot. Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN

Kolumb Krzysztof, hiszp. Cristóbal Colón, wł. Cristoforo Colombo, portug. Cristovão Colombo, ur. prawdopodobnie między 25 VIII a 31 X 1451, zm. 20 V 1506, Valladolid, żeglarz w służbie hiszpańskiej; jedna z najwybitniejszych postaci w dziejach odkryć geograficznych i żeglugi, odkrywca Ameryki.

Narodowość Kolumba nie została jednoznacznie określona, według większości źródeł był pochodzenia włoskiego (z Genui), według niektórych — portugalsko-żydowskiego. Od 1476 przebywał w Portugalii, uczestniczył w dalekich rejsach morskich i interesował się kosmografią; przypuszczał, że Półwysep Iberyjski leży niedaleko od wschodnich wybrzeży Azji i był przekonany o możliwości znalezienia krótszej drogi morskiej do Indii w kierunku zachodnim, w czym prawdopodobnie utwierdziły go listy i mapa P. Toscanellego; projekt wyprawy przedstawił 1484 na dworze portugalskim, ale nie uzyskał poparcia; 1485 przeniósł się do Kastylii, gdzie po długich staraniach dwór hiszpański poparł projekt Kolumba i zawarł z nim umowę, zlecając kierownictwo wyprawy morskiej na zachód. W pierwszej (I) wyprawie 1492–93 z udziałem ok. 90 ludzi na statkach Santa María, Pinta i Niña Kolumb odkrył najpierw Morze Sargassowe, następnie wylądował 12 X 1492 (ogólnie przyjęta data odkrycia Ameryki) na wyspie Guanahani w Bahamach, którą nazwał San Salvador (angielskie Watling); według niektórych przypuszczeń była to wyspa Samana Cay, leżąca ok. 130 km na południowy wschód od San Salvador; w dalszym ciągu wyprawy Kolumb odkrył jeszcze Kubę oraz Haiti, którą nazwał Hispaniolą, a następnie po zatonięciu Santa Maríi powrócił do Hiszpanii. W wyprawie II (1493–96, 17 statków, ok. 1500 ludzi) Kolumb odkrył m.in.: Dominikanę, Marie-Galanté, Gwadelupę, Antiguę, Wyspy Dziewicze, Puerto Rico i Jamajkę; wyprawa ta zapoczątkowała konkwistę hiszpańską w Ameryce; w III wyprawie (1498–1500, 6 statków, ok. 300 ludzi) Kolumb dotarł 1 VI 1498 do stałego lądu Ameryki Południowej (w pobliżu delty Orinoko) i odkrył wyspę Trynidad; w IV wyprawie (1502–04, 4 statki, ok. 150 ludzi) opłynął wschodnie wybrzeża Ameryki Środkowej od obecnego Hondurasu do Przesmyku Panamskiego. Przed wyprawami przyznano Kolumbowi dziedziczny tytuł Wielkiego Admirała i wicekróla odkrytych krajów; na skutek intryg tracił stopniowo przyznane przywileje; zmarł w zapomnieniu, 2 lata po powrocie z ostatniej wyprawy. Kolumb był do końca życia przekonany, że dotarł do wschodnich wybrzeży Azji, mimo tej omyłki odkrycie jego należy do najważniejszych i najbardziej owocnych w skutki wydarzeń w dziejach ludzkości. Listy i dzienniki podróży Kolumba są zawarte w Raccolta di documenti e studi pubblicati dalla Reale Commissione Colombiana (t. 1–15, 1892–94), a ich fragmenty w Pismach (wydanie polskie 1970).

J. Tazbir Polska sława Krzysztofa Kolumba, Warszawa 1991;

L. Camusso Podróże Kolumba. 1492–1504, Poznań 1992;

G. Charlier Pod żaglami szlakiem Krzysztofa Kolumba, Wrocław 1992;

B. Zakęs Gdyby Kolumb nie odkrył Ameryki, Wrocław 1993;

H. Chołaj Kolumb, Europa i świat, Warszawa 1995.

Macuro

Macuro, pomnik Krzysztofa Kolumba
(Wenezuela)

fot. T. Sokołowski/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Santa Maria

Santa María,
replika żaglowca Krzysztofa Kolumba

fot. M. Czasnojć/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Kolumb Krzysztof

Kolumb Krzysztof obejmujący w posiadanie wyspę Hispaniola (ob. Haiti)

fot. Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Barcelona, kolumna K. Kolumba

Barcelona, kolumna K. Kolumba

fot. B. Lemisiewicz/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Santo Domingo, Casa del Almirante

Santo Domingo, Casa del Almirante
(dom syna K. Kolumba), pocz. XVI w. (Dominikana)

fot. T. Barucki/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Kolumb Krzysztof, fragment mapy

Kolumb Krzysztof, fragment mapy przedstawiającej Kubę i Hispaniolę (ob. Haiti) narysowanej przez Juana de la Casa (pilota Kolumba), kopia — Bibliothèque nationale, Paryż

fot. Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Santa Maria

Santa Maria, karaka Krzysztofa Kolumba
(przed 1492)

rys. B. Wróblewski/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Wyprawy Kolumba

Wyprawy Kolumba

rys. Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN

Polecamyksiążki w Księgarni PWNwszystkie książki

Wydawnictwo Naukowe PWN Księgarnia Internetowa PWN
Copyright © 2010 WN PWN