parlament

Encyklopedia

parlament
[fr. < łac.],
naczelny organ przedstawicielski w państwie, pochodzący z wyborów powszechnych, sprawujący głównie funkcję ustawodawczą, kontrolujący działalność rządu i administracji oraz egzekwujący polityczną odpowiedzialność rządu, premiera i ministrów.
Parlament
[fr. < łac.],
nazwa powstałych w późnym średniowieczu zgromadzeń przedstawicielskich Anglii, Irlandii pod panowaniem angielskim (istniał do 1800) i Szkocji (do 1707);
parlament
[fr. < łac.],
w dawnej Francji najwyższe sądy król., ustanowione w XIII w. przez Ludwika IX;
budynek parlamentu w Singapurze.
Parlament Krótki, Short Parliament,
określenie Parlamentu ang., obradującego 13 IV–5 V 1640;
Parlament Wzorowy, Model Parliament,
określenie Parlamentu ang., zwołanego 1295 przez Edwarda I;
Parlament Długi, Long Parliament,
określenie Parlamentu angielskiego, zwołanego jesienią 1640 przez Karola I po nieudanej próbie uzyskania podatków od Parlamentu Krótkiego i kolejnej porażce w walkach z prezbiterianami szkockimi;
jeden z głównych organów (instytucji) Wspólnot Europejskich i UE; z główną siedzibą w Strasburgu.
Parlament Kadłubowy, Rump Parliament, Rump,
określenie ang. Parlamentu Długiego po usunięciu zeń (6 XII 1648) przez wojsko większości prezbiteriańskiej;
niezależność parlamentu od innych organów państw. wywodząca się z zasady podziału władz i przyjęta w Deklaracji praw człowieka i obywatela, uchwalonej przez fr. Konstytuantę 1789.
Cromwell
[krọmuel]
Oliver Wymowa, ur. 25 IV 1599, Huntingdon (hrab. Cambridgeshire), zm. 3 IX 1658, Londyn,
angielski wódz i mąż stanu, lord protektor Anglii, Szkocji i Irlandii.
w Polsce od XV w. najwyższy organ ustawodawczy, w okresie II RP — jedna z izb parlamentu, w PRL — formalnie najwyższy organ władzy państwowej, w III RP — łącznie z senatem władza ustawodawcza.
Szkocja, Scotland,
część Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej;
określenie europejskiej rewolucji 1848–49.
forma organizacji organu przedstawicielskiego (zwłaszcza parlamentu) polegająca na istnieniu w jego strukturze 2 części (izb), powoływanych w odrębny sposób i współdziałających w uchwalaniu aktów prawnych;
Karol I, z dynastii Stuartów, ur. 19 XI 1600, Dunfermline (Szkocja), zm. 30 I 1649 (9 II wg kalendarza gregoriańskiego), Londyn,
król Anglii, Szkocji i Irlandii od 1625, syn Jakuba I, ojciec Karola II i Jakuba II;
Akt unii, Act of Union,
ustawy Anglii i Szkocji z 1707 o zjednoczeniu obu królestw w Królestwo Wielkiej Brytanii;
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia