Encyklopedia PWN - rzetelne źródło informacji

askorbinowy kwas

askorbinowy kwas

Tabele
  • Witaminy niezbędne dla człowieka
reklama

askorbinowy kwas, witamina C, kwas L-askorbowy, witamina należąca do grupy witamin rozpuszczalnych w wodzie;

syntetyzowany przez wiele roślin i zwierząt, niesyntetyzowana przez organizm człowieka, małp, świnek morskich; tworzy odwracalne układy oksydoredukcyjne chroniąc różne związki przed utlenianiem; aktywator wielu enzymów; jej niedobór powoduje szkorbut.

Witaminy niezbędne dla człowieka

 

Witaminy niezbędne dla człowieka
Witamina Objawy spowodowane niedoborem witaminy (hipowitaminoza) Prawdopodobne zapotrzebowanie dzienne Najbogatsze źródła witaminy
symbol nazwa
A akseroftola zahamowanie wzrostu, patologiczne zmiany nabłonka, zapalenie spojówek, rogowacenie skóry, upośledzenie widzenia o zmroku 1,0–3,0 mg oleje rybne, tran, jaja, pełne mleko, sery, warzywa (prowitaminy — barwniki karotenoidowe)
D kalcyferoleb zahamowanie wzrostu, zaburzenia w gospodarce wapniem i fosforem (krzywica u dzieci, odwapnienie kości u dorosłych) ok. 0,01 mg — dzieci, młodzież, kobiety w ciąży tran, masło, jaja, preparaty syntetycznej witaminy D, naświetlanie promieniami słonecznymi, lampą kwarcową
E tokoferole zmieniona budowa krwinek czerwonych, kreatynuria, dystrofia mięśni, zaburzenia procesów rozrodczych 10–30 mg (dzieci — 0,5 mg/kg) oleje jadalne, sałata, kiełki pszenicy, kukurydzy, warzywa
K menachinony, filochinon skaza krwotoczna, upośledzona synteza protrombiny (u chorych leczonych antybiotykami lub sulfonamidami) kilka mg syntetycznej witaminy K podaje się noworodkom (jałowy przewód pokarmowy) zapotrzebowanie pokrywane przez bakterie jelitowe, kapusta, szpinak, wątroba
C kwas askorbinowy nieprawidłowy stan tkanki łącznej, pękanie naczyń krwionośnych włosowatych, zaburzenia wapnienia kości i wchłaniania żelaza, szkorbut 70–100 mg owoce cytrusowe, owoce głogu, jarzyny spożywane na surowo
P rutyna, eskulina kruchość naczyń krwionośnych ? papryka, owoce cytrusowe, ruta, czarny bez, gryka, kasztan jadalny
Grupa witamin B
B1 tiamina zaburzenia katabolizmu sacharydów, niedowład mięśni, zapalenie wielonerwowe, beri-beri 1,0–2,0 mg drożdże, ziarna zbóż, chleb razowy, mięso, wątroba, mleko, sery, śliwki suszone, rośliny strączkowe
B2 ryboflawina zahamowanie wzrostu, zmiany chorobowe w jamie ustnej i na przedniej powierzchni oka, łojotok, szorstkość skóry 1,0–2,0 mg drożdże, wątroba, jaja, sery
B6 pirydoksyna, pirydoksal, pirydoksamina zaburzenia przemiany białek, zmiany chorobowe skóry, spadek limfocytów we krwi, zapalenie wielonerwowe, u zwierząt — łysienie 1,5–2,5 mg drożdże, fasola, jaja, otręby ryżowe, kiełki pszenicy, mięso (także synteza przez bakterie jelitowe)
PP kwas nikotynowy (niacyna) i jego amid zmiany skórne, zaburzenia czynności przewodu pokarmowego, pelagra do 35 mg wątroba, mięso, drożdże, niektóre jarzyny, zboże
H biotyna łuszczenie skóry, łojotok, bóle mięśni (po podawaniu antybiotyków i sulfonamidów) 0,15–0,30 mg głównie synteza przez bakterie jelitowe, wątroba, drożdże, mleko, żółtko jaja
B5 kwas pantotenowy zahamowanie wzrostu, niedoczynność nadnerczy, wzmożona pobudliwość nerwowa, zaburzenia snu i czynności przewodu pokarmowego, chwiejny chód prawdopodobnie ok. 10 mg drożdże, wątroba, jaja, także synteza przez bakterie przewodu pokarmowego
B11 kwas foliowy anemie makrocytarne, zaburzenia przewodu pokarmowego, zahamowanie wzrostu, wypadanie włosów, powstawanie ognisk martwicy w mięśniach 0,1–0,2 mg drożdże, wątroba, zielone jarzyny, także synteza przez bakterie przewodu pokarmowego
B12 kobalamina anemia złośliwa (przyczyną jest złe wchłanianie witaminy B12), zaburzenia wzrostu, uszkodzenia mielinowej otoczki nerwów 0,001–0,002 mg wątroba, nerki, mięso, mleko, jaja

a Nadmiar witaminy A (hiperwitaminoza A) powoduje demineralizację kości, wapnienie innych tkanek, upośledzenie ultrafiltracji w kłębuszkach nerkowych;

b nadmiar witaminy D (hiperwitaminoza D) powoduje: ból głowy, mdłości, senność, swędzenie skóry, pękanie warg, zaburzenia widzenia, ból wokół kości długich.

Uwaga. Pierwsze cztery witaminy (A, D, E, K) rozpuszczalne w tłuszczach, pozostałe — w wodzie.

Wydawnictwo Naukowe PWN Księgarnia Internetowa PWN
Copyright © 2010 WN PWN