filozofia

Encyklopedia

filozofia
[gr., ‘umiłowanie mądrości’ < philéō ‘miłuję’, sophía ‘mądrość’],
najbardziej ogólna, fundamentalna, racjonalna i krytyczna wiedza o wszystkim, co istnieje;
jeden z głównych nurtów filozofii współczesnej jego przedstawiciele głoszą, że podstawowym celem filozofii jest analiza pojęć, twierdzeń i problemów filozoficznych. Ponieważ pojęcia te i twierdzenia są wyrażane w języku, filozofia analityczna jest analizą języka; bywa także określana mianem filozofii lingwistycznej;
filozofia poznania, epistemologia, gnoseologia,
dyscyplina filozoficzna, której przedmiotem są ludzkie poznanie i wiedza.
filozofia przyrody, łac. philosophia naturalis, cosmologia, kosmologia filozoficzna:
poglądy filozoficzne występujące od II w., ukształtowane pod intelektualnym wpływem wiary chrześcijańskiej, lub rodzaj filozofii zakładający niesprzeczność między racjonalnym porządkiem wiedzy a prawdami objawienia chrześcijańskiego;
filozofia dialogu, zwana również filozofią spotkania,
nurt filozofii XX w., w którym dialog jest punktem wyjścia, zasadą wszelkiego myślenia i poznawania oraz przedmiotem filozoficznej refleksji.
nurt starożytnej filozofii greckiej rozwijający się w greckich koloniach w południowych Włoszech (Elea, Kroton) między VI a IV w. p.n.e.; głównym przedmiotem zainteresowań przedstawicieli filozofii italskiej była filozofia przyrody;
kierunek idealistyczny w filozofii niemieckiej przełomu XIX i XX w. podkreślający konstytutywne znaczenie kultury dla życia jednostkowego i społecznego, w tym formowania się osobowości;
nazwa jednego z nurtów w pol. filozofii oraz historii doktryn polit. rozwijącego się gł. 1837–48.
dyscyplina filozoficzna, której przedmiotem jest ogólna refleksja nad prawem i zjawiskami prawnymi;
filozofia procesu, filozofia procesualistyczna, ang. process philosophy,
nurt filozofii współczesnej (głównie USA), przyjmujący, że przyroda składa się ze zdarzeń (ewentyzm), a Bóg jest warunkiem uporządkowania świata jako procesu;
kierunek filozoficzny; wywodzi się od J.W. Goethego i niektórych romantyków ogólne rozważania na temat istoty życia, formułowane w duchu irracjonalizmu (A. Schopenhauer), idealizmu (F.W.J. Schelling), biologizmu (F.W. Nietzsche);
dziedzina filozofii przyrody zajmująca się naukami biol. (analizą języka biologii, metodologią, teorią poznania biol.);
filozofia Boga, teologia naturalna, teologia racjonalna,
część filozofii, której przedmiotem jest istnienie (także jego przejawy) i natura Boga (istota w aspekcie sprawianych skutków);
dziedzina filozofii zajmująca się badaniem problemów filoz. zrodzonych przez poszczególne teorie fiz.;
jedna z dziedzin filozofii współczesnej, której przedmiotem badań jest język, jego natura, struktura, geneza, funkcja i miejsce w kulturze;

Słownik języka polskiego

filozofia
1. «nauka zajmująca się rozważaniami na temat istoty bytu, źródeł poznania itp.; też: określony system filozoficzny stworzony przez jakiegoś filozofa lub szkołę filozoficzną»
2. «wydział uniwersytetu, na którym są prowadzone studia z zakresu tej nauki»
3. «nauka zajmująca się ogólnymi rozważaniami na temat danej dziedziny wiedzy»
4. «ogólne zasady, idee, cele leżące u podstaw powstania lub funkcjonowania czegoś»
5. «czyjeś poglądy, przemyślenia i system wartości tworzące spójną całość»

• filozoficzny • filozoficznie
filozofia dialogu, spotkania «kierunek w filozofii współczesnej uznający za cel komunikację z drugim człowiekiem, Bogiem, światem, która jest możliwa dzięki potraktowaniu ich jako partnerów w dialogu»
filozofia immanentna «koncepcja z przełomu XIX i XXw. głosząca, że rzeczywistość nie istnieje niezależnie od poznania»
filozofia sztuki, nauki, kultury itp. «nauka zajmująca się ogólnymi rozważaniami na temat istoty i struktury sztuki, nauki, kultury itp.»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia


E-BOOK na DZIEŃ JĘZYKA OJCZYSTEGO

Poprawnej polszczyzny warto uczyć się przez całe życie!
Poznaj odpowiedzi językoznawców na najczęściej zadawane pytania.

18 najczęściej zadawanych pytań w internetowej poradni językowej PWN

Wyślij
Dzień Języka Ojczystego – pobierz darmowy e-book!