aktualizm geologiczny, uniformitaryzm, jedna z podstawowych zasad w geologii, w myśl której czynniki działające na skorupę ziemską były w przeszłości podobne do obecnych i wywoływały podobne procesy geologiczne; umożliwia odtwarzanie dawnych zdarzeń geologicznych na podstawie obserwacji zjawisk współczesnych; przeciwieństwo ekscepcjonalizmu (obecnie teorii o znaczeniu historycznym).